John Locke

John Locke (ur. 29 sierpnia 1632 w Wrington, zm. 28 października 1704 w Oates ) – angielski filozof, lekarz, polityk, politolog i ekonomista. Twórca klasycznej postaci empiryzmu oraz podstaw teoretycznych rządów demokratycznych. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego monetaryzmem.

Sensualizm (z łac. sensus - zmysł) to pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń. W starożytności sensualizm głosili Arystoteles, sofiści, epikurejczycy, cynicy i stoicy. W czasach nowożytnych między innymi Étienne de Condillac, David Hume, Herbert Spencer. Echa sensualizmu, choć w mocno przetworzonej postaci są też obecnie w fenomenologii. Przedstawiciel tego kierunku w teorii poznania, angielski filozof John Locke (1632-1704) twierdził, iż "nie ma niczego w umyśle, co nie istniałoby w zmysłach".

Gustav Karl Cassel (ur. 20 października 1866 w Sztokholmie, zm. 15 stycznia 1945 w Jönköping) – szwedzki ekonomista, przedstawiciel szwedzkiej szkoły w ekonomii. W latach 1907-1933 profesor Uniwersytetu w Sztokholmie. Zwolennik liberalizmu gospodarczego. Zajmował się teorią cen, teorią procentu i problematyką pieniądza. Wprowadził pojęcie tzw. dyspozycji kapitałowej. Jego uczniem był ekonomista, minister handlu i laureat Nagrody im. Alfreda Nobla Bertil Ohlin.

John Ramsay McCulloch (ur. 1 marca 1789, zm. 11 listopada 1864) – angielski ekonomista, przedstawiciel angielskiej ekonomii klasycznej, kontynuator myśli Davida Ricarda, uznawany za lidera szkoły ricardiańskiej po jego śmierci. Był profesorem ekonomii politycznej w Londynie.

Edward Taylor (ur. 28 września 1884 w Kielcach, zm. 9 sierpnia 1964 w Poznaniu) – ekonomista polski, twórca tzw. Poznańskiej szkoły ekonomicznej, organizator studiów ekonomicznych i prawa skarbowego na Uniwersytecie Poznańskim, przeciwnik etatyzmu i zwolennik indywidualizmu gospodarczego, przedstawiciel neoklasycznej szkoły w ekonomii, działacz narodowy, publicysta walczący o wolność gospodarczą i rozwój klasy średniej, radny w radzie miejskiej Poznania (1930–1932), tłumacz klasyki ekonomii (w tym J. S. Milla).

Wilhelm Georg Friedrich Roscher (ur. 21 października 1817 w Hanowerze, zm. 4 czerwca 1894 w Lipsku) – niemiecki ekonomista. Przedstawiciel niemieckiej szkoły historycznej. Jego praca pod tytułem Zarys wykładów o gospodarstwie państwa według metody historycznej z 1843 roku stała się swoistym manifestem niemieckiej szkoły historycznej. Roscher zwalczał nomotetyczny charakter klasycznej ekonomii. Podkreślał ścisły związek ekonomii politycznej ze wszystkimi naukami społecznymi.

Stała materiałowa – fizyczna lub chemiczna właściwość danej substancji, która może być wyrażona liczbowo. Podanie precyzyjnej wartości liczbowej stałej wymaga często określenia warunków zewnętrznych (np. temperatury, ciśnienia, wilgotności). Wartości stałych materiałowych są zazwyczaj podawane w postaci stabelaryzowanej. Są wydawane książki w całości poświęcone prezentacji tych stałych.

John Stuart Mill (ur. 20 maja 1806 w Pentonville, Londyn, Anglia, zm. 8 maja 1873 w Awinion, Francja) angielski filozof, politolog i ekonomista. W filozofii był pierwotnie kontynuatorem tradycji utylitaryzmu, by później przejść na pozycje naturalistyczne. W politologii i ekonomii był teoretykiem i piewcą liberalizmu. Uważany jest za twórcę liberalizmu demokratycznego. Żonaty z Harriet Taylor Mill, z którą wspólnie napisali Poddaństwo kobiet – jedną z najważniejszych krytyk nierówności płci.

Jaroslav Šabata (ur. 2 listopada 1927 w Dolenicach na południu Moraw) czechosłowacki filozof, polityk, politolog, uczestnik praskiej wiosny, rzecznik Karty 77.

W tradycyjnym ujęciu, pieniądz definiowany jest za pomocą funkcji (miernika wartości, środka cyrkulacji, środka płatniczego oraz środka gromadzenia oszczędności), jakie musi spełniać. Ten sposób określenia pieniądza pozwala na wyjaśnienie wielu złożonych procesów oraz występujących w gospodarce powiązań między zjawiskami pieniężnymi. Jednak dla potrzeb polityki pieniężnej zaczęto posługiwać się agregatami pieniężnymi, które stanowią odzwierciedlenie szerszego podejścia do pojęcia podaży pieniądza od znaczenia nadawanego jej za pośrednictwem definicji funkcjonalnej. Istnienie agregatów pieniężnych definiuje istnienie wielkości pieniądza w ujęciu statystycznym, wartości opisujące wielkość podaży pieniądza w gospodarce, jak również jej rodzaje. W poszczególnych krajach wykorzystywane są różne ilości agregatów pieniężnych.

Knut John Gustaf Wicksell (ur. 20 grudnia 1851 w Sztokholmie, zm. 3 maja 1926 w Stocksund) – szwedzki ekonomista, twórca szwedzkiej szkoły w ekonomii, zwanej też szkołą sztokholmską. Jeden z twórców nowoczesnej teorii równowagi ekonomicznej.

Paradoks petersburski, inaczej gra petersburska, to pojęcie używane w teorii decyzji i rachunku prawdopodobieństwa opisujące grę losową, która mimo posiadania nieskończonej wartości oczekiwanej posiada jednocześnie ograniczoną wartość pieniężną dla większości ludzi. Problem został po raz pierwszy sformułowany przez Daniela Bernoulliego w 1738 roku, który jednocześnie zaproponował jego wyjaśnienie przy pomocy funkcji użyteczności. Mimo nazwy, nie jest to paradoks w ścisłym sensie tego słowa, ale raczej ilustracja tego, że ludzie zazwyczaj w warunkach niepewności nie podejmują decyzji kierując się kryterium maksymalizacji pieniężnej wartości oczekiwanej. Problem ten położył podwaliny pod współczesną teorię oczekiwanej użyteczności.

Henry Charles Carey (15 grudnia 1793 - 13 października 1879) - amerykański ekonomista, urodzony w Filadelfii. Ze względu na bliskie kontakty z Frédériciem Bastiatem oraz podobne poglądy, czasami zalicza się go do nurtu poźnej klasycznej ekonomii francuskiej.

Banknot (niem. Banknote, ang. bank-note – kwit bankowy) to pieniądz papierowy emitowany przez centralny bank emisyjny. Jest to pieniądz symbolizujący określoną wartość niepokrytą w jego wartości materialnej. W przypadku pieniądza metalowego odpowiednikiem banknotu jest bilon. Od niedawna oprócz banknotów z papieru stosuje się również bardzo podobne do nich pieniądze wykonane z tworzyw sztucznych bez udziału celulozy.

William Nassau Senior (26 września 1790 - 4 czerwca 1864) angielski prawnik i ekonomista, profesor ekonomii politycznej na Uniwestytecie Oksfordzkim, urodzony w Compton w hrabstwie Berkshire. Przedstawiciel angielskiej ekonomii klasycznej. Jego najważniejszym dziełem był Zarysu nauki ekonomii politycznej, wydany w 1836.

John Leslie Mackie (25 sierpnia 1917, zm 12 grudnia 1981) – był australijskim filozofem z Sydney. Jego prace w istotny sposób wpłynęły na filozofię religii, metafizykę i filozofię języka. Najbardziej znany jest ze swoich poglądów na meta-etykę, zwłaszcza z obrony sceptycyzmu moralnego. Jest autorem sześciu książek. Najbardziej znaną z nich, ‘Ethics: Inventing Right and Wrong’ (1977) otwiera odważne twierdzenie, że "Nie ma czegoś takiego, jak obiektywne wartości". W książce tej autor dowodzi, że wartości etyczne nie są odkrywane przez ludzi – są przez nich tworzone.

Erik Lundberg (ur. 13 sierpnia 1907 w Sztokholmie, zm. 14 września 1987) – szwedzki ekonomista. Przedstawiciel szwedzkiej szkoły w ekonomii. Zajmował się analizą wielkości agregatowych takich jak dochód narodowy, oszczędności, inwestycje, konsumpcja. Rozwinął teorię cyklu gospodarczego.

Louis De La Forge (ur. 24 lub 26 listopada 1632 r. w La Flèche we Francji, zm. w 1666 r. w Saumur) – praktykujący lekarz medycyny, filozof nurtu kartezjańskiego, zwolennik myśli św. Augustyna, jak również propagator uwydatniania jej związków z filozofią nowożytną. Sympatyzował z Oratorianami oraz z protestanckimi ośrodkami naukowymi w Saumur.

Louis De La Forge (ur. 24 lub 26 listopada 1632 r. w La Flèche we Francji, zm. w 1666 r. w Saumur) – praktykujący lekarz medycyny, filozof nurtu kartezjańskiego, zwolennik myśli św. Augustyna, jak również propagator uwydatniania jej związków z filozofią nowożytną. Sympatyzował z Oratorianami oraz z protestanckimi ośrodkami naukowymi w Saumur.

Louis Bourdaloue SJ (ur. 20 sierpnia 1632 - zm. 13 maja 1704), francuski jezuita i kaznodzieja, urodzony w Bourges. W wieku 16 lat wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, był profesorem retoryki, filozofii, i teologii moralnej. Jego kazania cieszyły się taką popularnością, że został przeniesiony do Paryża w 1669 do kościoła Św. Ludwika. Ze względu na elokwencję wypowiedzi został szybko zrównany z Racinem czy braćmi Corneille. Dawał kazania w Wersalu. Z pewnością Bourdaloue jest jednym z największych oratorów francuskich i wiele z jego kazań było używanych we francuskich książkach szkolnych. Jego nazwiskiem nazwane są we Francji wykwintne nocniki.

Francis Bacon, 1. wicehrabia St Albans (ur. 22 stycznia 1561 - zm. 9 kwietnia 1626), angielski filozof, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli filozofii epoki odrodzenia i baroku, eseista, polityk oraz prawnik. Uchodzi za jednego z twórców nowożytnej koncepcji nauki. Twórca teorii indukcji eliminacyjnej rozwiniętej później w tzw. kanonach Milla. Jeden z twórców empiryzmu.

Pożyczka lombardowa jest to pożyczka, która jest udzielana pod zastaw papierów wartościowych oraz wartościowych przedmiotów o charakterze użytkowym, jak biżuteria czy obrazy. Banki udzielają pożyczek lombardowych na okres od 7 dni do 3 miesięcy. Zabezpieczeniem tych pożyczek mogą być bony i książeczki PKO lub blokada środków pieniężnych na rachunkach złotowych i walutowych, ponadto bank przyjmuje kosztowności w postaci wyrobów ze złota i platyny, sztabek złota oraz złotych monet.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja