Linki:
28 grudnia,
8 lutego,
Albert Einstein,
Algorytm min-max,
Amerykańskie Towarzystwo Meteorologiczne,
Analiza matematyczna,
Architektura Von Neumanna,
Architektura von Neumanna,
Architektury komputerowe,
Automat komórkowy,
Bakałarz,
Berlin,
Bomba atomowa,
Bomba termojądrowa,
Budapeszt,
Chemia,
EDVAC,
Eidgenössische Technische Hochschule Zürich,
Entropia (teoria informacji),
Eugene Wigner,
Fasori Gimnázium,
Fizyka,
Getynga,
Hamburg,
Informatyka,
Institute for Advanced Study,
Język angielski,
Katolicyzm,
Kioto,
László Rátz,
Liczby naturalne,
Logika matematyczna,
MacTutor History of Mathematics archive,
Matematyka,
Mechanika kwantowa,
Metoda numeryczna,
New Jersey,
Oswald Veblen,
Pamięć fotograficzna,
Prognoza pogody,
Projekt Manhattan,
Przestrzeń Hilberta,
Równanie różniczkowe cząstkowe,
Rak (choroba),
Reaktor atomowy,
Sonda von Neumanna,
Stanisław Ulam,
Stany Zjednoczone,
Stany Zjednoczone Ameryki,
Teoria gier,
Teoria mnogości,
Uniwersytet Princeton,
Węgry,
Waszyngton,
Wilhelm von Humboldt,
John von Neumann (ur.
28 grudnia 1903 w
Budapeszcie, zm.
8 lutego 1957 w
Waszyngtonie) –
matematyk,
inżynier chemik,
fizyk i
informatyk. Wniósł znaczący wkład do wielu dziedzin matematyki - w szczególności był głównym twórcą
teorii gier, teorii
automatów komórkowych (w które pewien początkowy wkład miał także
Stanisław Ulam), i stworzył formalizm matematyczny
mechaniki kwantowej. Uczestniczył w
projekcie Manhattan. Przyczynił się do rozwoju numerycznych
prognoz pogody.
Alfréd Rényi (20 marca 1921 w
Budapeszcie – 1 lutego 1970 tamże) –
węgierski matematyk, który znacząco przyczynił się do rozwoju
kombinatoryki,
teorii grafów,
teorii liczb i szczególnie
probablilistyki. Ze względu na żydowskie pochodzenie przebywał w obozie pracy w 1944.
Bogumił Jakubiak (ur. 5 lutego
1946 r.) – polski meteorolog, pracujący w dziedzinie mezoskalowych prognoz pogody. W roku
1994 zaadaptował operacyjny system prognoz numerycznych
prognoz numerycznych.
Kwantowanie, kwantyzacja — konstrukcja pozwalająca na przejście z klasycznej teorii pola do kwantowej teorii pola. Kwantowanie jest uogólnieniem konstrukcji stosowanej przy przejściu z mechaniki klasycznej do mechaniki kwantowej.
Sobolew Siergiej L. (1908-89), matematyk rosyjski. W 1935 został profesorem Uniwersytetu w Moskwie, a w 1957 roku dyrektorem Instytutu Matematyki w Oddziale Syberyjskim Akademii Nauk ZSRR w Nowosybirsku oraz profesorem Uniwersytetu tamże. Zaszczycił ludzkość pracami z równań różniczkowych cząstkowych, fizyki matematycznej, analizy matematycznej i metod numerycznych. L. Sobolew wprowadził pojęcie uogólnionego rozwiązania równania różniczkowego i związane z tym koncepcje teorii dystrybucji, a także ważną dla wspólczesnej teorii dystrybucji, a także ważną dla współczesnej teorii równań różniczkowych klasę przestrzeni, zwaną przestrzeniami Sobolewa.
Twierdzenie Bella (zwane też nierównością Bella) - twierdzenie dotyczące
mechaniki kwantowej i teorii
pomiaru, pokazujące, w jaki sposób przewidywania mechaniki kwantowej różnią się od klasycznej intuicji. Jego autorem jest
irlandzki fizyk
John Stewart Bell. Można je sformułować następująco:
Logicyzm to kierunek w filozofii matematyki, zakładający, że można oprzeć jej podstawy na bazie
rachunku logicznego zdań (porównaj
logika). W szczególności sprowadza to matematykę jako naukę do szczególnego rodzaju formalnej teorii logicznej implementującej pewien zestaw aksjomatów i wyprowadzającej z nich wnioski w oparciu o pewien zespół definicji (porównaj:
formalizm (matematyka)).
Léon Nicolas Brillouin (ur. 7 sierpnia
1889 w
Sèvres - zm. 4 października
1969 w
Nowym Jorku) –
francuski fizyk. Profesor m.in.
Sorbony i
Uniwersytetu Harwarda. Autor prac dotyczących
mechaniki kwantowej i
teorii ciała stałego. Współtwórca pasmowej teorii ciała stałego. Zajmował się także
cybernetyką,
teorią informacji i filozoficznymi problemami nauki.
Teoria gier to dział
matematyki zajmujący się badaniem optymalnego zachowania w przypadku konfliktu interesów. Teoria gier wywodzi się z badania gier hazardowych i taka jest też jej terminologia, jednak zastosowanie znajduje głównie w
ekonomii,
biologii (szczególnie w
socjobiologii),
socjologii oraz
informatyce (patrz:
sztuczna inteligencja). Zastosowanie teorii gier w biologii przez
Johna Maynarda Smitha zaowocowało pojawieniem się ewolucyjnej teorii gier i
memetyki, a także nowymi zastosowaniami w naukach, które wcześniej bazowały na teorii gier.
Edwin Thompson Jaynes (ur. 5 lipca 1922, zm. 30 kwietnia 1998) – amerykański fizyk teoretyk i matematyk, wybitny specjalista z mechaniki statystycznej, termodynamiki i teorii prawdopodobieństwa. Był profesorem fizyki na Uniwersytecie Waszyngtona w St. Louis, Missouri.
Andriej Nikołajewicz Kołmogorow,
ros. Андре́й Никола́евич Колмого́ров (ur.
25 kwietnia 1903, zm.
20 października 1987) –
rosyjski matematyk, twórca współczesnej
teorii prawdopodobieństwa. Pracował nad rozwojem
topologii,
logiki i
teorii złożoności obliczeniowej, znany jest również z wyników w
analizie harmonicznej i
mechanice klasycznej. Laureat wielu nagród, m.in.
Nagrody Wolfa w matematyce w
1980.
Twierdzenie Bella jest jednym z najważniejszych odkryć naukowych dotyczących podstaw
mechaniki kwantowej i teorii
pomiaru, pokazującym w jaki sposób jej przewidywania różnią się od klasycznej intuicji. Jego autorem jest
irlandzki fizyk
John Stewart Bell. Można je sformułować następująco:
Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, ECMWF) – międzynarodowa organizacja zajmująca się prognozą pogody. W 2006 roku prognoza pogody z ECMWF miała najlepszą sprawdzalność w stosunku do innych modeli numerycznych na świecie i wyprzedzała sprawdzalność prognozy z modelu amerykańskiego - GFS o około jeden dzień. ECMWF prognozuje pogodę od sierpnia 1979 roku.
W teorii
automatów komórkowych mianem sąsiedztwa von Neumanna lub otoczeniem von Neumanna określa się zbiór czterech komórek, które graniczą z komórką centralną krawędziami. Centralna komórka nie należy do sąsiedztwa.
Louis P. Slotin (ur.
1 grudnia 1910, zm.
30 maja 1946) –
kanadyjski fizyk i
chemik, który brał udział w
Projekcie Manhattan. Zmarł na skutek ostrej
choroby popromiennej w kilka dni po wypadku w
Los Alamos National Laboratory, podczas którego przypadkowo przekroczona została
masa krytyczna w 6,2
kg izotopu
plutonu Pu-239 osłoniętego
deflektorem neutronów.
Bartel Leendert van der Waerden (ur.
2 lutego 1903 r. w
Amsterdamie, zm.
12 czerwca 1996 r. w
Zurichu),
matematyk holenderski, pracujący twórczo w wielu dziedzinach matematyki.
Dana Stewart Scott (ur.
1932 r.)
informatyk,
logik,
filozof. W
1976 roku wraz z
Michaelem Rabinem otrzymał
nagrodę Turinga za pracę Finite Automata and Their Decision Problem, w której do
teorii automatów wprowadzono
maszyny niedeterministyczne.