Linki:
Łemkowie,
Ściana Płaczu,
Ślub,
Świątynia,
Świątynia Jerozolimska,
Święta żydowskie,
Święty,
Święty gaj (antropologia),
Światowa Organizacja Syjonistyczna,
Świnia domowa,
Żałoba,
Żerca,
Żydowska Odnowa,
Żydowskie ruchy polityczne,
Żydzi,
Żydzi górscy,
Żydzi mesjanistyczni,
586 p.n.e.,
722 p.n.e.,
967 p.n.e.,
Aben Ezra,
Abraham,
Achemenidzi,
Adonai,
Agudat Israel,
Albert Einstein,
Aleksandria,
Alija,
Amida (modlitwa),
Anan ben Dawid,
Antysemityzm,
Arabowie,
Arcykapłan (w Biblii i judaizmie),
Arka Przymierza,
Aron ha-kodesz,
Arystoteles,
Aser,
Asyria,
Aszkenazyjczycy,
Aton,
B'nai B'rith,
Bóg,
Bóg w judaizmie,
Bałwochwalstwo,
Babilon,
Babilonia,
Babiniec,
Bahaizm,
Bantu,
Bar micwa,
Baruch Spinoza,
Bat micwa,
Beit Polska,
Beit Warszawa,
Bejt din,
Beniamin (postać biblijna),
Bhikku,
Białoruś,
Bierzmowanie,
Bliski Wschód,
Brahmaćarja,
Bramin,
Brit mila,
Brit shalom,
Bruksela,
Bułgaria,
Buddyzm,
Bund (partia),
Burt Schuman,
Cadyk,
Cdaka,
Cerkiew (budynek),
Chałka,
Chabad-Lubavitch,
Chadidża,
Chanuka,
Chanukija,
Chanukka,
Chasydyzm,
Chazan,
Chazarowie,
Chram,
Chrześcijaństwo,
Chrzest,
Cicit,
Cohen,
Cywilizacja,
Czeondoizm,
Dżinizm,
Dan (postać biblijna),
Dawid (król Izraela),
Dekalog,
Demon,
Duchowieństwo,
Dukla,
Dusza (religia),
Dziesięć Zaginionych Plemion Izraela,
Echnaton,
Egipt,
Egzorcysta,
Egzorcyzm,
Esseńczycy,
Etiopia,
Etnologia religii,
Eucharystia (sakrament),
Eufrat,
Ewangelia,
Ezechiel,
Faryzeusze,
Felaszowie,
Fenomenologia religii,
Filozofia religii,
Frankiści,
Góra Kalwaria,
Gabaj,
Gad (postać biblijna),
Garizim,
Gemara,
Geneza religii,
Geografia religii,
Gerszom z Moguncji,
Getto,
Gilgul,
Grupa etniczna,
Gryhastha,
Grzegorz IX,
Guru,
Gwiazda Dawida,
Habiru,
Hadrian,
Hagada,
Halacha,
Hallel,
Haredim,
Haskala,
Hawdala,
Hebrajczycy,
Hebron,
Hemofilia,
Henoteizm,
Herod Wielki,
Heros,
Hillel,
Hinduizm,
Historia Żydów w Polsce,
Historia Izraela,
Historia Palestyny,
Historia religii,
Holocaust,
Homoseksualizm,
IX wiek,
Imam,
Imperium rzymskie,
Inicjacja,
Irak,
Islam,
Israel Baal Szem Tow,
Issachar,
Izaak,
Izaak Alfasi,
Izaak Cylkow,
Izaak Luria,
Izajasz,
Izrael,
Józef (postać biblijna),
Język angielski,
Język gyyz,
Język hebrajski,
Język judeo-arabski,
Język judeo-aramejski,
Język knaan,
Język niemiecki,
Język wymarły,
Języki irańskie,
Języki judeo-perskie,
Języki tureckie,
JHWH,
Jad (judaizm),
Jahwe,
Jakub (postać biblijna),
Jakub Frank,
Jarmułka,
Jawne,
Jednota Braci Polskich,
Jeremiasz,
Jerozolima,
Jesziwa,
Jeszywas Chachmej Lublin,
Jezus Chrystus,
Jezus w judaizmie,
Jidysz,
Jinja,
Joga,
Jom Kippur,
Josef Albo,
Joseph Baruch Shulam,
Jozue,
Juda (imię),
Juda Halevi,
Juda ha-Nasi,
Judaizm humanistyczny,
Judaizm konserwatywny,
Judaizm liberalny,
Judaizm mesjanistyczny,
Judaizm ortodoksyjny,
Judaizm reformowany,
Judaizm rekonstrukcjonistyczny,
Judaizm ultraortodoksyjny,
Kabała,
Kadisz,
Kanaan,
Kapłan,
Kaplica,
Karaimi,
Karaimizm,
Karmelici,
Karpaty,
Katolicy języka hebrajskiego,
Katolicyzm,
Kaukaz (kraina historyczna),
Kazimierz III Wielki,
Ketuba,
Kidusz,
Kienesa,
Kitel (judaizm),
Kościół (budynek),
Kościół Chrześcijan Dnia Sobotniego,
Kock,
Kohen,
Kol Nidre,
Komunia święta,
Konfucjanizm,
Konwersja na judaizm,
Kosmogonia,
Koszerność,
Królestwo Partów,
Kraby,
Krytyka religii,
Ksiądz,
Księga Wyjścia,
Kto jest Żydem?,
Kuchnia żydowska,
Kult maryjny,
Kult religijny,
Ladino (dialekt judeo-hiszpański),
Lama (religioznawstwo),
Latopis,
Leżajsk,
Lelów,
Lemba,
Lewi,
Lewici,
Małżeństwo w judaizmie,
Maariw,
Magia,
Magid,
Mahomet,
Mandir,
Manicheizm,
Masturbacja,
Mazdaizm,
Meczet,
Medium (osoba),
Medytacja,
Menora,
Mezuza,
Międzyrzecz,
Micwa,
Midianici,
Midrasz,
Miejsce święte,
Mincha,
Minjan,
Mistycyzm,
Miszna,
Miszna Berura,
Miszne Tora,
Mit,
Mitologia grecka,
Mitraizm,
Moabici,
Modlitwa,
Mohel,
Mojżesz,
Mojżesz Majmonides,
Molenna,
Monoteizm,
Mordechaj Kaplan,
Morze Kaspijskie,
Mykwa,
Naftali (postać biblijna),
Nahmanides,
Napletek,
Naród,
Naród wybrany,
Nazaret,
Neopogaństwo,
Nida (judaizm),
Niewola babilońska,
Nowe ruchy religijne,
Nowoczesna ortodoksja,
Nowy Jork,
Nowy Sącz,
Obrzęd przejścia,
Obrzezanie,
Ofiara (religia),
Ogólni Syjoniści,
Open Directory Project,
Owady,
Owoc,
Państwo,
Palestyna,
Panteizm,
Partie polityczne Izraela,
Parzystokopytne,
Pastor,
Pesach,
Pięć filarów islamu,
Pielgrzymka,
Pijut,
Piotr Kuncewicz,
Pogrzeb,
Polska,
Pomazaniec,
Pop (kapłan),
Powstanie Bar-Kochby,
Powstanie Chmielnickiego,
Powstanie Machabeuszów,
Prawo Powrotu,
Profanum,
Protestantyzm,
Protobułgarzy,
Przedkaukazie,
Przybytek Mojżeszowy,
Psychologia religii,
Ptaki,
Pudźa,
Purim,
Rękopisy z Qumran,
Rabin,
Rakowate,
Rebe,
Reinkarnacja,
Religia,
Religia naturalna,
Religia starożytnego Egiptu,
Religia starożytnego Rzymu,
Religia uniwersalistyczna,
Religie abrahamowe,
Religie etniczne,
Religioznawstwo,
Robaki,
Rodzimowierstwo,
Rosz ha-Szana,
Ruś Kijowska,
Ruben (postać biblijna),
Rusini,
Rut,
Rymanów,
Sąd Ostateczny,
Saadja ben Josef,
Sabatarianizm (judaizm),
Sabbataj Cwi,
Sacrum,
Saduceusze,
Safed,
Sakrament,
Salomon (król Izraela),
Samarytanie,
Sanhedryn,
Sanktuarium,
Sara,
Satmar,
Saul (król Izraela),
Scjentologia,
Seder,
Sefardyjczycy,
Sefer Jecira,
Sefer Tora,
Seleucydzi,
Sherwin Wine,
Shintō,
Sidur,
Siedem Praw Noego,
Sigmund Freud,
Sikhizm,
Sobota,
Socjologia religii,
Spirytyzm,
Stanisław Trzeciak,
Stany Zjednoczone,
Starożytny Izrael,
Stary Testament,
Stupa,
Sukkot,
Sychem,
Syjonizm,
Syjonizm socjalistyczny,
Symbole religijne,
Synagoga,
Synaj (góra),
Synkretyzm religijny,
Syropalestyna,
Szabat,
Szachrit,
Szaman,
Szammaj,
Szarańcza,
Szawuot,
Szechina,
Szechita,
Szema Jisrael,
Szlomo Jicchaki,
Szofar,
Szulchan Aruch,
Szymon,
Tabu,
Talit,
Talmud,
Tamurz,
Tanach,
Tantra,
Taoizm,
Tatowie,
Tefilin,
Teofania,
Teogonia,
Tisza be-Aw,
Tora,
Tosefta,
Totem (religia),
Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce,
Transcendencja (religia),
Tyberiada,
Tytus Flawiusz,
Ukraina,
Ur (miasto),
VII wiek p.n.e.,
Węgorzowate,
Władcy Rusi Kijowskiej,
Włodzimierz I Wielki,
Warzywa,
Wielbłąd,
Wielka Brytania,
Wielka Synagoga w Łodzi,
Wielka Synagoga w Pilznie,
Wielka Synagoga w Warszawie,
Wieprzowina,
Witold Tyloch,
Wołchw,
Wojna żydowska (66-73),
Wolnomularstwo,
XIII wiek,
Zaświaty,
Zabulon,
Zakonnik,
Zaratusztrianizm,
Zbór,
Ziemia Izraela,
Zohar,
Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP,
Judaizm –
religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego
Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym "nadzorcą", czy też "opiekunem". Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom. Judaizm ukształtował się w II tysiącleciu p.n.e.; stanowi
religię narodową Żydów. Jest też pierwszą
religią abrahamową. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, obecnie jest ich najwięcej w
Stanach Zjednoczonych – 5,6 mln i
Izraelu – 4,7 mln. Z judaizmu wywodzi się
chrześcijaństwo.
Judaizm humanistyczny - to nurt
judaizmu, który podkreśla znaczenie kultury i historii Żydów jako najważniejszej części żydowskiej tożsamości, a nie wiary w Boga. Założycielem amerykańskiej odmiany tego ruchu był
Sherwin Wine, były
reformowany rabin. W krajach
łacińskich częściej bywa określany jako judaizm laicki. Czasem używa się także nazwy judaizm świecki lub judaizm kulturowy. Często błędnie utożsamia się słowo judaizm jedynie z religią żydowską, podczas gdy judaizm lub rzadziej żydostwo oznacza zarówno kulturę, zwyczaje, kuchnię i religię Żydów, które były jak we wszystkich dawnych społecznościach nierozerwalnie związane. Judaizm humanistyczny odrzuca przede wszystkim nadprzyrodzony pierwiastek religijny, próbując zachować i uwspółcześnić pozostałe elementy kultury żydowskiej. Sam termin judaizm jest wytworem XIX-wiecznego religioznawstwa.
Cierpienie -
ból, doznanie braku lub straty doświadczane przez
osobę. Cierpienie jest jednym z głównych problemów, na który dają odpowiedź
religie. Dla religii monoteistycznych, jak
judaizm czy
chrześcijaństwo obecność cierpienia w świecie jest podstawowym pytaniem o pojęcie wszechmocnego dobrego
Boga, który dopuszcza cierpienie swoich stworzeń. Również w
buddyzmie, określane w języku pali jako
dukkha, cierpienie jest kluczowym zagadnieniem. Do szeroko rozumianego motywu cierpienia niejednokrotnie sięga również literatura (np.
Cierpienia młodego Wertera). Jako uczucie jest ono również opisywane przez
psychologię.
Jerozolima jest świętym miastem trzech
religii monoteistycznych:
judaizmu,
chrześcijaństwa i
islamu. Wyznawcy tych trzech religii zaliczają je w poczet najświętszych miejsc
kultu, stąd wielokrotnie dochodziło w tym obszarze do konfliktów na tle religijnym (zobacz:
Jerozolima,
krucjaty,
konflikt izraelsko-palestyński).
Nowoczesna ortodoksja (neoortodoksja) – nurt
judaizmu stworzony przez Rafaela Hirscha we
Frankfurcie pod koniec XIX wieku. Jego hasłem było "Tora im derek erec" (Prawo z miejscowymi zwyczajami). Obecnie większość Żydów ortodoksyjnych na świecie to nowocześni ortodoksi. Jest to religia państwowa w Izraelu. Dominuje także w większości krajów, gdzie mieszka diaspora żydowska, z wyjątkiem USA, gdzie dominuje
judaizm reformowany. W przeciwieństwie do
judaizmu ultraortodoksyjnego korzystają oni z techniki, ubierają się zgodnie ze współczesną modą i pracują w świeckich zawodach, jak prawnicy, lekarze, policjanci itd. W USA określa się go czasem jako judaizm centrowy pomiędzy ultraortodoksją a
judaizmem reformowanym.
Konwersja wymaga
brit mila, zanurzenia w
mykwie i egzaminu przed bejt dinem.
Chrześcijaństwo w
Iranie obecne jest od bardzo dawna, praktycznie od samych początków istnienia tej religii.
Chrześcijaństwo, które dziś nie jest już tak popularną
religią w Iranie jak niegdyś, zawsze poddane było tu dominacji innej wiary, kiedyś
zoroastryzmu, teraz
islamu szyickiego. Mimo to odegrało ważną rolę zarówno w historii tej części świata jak i całego chrześcijaństwa.
Religia naturalna - to
religia, która uznawana jest przez jej wyznawców za istniejącą od zawsze, a dokładniej: od początku historii danej grupy etnicznej czy narodu. W religiach naturalnych zazwyczaj nie występuje
uniwersalizm mogący przyczynić się do powstania w nich jakiejś szczególnej (charakterystycznej zwłaszcza dla większości globalnych, monoteistycznych
religii założonych) tendencji do
nawracania osób spoza danej grupy. Religie naturalne oparte są na
tradycji, przekazywanej w ciągu pokoleń. Święte księgi nawet jeśli istnieją, są jedynie zapisem owej tradycji - nie uważa się ich za
objawione czy też podyktowane przez Boga, jak to ma miejsce w przypadku
monoteizmów pochodzenia semickiego (
judaizm,
chrześcijaństwo,
islam).
Stwórca, stworzyciel, bóg stwórca to istota (często
bóg), która zgodnie z
wierzeniami powszechnymi w wielu
religiach i
mitologiach miała powołać
świat i
ludzi do istnienia.
Chrześcijaństwo, chrystianizm (
gr. Χριστιανισμóς ,
łac. Christianitas) –
monoteistyczna religia objawienia, opierająca się na nauczaniu i życiu
Jezusa Chrystusa przedstawionego w
Nowym Testamencie i wyznająca jego dwie natury: boską i ludzką.
Grzech – pojęcie występujące w niektórych
religiach, oznaczające przekroczenie konkretnych norm moralnych i religijnych. Dokładniej jest to świadome i dobrowolne działanie lub jego brak (grzech zaniechania) bądź też postawa, która stoi w sprzeczności z nakazami
Boga lub bogów danej
religii. Inaczej rzecz ujmując grzech to postawa lub działanie wbrew Bogu, sprzeczne z Jego charakterem, powodujące świadomą
alienację jednostki ludzkiej wobec tegoż Boga.
Grzech – pojęcie występujące w niektórych
religiach, oznaczające przekroczenie konkretnych norm moralnych i religijnych. Dokładniej: jest to świadome i dobrowolne działanie lub jego brak (grzech zaniechania) bądź też postawa, która stoi w sprzeczności z nakazami
Boga lub bogów danej
religii. Inaczej rzecz ujmując grzech to postawa lub działanie wbrew Bogu, sprzeczne z Jego charakterem, powodujące świadomą
alienację jednostki ludzkiej wobec tegoż Boga.
Birkat Hachama (
hebr. ברכת החמה), Błogosławieństwo słońca –
żydowska uroczystość
religijna, której głównym elementem jest
modlitwa o tej samej nazwie. Błogosławieństwo słońca odbywa się rzadko – raz na ok. 28 lat (co 10277 dni). Wg
Talmudu, uroczystość ta związana jest z faktem, iż w dniu, na który przypada błogosławieństwo słońca, układ gwiazd
słońca,
Księżyca i
gwiazd powraca do takiego, jaki nastąpił w czwartym dniu
stworzenia świata, tj. w dniu, w którym wg
Biblii (
Ks. Rodzaju)
Bóg stworzył te ciała niebieskie.
Wiesław Dawidowski (ur. 1964 w
Gdyni) - polski duchowny
rzymskokatolicki,
augustianin, doktor teologii, publicysta prasy katolickiej i prezenter telewizji
religia.tv. Od 2009 chrześcijański współprzewodniczący
Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów.
Shakeryści (Indiański Kościół Shakerystów lub Szejkerów,
ang. Indian Shaker Church) –
religia chrześcijańska zapoczątkowana w 1881 r. w stanie
Waszyngton przez Johna Slocuma z plemienia Squaxin.
Religia na Cyprze.
Chrześcijanie stanowią 78% ludności
cypryjskiej. Większość Greków cypryjskich, a więc większość ludności Cypru, jest członkami Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Cypru (cypryjski Kościół
prawosławny), podczas gdy większość Turków cypryjskich to
muzułmanie. Według danych Eurobarometru 2005, Cypr jest jednym z najbardziej religijnych krajów w Europie, wraz z Turcją, Maltą, Rumunią, Grecją i Polską. Oprócz prawosławnych i muzułmańskich wyznań, są też małe grupy
bahaistów,
Żydów,
protestantów,
katolików i
Świadków Jehowy.
Apokalipsa – w terminologii
judaistycznej i
chrześcijańskiej literatury
religijnej, to opis szczególnego rodzaju
proroctwa, dotyczącego tego, co ma się wydarzyć w dniach ostatecznych, przekazywanego przez Boga wybranemu prorokowi.
Jerozolima jest świętym miastem trzech
religii monoteistycznych:
judaizmu,
chrześcijaństwa i
islamu. Wyznawcy tych trzech religii zaliczają je w poczet najświętszych miejsc
kultu, stąd wielokrotnie dochodziło w tym obszarze do konfliktów na tle religijnym (zobacz:
Jerozolima,
krucjaty,
konflikt izraelsko-palestyński).