Linki:
16 listopada,
23 stycznia,
27 lipca,
Dyrektoriat,
Jakobini,
Maximilien de Robespierre,
Paryż,
Przewrót 9 thermidora,
Rewolucja francuska,
Termidorianie,
Paul François Jean Nicolas, wicehrabia de Barras (ur.
30 czerwca 1755, zm.
29 stycznia 1829) – francuski polityk okresu
Wielkiej Rewolucji Francuskiej, jedna z głównych postaci polityki francuskiej okresu
Dyrektoriatu.
François Hanriot (ur.
1761 w
Nanterre, zm.
28 lipca 1794) – generał i polityk francuski czasów
Wielkiej Rewolucji Francuskiej, związany z klubem
jakobinów.
Kongres Pracy Ukrainy (Kongres Ludu Pracującego Ukrainy, Ogólnoukraiński Kongres Pracy) – tymczasowy najwyższy organ prawodawczy
Ukraińskiej Republiki Ludowej w okresie działania
Dyrektoriatu URL. Zwołany został przez Dyrektoriat z zamiarem organizacji władzy na Ukrainie i ustalenia formy rządów po pozbawieniu władzy hetmana
Pawła Skoropadskiego. Odbył się w dniach
23-
28 stycznia 1919 w
Kijowie.
Dyrektoriat – nazwa przypisana do grona osób, które zasiadały na stanowiskach najwyższych władz państwowych w
PRL w
latach 80. XX w. Nazwy tej zaczęto używać od
grudnia 1981, w czasie
stanu wojennego. Dyrektoriat ten swoją nazwą nawiązywać miał do historycznego
dyrektoriatu, który rządził
Francją w latach
1795-
1799.
Termidorianie - uczestnicy przewrotu dokonanego w
Konwencie paryskim
27 lipca 1794 (dokładnie
9 thermidora roku II - wg kalendarza rewolucyjnego) i obalenia dyktatury
jakobinów. Ich przywódcą był
Jean Lambert Tallien.
Marc Guillaume Alexis Vadier (ur.
17 lipca 1736 w
Pamiers, zm.
14 grudnia 1828 w
Brukseli) – francuski polityk,
jakobin, działacz
Komitetu Bezpieczeństwa Powszechnego.
Towarzysze Jehudy (fr. Les compagnons de Jehu) - powieść historyczno-przygodowa
Aleksandra Dumasa, której akcja rozgrywa się w czasach
Dyrektoriatu i
Konsulatu w południowej Francji.
Sprzysiężenie Równych (fr. Conjuration des Égaux) – tajna organizacja
rewolucyjna, na czele której stał
Gracchus Babeuf, stawiająca sobie za cel obalenie
Dyrektoriatu.
Maximilien Marie Isidore de Robespierre (ur.
6 maja 1758 w
Arras, zm.
28 lipca 1794 w
Paryżu) – francuski adwokat i mówca, członek
Stanów Generalnych i
Konstytuanty, jeden z czołowych przywódców
rewolucji francuskiej, przywódca lewicowego klubu
jakobinów; z powodu swojej nieskazitelnej uczciwości zwany nieprzekupnym (
fr. l’Incorruptible).
Eksplozja w katedrze (org. El siglo de las luces) – powieść
Alejo Carpentiera z 1962 opisująca historię rodzeństwa z
Hawany: Carlosa, Estebana i Sophii, które po śmierci ojca (kupca) znajduje się pod wpływem Wiktora Huguesa –
jakobina,
masona, rewolucjonisty. Powieść rozgrywa się na przestrzeni wielu lat, w większości na
Karaibach i we
Francji. Ilustruje czasy przed
rewolucją francuską, samą rewolucję, terror
jakobiński i czasy napoleońskie. A wszystko widziane przez pryzmat losów rodzeństwa oraz samego Wiktora.
Konwent Narodowy (Convention Nationale) – zgromadzenie prawodawcze z okresu
rewolucji francuskiej 1789 r., wyłoniony
21 września 1792. Ogłosił Francję republiką i w styczniu 1793 skazał
Ludwika XVI na śmierć (wyrok wykonano 21 stycznia). W czerwcu 1793 uchwalił nową konstytucję (nie weszła w życie). W Konwencie najbardziej aktywni byli
żyrondyści i
jakobini. W czasie rządów jakobinów w połowie 1793 r. Konwent powołał
Komitet Ocalenia Publicznego oraz
Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego, dla zwalczenia kryzysowej sytuacji w państwie, którym nadano nadzwyczajne uprawnienia sądownicze. Rozwiązany został
26 października 1795 ustępując miejsca Ciału Prawodawczemu. W Konwencie zasiadało 750 deputowanych. Żyrondyści mieli 300 deputowanych, "Góra" (jakobini,
kordelierzy) 320 deputowanych, a "Bagno" 130 przedstawicieli.
Jakobinizm (fran. jacobinisme, od łac. Jacobus - Jakub) - radykalnie
lewicowy kierunek polityczno-społeczny (ideologiczny), reprezentujący terrorystyczną i totalitarną odmianę demokracji; nazwa pochodzi od francuskich "
jakobinów", tzn. członków klubu politycznego działającego w okresie
rewolucji francuskiej;
Kongregacja (fr. La Congrégation) to jedna z
kongregacji, która została utworzona 2 lutego
1801 przez ojca Jean-Baptiste Bourdier-Delpuits. Organizacja charytatywna, złożona ze świeckich i duchownych, odgrywała ważną rolę polityczną i religijną broniąc Religii podczas
Dyrektoriatu,
Pierwszego Cesarstwa oraz
Restauracji.
Powstanie federalistów (
fr. les insurrections fédéralistes) – fala wystąpień
antyjakobińskich inspirowanych przez
żyrondystów bezpośrednio po ich odsunięciu od władzy w czerwcu
1793. Drugą przyczyną wybuchu powstania był sprzeciw wobec konsekwentnie wprowadzanej we
Francji centralizacji władzy.
Aleksander (
gr. Ἀλέξανδρος, aleksandros – obrońca ludzi) –
imię męskie pochodzenia
greckiego. Aleksander
imieniny obchodzi
15 stycznia,
30 stycznia,
26 lutego,
27 lutego,
10 marca,
18 marca,
24 marca,
27 marca,
28 marca,
20 marca,
24 kwietnia,
3 maja,
8 maja,
20 maja,
29 maja,
4 czerwca,
6 czerwca,
9 lipca,
10 lipca,
17 lipca,
1 sierpnia,
11 sierpnia,
26 sierpnia,
2 września,
13 września,
21 września,
9 listopada,
11 listopada,
1 grudnia i
12 grudnia.
Feuillanci (Feuillants) – klub polityczny czasów
rewolucji francuskiej. Jego oficjalna nazwa brzmiała Stowarzyszenie 1789 roku. Klub został utworzony
16 lipca 1791 roku w wyniku secesji z
klubu jakobinów, którego polityka ulegała stopniowej radykalizacji. Feuillanci opowiadali się za monarchią konstytucyjną i rolą króla jako najwyższej władzy wykonawczej. Jednocześnie propagowali
laicyzm i prowadzili umiarkowaną działalność
antyklerykalną. Ich główną linią programową była demokratyzacja życia publicznego, wierność konstytucji i zakończenie dzieła rewolucji. Feuillanci byli najsilniejszym klubem politycznym w
Legislatywie. Po obaleniu monarchii klub rozwiązano, a większość działaczy udała się na emigrację bądź odsunęła się od życia publicznego. Mimo to wielu z nich trafiło później na gilotynę.
Zgromadzenie Prawodawcze (Assemblée Legislative), zwane potocznie Legislatywą, stanowiło francuską władze ustawodawczą w okresie
rewolucji francuskiej. Działało w okresie od
1 października 1791 roku, do
20 września 1792 roku. Zostało powołane na podstawie Konstytucji przyjętej
14 września 1791 roku. Rozwiązane zostało ustępując miejsca
Konwentowi Narodowemu. Skład izby został wybrany w powszechnych wyborach. Składał się z 745 deputowanych.
Feuillanci zdobyli 264 miejsc, centrum ("Bagno") 345 miejsc, a "Góra" (
jakobini,
kordelierzy,
żyrondyści) 136 miejsc.