Johann Gottlieb Fichte

Johann Gottlieb Fichte (ur. 19 maja 1762 w Rammenau, zm. 27 stycznia 1814 w Berlinie) – jeden z trzech (obok Schellinga i Hegla) wielkich filozofów niemieckiego klasycznego idealizmu.

Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling (ur. 27 stycznia 1775 r. w Leonbergu, zm. 20 sierpnia 1854 r. w Bad Ragaz) – niemiecki filozof, jeden z trzech głównych przedstawicieli klasycznego idealizmu niemieckiego (obok Hegla i Fichtego), inicjator romantyzmu.

Idealizm niemiecki – filozofia nowożytna rozwijająca się w XIX wieku w Niemczech, jej głównym twórcą i przedstawicielem był Georg Wilhelm Friedrich Hegel, a również: Johann Gottlieb Fichte i Friedrich Wilhelm Joseph Schelling. Istotą idealizmu niemieckiego (i idealizmu w ogóle) było założenie, że myśl jest pierwotna w stosunku do bytu. Główne cechy wyróżniające filozofów niemieckich to zupełny brak zmysłu czynnika empirycznego wiedzy, brak realizmu i maksymalizm humanistyczny. Był to idealizm obiektywny, który za tezę przyjął stwierdzenie, że twory przyrody są tylko zjawiskami (fenomenami) ducha obiektywnego, przez to zbliżony był do Platońskiego idealizmu. Metodą naukową była dialektyka i dociekania spekulatywne. W żadnym czasie i środowisku myśl europejska nie przeszła tak radykalnego rozłamu między filozofią a nauką, jak wówczas w Niemczech.

Marcus Gjøe Rosenkrantz (ur. 25 stycznia 1762 w Tveit koło Kristiansand, zm. 11 maja 1838 w Christianii (ob. Oslo)) - norweski polityk. Wicekról (stadholder) Norwegii, pełniący również funkcję premiera, w okresie od 14 sierpnia 1814 do 4 listopada 1814. Był prawnikiem, studiował na uniwersytecie w Kopenhadze.

Christoph Gottfried Bardili (ur. w 1761 w Blaubeuren, zm. w 1808 Stuttgarcie), filozof niemiecki. Jego system nie wywarł wielkiego wpływu na myśl niemiecką; jedynie Karl Reinhold bronił go przed atakami Fichtego i Schellinga. Mimo to pewne jego idee otworzyły drogę późniejszym spekulacjom Schellinga i Hegla. Bardili odcinał się od kantowskiego rozróżnienia między materią a formą myślenia, sądząc że filozofia powinna rozważać tylko myślenie w sobie, czyste myślenie, podłoże możliwości bytu.

Otto Gottlieb Mohnike (ur. 24 lipca 1814 roku, zm. 26 stycznia 1887 roku) był niemieckim lekarzem pochodzącym z Stralsund. Jego ojcem był niemiecki filolog Gottlieb Mohnike (ur. 1781, zm.1841).

Romantyzm jenajski - ruch w historii sztuki i historii idei, włączany do ogólniejszego nurtu niemieckiego romantyzmu jako "wczesna romantyka" (Frühromantik). Okres ten umieszcza się zazwyczaj między latem 1797 (pierwsze fragmenty Friedricha Schlegla drukowane w piśmie "Lyceum") i latem 1801 (śmierć Novalisa, śmierć Wackenrodera, tom Charakteristiken und Kritiken braci Schleglów, podsumowujący ich twórczość), jest to zatem okres działalności głównego czasopisma Jenajczyków: "Athenaeum" (1798-1800). Michał Paweł Markowski proponuje jednak rozszerzenie wczesnej romantyki na okres od spotkania dwóch dwudziestolatków: Novalisa i Friedricha Schlegla, które było początkiem ich wiernej przyjaźni, do roku 1812, w którym Friedrich Schlegel wygłosił w Wiedniu wykłady o literaturze Geschichte der alten und neuen Literatur. W owym czasie w Jenie wykładali m.in.: Johann Gottlieb Fichte, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Friedrich Schiller i Friedrich Wilhelm Joseph Schelling. Do najwybitniejszych przedstawicieli ruchu zalicza się: Friedricha Schlegla, Augusta Wilhelma Schlegela, Friedricha von Hardenberga, czyli Novalisa, Friedricha Schleiermachera, Ludwiga Tiecka, Friedricha Wilhelma Josepha von Schellinga oraz Wilhelma H. Wackenrodera.

Alexander Gottlieb Baumgarten (ur. 17 lipca 1714 w Berlinie, zm. 26 maja 1762 we Frankfurcie nad Odrą) - filozof niemiecki ze szkoły Leibniza i Wolffa, twórca terminu estetyka, czasem uważany też za właściwego twórcę estetyki jako samodzielnej gałęzi filozofii, mimo że użył tego terminu w znaczeniu podtrzymanym przez Kanta, czyli na oznaczenie nauki o wiedzy uzyskiwanej za pomocą zmysłów.

Hermann Ludwig Leopold Gottlieb von Boyen (ur. 20 czerwca 1771 w Kreuzburgu, zm. 15 lutego 1848 w Berlinie) - feldmarszałek w Armii Pruskiej, dwukrotny minister wojny (1814-1819 oraz 1841-1847). Został pochowany na Cmentarzu Inwalidów w Berlinie.

Johann Ludwig Tieck (ur. 31 maja 1773 r. w Berlinie; zm. 28 kwietnia 1853 r. w Berlinie) – poeta, dramaturg, powieściopisarz, nowelista, bajkopisarz, tłumacz i krytyk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wczesnego romantyzmu w Niemczech. Był także wydawcą i doradcą teatralnym w Berlinie i Dreźnie. Publikował również pod pseudonimem Peter Lebrecht i Gottlieb Färber. Pionier romantyzmu w teatrze, głównie poprzez poświęcone jemu prace Friedricha Schlegla, teoretyka wczesnego romantyzmu, wywarł wpływ na całą tę epokę. W późniejszym okresie swojej twórczości zbliżył się do realizmu.

Johann Gottlieb Walter (ur. 1734, zm. 1818) – niemiecki anatom. Studiował medycynę w Królewcu i Berlinie, m.in. u Lieberkühna. W 1760 roku został profesorem nadzwyczajnym anatomii w Berlinie, po śmierci Meckela w 1774 roku objął katedrę anatomii jako profesor zwyczajny.

Teoria Wiedzy (niem.: Wissenschaftslehre) – jedno z najważniejszycyh dzieł Johanna Gottlieba Fichtego. Idealista niemiecki zawarł tam systematyczną wykładnię o pojęciu Teorii Wiedzy; czyli wiedzy naczelnej, będącej nauką wszelkich ludzkich nauk. Teoria wiedzy, w zamyśle niemieckiego filozofa, jest i formą i przedmiotem wszystkich nauk ludzkich w ogóle. Jednoznaczna definicja owego pojęcia ma ujawnić także naczelną zasadę nauk szczegółowych. Przedstawiony sposób rozumowania Fichtego jest logicznie dedukcyjny. Budując od podstaw swoją Wissenschaftslehre, Fichte wyszedł także od kantowskiego podziału sądów na sądy a priori oraz a posteriori; przy czym założenia systemu są właśnie aprioryczne.

Maria Thaddäus von Trautmannsdorff, czes. Maria Tadeáš Trauttmansdorff (ur. 28 maja 1761 w Grazu; zm. 20 stycznia 1819 w Wiedniu) – biskup kralowohradecki w latach 1795-1814, arcybiskup ołomuniecki w latach 1814-1819, kardynał.

Jan Jerzy Pinzel, Johann Georg Pinsel (zm. pomiędzy 1761 a 1762) – polski rzeźbiarz i snycerz barokowy pochodzenia niemieckiego, działający na terenie Polski.

Jan Nepomucen (Johann Nepomuk) Gründlich (ur. 1762, zm. 1842) - czeski Niemiec, komisarz nadzwyczajny Dyrekcji Generalnej Poczt, naczelnik głównego urzędu pocztowego w Lublinie.

Paul Joseph Bardou (ur. 1745 w Berlinie, zm. 1814 tamże) - malarz niemiecki działający w Berlinie. Malował sceny rodzajowe i portrety, te ostatnie najczęściej w technice pastelowej. Autor m.in. portretu Ludwiki von Hohenzollern, żony Antoniego Henryka Radziwiłła.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja