Jacques Offenbach

Żydzi w Kłodzku – historii Żydów na Dolnym Śląsku towarzyszyły okresy wzmożonych prześladowań i względnej tolerancji ze strony aktualnie panujących. Żydzi na Śląsku pojawili się w średniowieczu, co wiązało się z rozkwitem gospodarczym tego regionu Polski. Wpłynęło na to także pogarszające się warunki wobec tej mniejszości narodowej w Europie Zachodniej.

Amerykańscy Żydzi - to osoby wyznania mojżeszowego lub pochodzenia żydowskiego mieszkające w Stanach Zjednocznych. USA zajmują obecnie drugą pozycję po Izraelu, jeśli chodzi o liczbę Żydów. Społeczność ta liczy 5 mln, co stanowi 1,7% ludności USA. Większość mieszka w Nowym Jorku, New Jersey, Kalifornii i na Florydzie. Mieszkają tam zarówno Żydzi sefardyjscy, jak i aszkenazyjscy. Wyznają oni przeważnie judaizm reformowany lub judaizm konserwatywny.

Historia Żydów w powiecie tureckim rozpoczęła się ok. XVIII wieku. Rozkwit kultury żydowskiej w mieście nastąpił w II poł. XIX wieku. Żydzi w znacznym stopniu przyczynili się do rozwoju przemysłu tkackiego w mieście.

Niewola babilońska – zwyczajowe określenie wygnania Żydów z Judy, trwającego od 587 do 539 roku p.n.e. Termin "niewola" jest nieadekwatny, gdyż deportowani Żydzi nie byli traktowani jak niewolnicy, a część z nich pełniła wysokie stanowiska urzędnicze zarówno na dworze królów babilońskich, jak i perskich.

Język judeo-aramejski był dialektem języka aramejskiego, którym Żydzi posługiwali się w okresie Drugiej Świątyni Jerozolimskiej, czyli w latach 587 p.n.e.-70 n.e. Był najprawdopodobniej językiem ojczystym Jezusa. Był to język aramejski z wpływami języka hebrajskiego. Napisano nim Talmud.

Lubelskie Getto zostało utworzone przez nazistowską administrację okupowanej Polski podczas II Wojny Światowej, w 1941, na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Zamieszkiwali je w większości Żydzi, chociaż obecni byli tam także Romowie. W 1942 w lubelskim Getcie, jako jednym z pierwszych, podjęto prace nad jego likwidacją.

Mark Matwiejewicz Antokolski, ros. Марк Матвеевич Антокольский (ur. 21 października/2 listopada 1843 w Wilnie, zm. 26 czerwca/9 lipca 1902 we Frankfurcie nad Menem) – rosyjski rzeźbiarz pochodzenia żydowskiego.

Celina Sunderland (ur. 10 czerwca 1885 w Warszawie, zm. 24 października 1956 w Iłży), właściwie Czesława Cyprianna Sunderland, polska malarka pochodzenia żydowskiego, córka Gustawy i adwokata Seweryna Sunderlanda, powstańca z 1863 roku, właścicieli fabryki fajansu w Iłży. Krewna Bolesława Leśmiana i jego pierwsza miłość.

Stary cmentarz żydowski w Bochni – kirkut społeczności żydowskiej zamieszkującej Bochnię w XVI wieku. Nie wiadomo dokładnie kiedy powstał. Z pewnością istniał w 1530, lecz Żydzi w mieście osiedlali się już od 1445. Znajdował się w dzielnicy zamieszkanej przez starozakonnych, której granice biegły ulicami: Kowalską, Szewską, Solna Góra i Trudną, lecz brak jest bliższych informacji o jego dokładnym położeniu.

Druga Księga Kronik to biblijna księga Starego Testamentu, powstała aby zdopingować żydowskich repatriantów, którzy powrócili z niewoli babilońskiej. Początkowo obie księgi 1 i 2 Kronik stanowiły prawdopodobnie jeden zwój, który później dla wygody podzielono. Żydzi nazywali je Diwré Hajjamím, co dosłownie znaczy sprawy dni, a więc kroniki dni lub czasów. Dzisiejszą nazwę księga ta prawdopodobnie zawdzięcza Hieronimowi, który opracowując łacińską Wulgatę zaproponował nazwę Chronikón całych Boskich dziejów. Opisuje wydarzenia od panowania Salomona do wydania dekretu przez perskiego króla Cyrusa o powrocie Żydów do ojczyzny.

Murder, Inc. (Murder, Incorporated) – zbrojne ramię Syndykatu; wyspecjalizowana grupa morderców wyodrębniona z szeregu członków Nowej mafii amerykańskiej (najczęściej byli to psychopatyczni zabójcy). Początki Murder, Inc. sięgają czasów sprzed Wojny Castellammarese – trzon jej stanowili młodzi gangsterzy tzw. Young Turks, a także Irlandczycy, Polacy Żydzi i Anglosasi.

Brit shalom (hebr. – przymierze pokoju) – alternatywna dla brit mila ceremonia nadania dziecku płci męskiej imienia. Ma ona przeważnie charakter świecki, zaprasza się na nią gości, nie dokonuje się jednak obrzezania. Ceremonia została stworzona przez judaizm humanistyczny. Praktykują ją także niektórzy żydzi reformowani. Żydzi humanistyczni uważają, że rodzice nie mają prawa decydować o napletku dziecka i zadawać dziecku bólu. Uważają także, że praktyka ta narusza równość płci, gdyż Żydzi przeprowadzają tylko obrzezanie mężczyzn, a nie kobiet.

Samarytanie (Szomronim, Szamerim; hebr. שומרונים , arab. سامريون , sami często określają się mianem Bene Israel, Żydzi nadali im miano Kutim) – niewielka semicka grupa etniczno-religijna, której religia – samarytanizm zbliżona jest do judaizmu i przez niektórych religioznawców wraz z judaizmem i karaimami zaliczana do hipotetycznego mozaizmu (pierwotnej religii Mojżesza). Są potomkami mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii.

Druga alija – masowa imigracja Żydów pobudzonych ideami syjonizmu do Palestyny, która trwała w latach 1904-1913. Szacuje się, że w tym okresie osiedliło się w Palestynie około 40 000 Żydów pochodzących w większości z Rosji, Polski i Jemenu .

Henryk Emanuel Glücksberg (ur. 14 października 1802 w Warszawie, zm. 15 października 1870 w Warszawie) - polski księgarz, urzędnik i dziennikarz żydowskiego pochodzenia.

Pierwsza Księga Kronik to jedna z ksiąg Starego Testamentu, powstała aby zdopingować żydowskich repatriantów, którzy powrócili z niewoli babilońskiej. Początkowo obie księgi 1 i 2 Kronik stanowiły prawdopodobnie jeden zwój, który później dla wygody podzielono. Żydzi nazywali je Diwré Hajjamím, co dosłownie znaczy sprawy dni, a więc kroniki dni lub czasów. Dzisiejszą nazwę księga ta prawdopodobnie zawdzięcza Hieronimowi, który opracowując łacińską Wulgatę zaproponował nazwę Chronikón całych Boskich dziejów.

Getto w Andrychowie – Getto utworzone 26 września 1941 r. przez Niemców w Andrychowie. Getto miało charakter rotacyjny – było miejscem gdzie zwożono Żydów przed wywiezieniem ich do Auschwitz. Przebywali tu Żydzi m.in. z Andrychowa, Białej, Czańca, Inwałdu, Kęt, Nidku i Żywca.

Trzecia alija – masowa imigracja Żydów pobudzonych ideami syjonizmu do Palestyny, która trwała w latach 1919-1923. Szacuje się, że w tym okresie osiedliło się w Palestynie około 35 000 Żydów pochodzących z Europy Wschodniej – w tym 45% z Rosji, 31% z Polski, 5% z Rumunii i 3% z Litwy.

Fryderyka Lieberman-Cohensius, z domu Lemberger (ur. 13 czerwca 1914 w Trzebini) – polsko-izraelska działaczka społeczno-kulturalna żydowskiego pochodzenia, związana z Wałbrzychem.

Marceli Wajsbard (ur. 16 czerwca 1919 w Dąbrowie Tarnowskiej, zm. 27 sierpnia 2005 tamże) – polski adwokat i działacz społeczny żydowskiego pochodzenia.

Jutrzenka. Tygodnik dla Izraelitów Polskich – tygodnik wydawany w języku polskim w okresie 5 lipca 1861 – 23 października 1863 w Warszawie przez środowisko Żydów – zwolenników asymilacji z ludnością polską.

Historia Żydów w San Marino - pierwsze wzmianki o Żydach na terytorium San Marino pochodzą z końca XV wieku. Zachowało się też wiele dokumentów dotyczących Żydów powstałych między XV a XVII wiekiem. Żydzi osiedlający się na terytorium San Marino musieli nosić wyróżniający strój i zamieszkiwać w specjalnych dzielnicach, otoczeni byli jednak opieką władz. W czasie II wojny światowej władze San Marino udzieliły schronienia 100 000 Włochów i Żydów uciekających przed prześladowaniem nazistowskim. Obecnie społeczność żydowska San Marino jest mało liczna i nie odgrywa większej roli w życiu kraju.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja