Joseph Greenberg

Joseph Harold Greenberg (ur. 28 maja 1915, zm. 7 maja 2001) - wybitny językoznawca amerykański, wieloletni pracownik naukowy Uniwersytetu Stanforda, znany przede wszystkim ze swoich prac w dziedzinie typologii i klasyfikacji genetycznej języków świata. Ogólnoświatowy rozgłos przyniosły mu też jego badania nad uniwersaliami językowymi. Duże uznanie zyskał również dzięki pracom nad typologią języków afrykańskich, jednak jego klasyfikacje języków indopacyficznych, amerindiańskich oraz języków Azji są dziś często krytykowane.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą języków południowosłowiańskich, którą stanowią język bułgarski i macedońskiego. Stoi ona w opozycji do grupy zachodniej, którą stanowią języki diasystemu serbsko-chorwackiego i język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami Bałkanów, należą zatem do tzw. bałkańskiej ligi językowej.

Język xhosa - jeden z ważniejszych języków z rodziny bantu, posługuje się nim południowoafrykański lud Xhosa (głównie w RPA i Lesotho), liczbę użytkowników szacuje się na ok. 5,6 mln. Zalicza się do języków mlaskowych, co wyróżnia go spośród innych języków bantu (cecha ta została zapożyczona z języków khoisan). Mlask boczny dziąsłowy (zapisywany jako "xh") występuje również w nazwie języka.

Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.

Wysokoniemiecka przesuwka spółgłoskowa - nazywana też drugą germańską przesuwką spółgłoskową miała miejsce między trzecim a piątym wiekiem (naszej ery) i znacząco wpłynęła na rozwój języków germańskich. Przesuwka doprowadziła do podziału kontynentalnych języków zachodniogermańskich na dialekty wysokoniemieckie (standardowy niemiecki) i dolnoniemieckie (północne dialekty niemieckie, standardowy niderlandzki, dialekty niderlandzkie etc). Zmiany zaszły na południe od tak zwanej Benrather Linie.

Wojciech Starczewski, (1818 - 1901), znany rosyjski dziennikarz oraz znawca języków europejskich i wschodnich. Studiował prawo na uniwersytetach kijowskim oraz petersburskim. Jeszcze jako student wydał pierwszy tom dzieła Historiae Rathenicae Scriptores exteri saeculi XVI (1842). Przetłumaczył na język francuski rosyjski kodeks handlu (Торговый устав 1653), sporządził wypis z praw rosyjskich o cudzoziemcach "Die russischen Gesetze Auslander betreftend", zebrał w berlińskiej bibliotece publicznej kolekcję portretów oraz autografów różnych postaci historycznych, której część wydano pod nazwą "Galerie slave" (około 360 przedstawicieli świata słowiańskiego z ich biografiami). Sporządził opisy gramatyki dziesięciu języków słowiańskich (w rękopisie) i wydrukował dzieło o historii literatury rosyjskiej "Литература русской истории с Нестора до Карамзина". W latach 1850 był redaktorem wydawnictwa "Библіотека для Чтенія" Józefa Sękowskiego.

Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym Dagestanie. Język kapuczyński należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z językiem chunzybskim.

Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich lub grupa serbochorwacko-słoweńska - podgrupa języków południowosłowiańskich, którą stanowią język słoweński i języki powstałe na bazie języka serbsko-chorwackiego. Stoi w opozycji do grupy wschodniej, którą tworzą języki bułgarski i macedoński.

Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.

Język kreolski Gujany Francuskiej - język kreolski na bazie języka francuskiego, z wpływami słownictwa z języka portugalskiego, języków afrykańskich i indiańskich oraz kreolskiego z wysp antylskich, używany przez ok. 50 tysięcy osób, przede wszystkim w Gujanie Francuskiej, a także w Surinamie.

Henryk Wróbel (ur. 20 maja 1934 w Walichnowach) – językoznawca, slawista. Od 1987 profesor. W latach 1959 - 1984 i 1998 - 2004 pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego (do 1968 WSP w Katowicach, w latach 1981 - 1984 dyrektor Instytutu Języka Polskiego). W latach 1984 - 1999 pracownik Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie, od 1987 - dyrektor Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor prac z zakresu morfologii i składni języków zachodniosłowiańskich, głównie języka polskiego.

Romanistyka (filologia romańska) – nauka o językach romańskich i literaturze pisanej w tych językach. Obejmuje całokształt wiedzy na temat tych języków oraz krajów w których są one używane, głównie w kontekście podobieństwa i różnic między nimi. Obejmuje również zagadnienia związane z nauką tych języków w szkołach czy na uniwersytetach.

Języki algonkińskie równinne - podrodzina języków algonkińskich utworzona na zasadzie klasyfikacji bardziej geograficznej niż genetycznej (poszczególne języki tej grupy mają bliskie rozmieszczenie terytorialne). Obejmują zasięg środkowej i północnej części Wielkich Równin.

Wzajemna zrozumiałość języków (ang. mutual intelligibility) – pojęcie z zakresu językoznawstwa oznaczające taką bliskość różnych języków, że mówiący nimi mogą się porozumieć bez dodatkowej nauki ani żadnego dodatkowego wysiłku. Jest to jedno z kryterium do oceny odrębności języka lub uznania go za dialekt. Wzajemne zrozumienie może być asymetryczne, kiedy reprezentant jednego z języków rozumie partnera bardziej niż drugi. Wzajemna zrozumiałość posiada również kryterium czasowe, wraz z rozwojem języki oddalają się do siebie lub przybliżają, np. duński i norweski przestały być wzajemnie zrozumiałe już na początku XIX w.

Języki wschodnioazjatyckie - termin używany w węższym znaczeniu na określenie głównych języków Azji Wschodniej, naznaczonych silnym wpływem klasycznego języka chińskiego, a więc języków:

Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Pismo etiopskie (amh. ፊደል fidäl) to pismo, które wykształciło się do zapisu języka gyyz, a z czasem zaczęto w nim zapisywać także inne języki Etiopii (głównie semickie). Obecnie używane jest do zapisu języków etiopskich (m. in. amharskiego i tigrinia) oraz języków omockich. Próby zastosowania pisma etiopskiego do zapisu języków kuszyckich nie przyniosły trwałych rezultatów, zapewne dlatego, że pismo to było postrzegane jako symbol amharskiej dominacji kulturowej.

Języki majańskie, także: języki maja, maja-kicze - jedna z ważniejszych rodzin językowych w Mezoameryce z największą liczbą użytkowników wśród języków autochtonicznych obu Ameryk. Językami majańskimi posługują się Majowie (tak współcześni, jak i z czasów historycznych) na terenach Meksyku, Gwatemali, Belize i Hondurasu. Wszystkie języki tej rodziny wywodzą się z używanego prawdopodobne 5000 lat temu prajęzyka, zwanego językiem proto-majańskim. Do rodziny tej zalicza się też klasyczny język majański, używany w okresie świetności cywilizacji Majów. Większość języków majańskich to ergatywne języki polisyntetyczne o szyku zdania VSO, posiadające spółgłoski ejektywne. Od czasu kolonizacji hiszpańskiej do zapisu języków majańskich używa się alfabetu łacińskiego, aktualnie w konwencji proponowanej przez Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (ALMG)

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja