Linki:
Abbasydzi,
Abdülmecid II,
Abd-ul-Hamid II,
Abd al-Malik ibn Marwan,
Abd al-Mumin,
Abd al-Wahid I,
Abd al-Wahid II,
Abd ar-Rahman III,
Abdullah al-Adil,
Abu Bakr,
Abu Jusuf I,
Abu Jusuf II,
Al-Amin,
Al-Hadi,
Al-Hakam II,
Al-Hakim II,
Al-Mahdi,
Al-Mamun,
Al-Mansur,
Al-Mu'izz,
Al-Muntasir,
Al-Mutasim,
Al-Mutawakkil,
Al-Walid I,
Al-Wasik,
Ali as-Said,
Ali ibn Abi Talib,
Almohadzi,
An-Nasir,
Andaluzja,
Arabia Saudyjska,
As-Saffah,
Bagdad,
Bitwa pod Bagdadem (1258),
Damaszek,
Fatymidzi,
Harun ar-Raszid,
Hidżaz,
Ibrahim,
Idris I (Almohadzi),
Imperium osmańskie,
Islam,
Język arabski,
Jahja al-Mutasim,
Jakub al-Mansur,
Jazid I,
Kair,
Kalifat,
Kalifat Kordoby,
Kalifowie prawowierni,
Kordoba,
Mahomet,
Marwan I,
Mehmed V,
Mehmed VI,
Mekka,
Mongołowie,
Mu'awija I,
Mu'awija II,
Muhammad an-Nasir,
Muzułmanin,
Regent,
Saladyn,
Sułtan,
Sulejman,
Sunnizm,
Szyizm,
Turcja,
Ubajd Allah al-Mahdi,
Umajjadzi,
Umar ibn Abd al-Aziz,
Umar ibn al-Chattab,
Usman ibn Affan,
Kalif (od
arab. chalifa – następca) – tytuł następców
Mahometa, czyli przywódców
muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych
kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci
Mahometa w
632 roku został
Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa
Alego w
661 roku doszło do rozłamu wewnątrz
islamu w wyniku sporu o sukcesję na
szyitów i
sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W
909 r. powstał szyicki kalifat w
Kairze, zniszczony przez
Saladyna w
1171 r. W
929 roku emir
Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w
1031 kordobański kalifat rozpadł się.
Kalif (od
arab. chalifa – następca) – tytuł następców
Mahometa, czyli przywódców
muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych
kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci
Mahometa w
632 roku został
Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa
Alego w
661 roku doszło do rozłamu wewnątrz
islamu w wyniku sporu o sukcesję na
szyitów i
sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W
909 r. powstał szyicki kalifat w
Kairze, zniszczony przez
Saladyna w
1171 r. W
929 roku emir
Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w
1031 kordobański kalifat rozpadł się.
Kalifat
Kordoby to nazwa państwa rządzącego islamską Hiszpanią (
Al-Andalus) i
północną Afryką w latach
929-
1031. Tytuł
kalifa przypisał sobie
16 stycznia 929 Abd ar-Rahman III, wcześniej
emir Kordoby. Wszyscy kalifowie Kordoby byli członkami dynastii
Umajjadów, która rządziła emiratem utworzonym na podbitych przez muzułmanów terenach od
756.
Bitwa pod Simancas miała miejsce w r.
939 pomiędzy wojskami chrześcijańskiego króla
Królestwa Leónu Ramiro II a muzułmańskim
kalifem Kordoby Abd ar-Rahmanem III w okresie
rekonkwisty. Wynik bitwy zadecydował o panowaniu chrześcijan w rejonie
Duero.
Ali ibn Abi Talib (
arab. علي بن أﺑﻲ طالب, ur. ok. roku
600/
22. P.H., wg tradycji
13. radżaba w
Mekce, zm. w styczniu
661/ramadanie 40. A.H. w
Kufie) – brat stryjeczny, przybrany syn, a następnie zięć
Mahometa, mąż
Fatimy, pierwszy
imam szyitów, ostatni z czterech
kalifów prawowiernych (
656-
661/35-40. A.H.).
Szarif - tytuł władców
Mekki. Dynastia potomków
Hasana, syna
kalifa Alego i
Fatimy. Objęli władzę w
Mekce około
960 r. Szarifowie byli zaangażowani w walki wewnętrzne między lokalnymi władcami
Arabii, co uniemożliwiło im stworzenie silnego organizmu państwowego. Choć formalnie zachowywali niezależność, byli zawsze uzależnieni od władzy
kalifów, a następnie
Mameluków i
Osmanów. Ostatni szarif został obalony przez
Saudów w
1925 r.
Kalifat Islamski –
islamskie państwo religijne, na którego czele stał
kalif (arab. خليفة chalīfa). Na początku obejmowało wszystkich
muzułmanów. Kilkakrotnie zmieniały się ośrodki władzy kalifów: pierwsi rządzili z
Medyny, dynastia
Umajjadów wybrała
Damaszek,
Abbasydzi -
Bagdad (przez pewien czas panowali z
Samarry). W czasie rządów tych ostatnich państwo zwane było kalifatem bagdadzkim. Na skutek wojen domowych nastąpiło rozbicie polityczne i podział kalifatu.
Abd ar-Rahman III an-Nasir, Abd ar-Rahman ibn Muhammad (ur.
11 stycznia 889 w Kordobie, zm.
15 października 961 w
Medina Azahara) -
emir Kordoby w latach
912-
929,
kalif Kordoby w latach
929-
961. Najwybitniejszy przedstawiciel dynastii
Umajjadów kordobańskich. Wnuk
Abd Allaha.
Kibla (
arab. قبلة qiblah - kierunek) to kierunek, w którym
muzułmanie powinni zwracać się podczas modlitwy. Zwyczaj ten jest starym obyczajem ludów semickich. Obowiązek ten został wyznaczony przez
Koran i opisany jest w literaturze teologicznej. W pierwszych latach islamu muzułmanie modlili się w kierunku
Jerozolimy. Kierunek ten został przejęty od
Żydów i nakazany przez
Mahometa wraz z wprowadzeniem obowiązku modlitwy.
Muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami
islamu (Arkan ad-din, Arkan-al-Islam). Są one traktowane bardzo poważnie przez wyznawców głównego nurtu tej religii (
sunnitów,
szyitów i
charydżytów), natomiast wiele ugrupowań religijnych pochodzenia szyickiego (np.
alewici czy
alawici) uważają je tylko za zalecenia, symbole i niekoniecznie się do nich stosują.
Umar ibn al-Chattab, także
Omar (
arab. عمر بن الخطاب; ur. ok.
591, zm.
3 listopada 644 w
Medynie) - od
634 drugi
kalif, drugi z czterech zwanych później
sprawiedliwymi, jeden z twórców potęgi imperium arabsko-muzułmańskiego.
Sułtan (
tur. "władca",
arab. as-sulṭān - "ten, który ma władzę") - tytuł władcy
islamskiego, używany w wielu krajach
muzułmańskich, m.in. w
Turcji osmańskiej do
1922. Państwo rządzone przez sułtana to
sułtanat.
Fatima Zahra zwana też Fatemeh Al Zahraa lub Fatima Az-Zahra (
arab.: فاطمة الزهراء) (ur.
605, zm.
632) była najmłodszą i ukochaną córką proroka
Mahometa i jego żony
Chadidży. W roku
625 poślubiła kuzyna swego ojca,
Alego - późniejszego kalifa. Została matką
Husajna i
Hasana. Wywodzą się od nich potomkowie Mahometa.
Taifa –
muzułmańskie państwa uformowane na terenie
Półwyspu Iberyjskiego (arab.
Al-Andalus) w czasach istnienia i po rozpadzie
Kalifatu Kordowy w
1031 i państwa
Almorawidów w XII wieku.
Najwyższa Rada Muzułmańska (
arab. المجلس الإسلامي الأعلى, al-Majlis al-Islāmī al-Aʿlā) była najwyższym organem odpowiadającym za sprawy
arabskiej społeczności w
brytyjskim Mandacie Palestyny. Powstała jako organ doradczy składający się z
muzułmanów i
chrześcijan, z którym konsultował się
Wysoki Komisarz Palestyny. Muzułmańscy przywódcy starali się w ten sposób utworzyć w
Palestynie niezależną radę nadzorującą sprawy religijne swojej społeczności, w szczególności sprawy sądów
szariata i
wakf.
Mamelucy (
arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy kupowani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w
kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.