Linki:
Łuk (broń),
Asuka (okres),
Azuchi Momoyama,
Bushi,
Cesarze Japonii,
Epoka Edo,
Epoka Meiji,
Epoka Taishō,
Feudalizm,
Go-Toba,
Heian,
Heisei,
Historia Japonii,
Język japoński,
Jōmon,
Japonia,
Kamikaze,
Katapulta,
Kioto,
Kodeks Jōei,
Kofun,
Kubilaj-chan,
Mongołowie,
Mongolia,
Mongolskie inwazje na Japonię,
Mudoki,
Muromachi (okres),
Nara (okres),
Pekin,
Pocisk,
Ród Fujiwara,
Ród Hōjō,
Ród Minamoto,
Ród Taira,
Rōnin,
Regent,
Rokuhara Tandai,
Sengoku (okres),
Shōwa,
Shikken,
Shintō,
Siogun,
Siogunat,
Strzała,
Tajfun,
Uji (miasto),
Wasal,
Yamato (okres),
Yayoi,
Yori'ie Minamoto,
Yoritomo Minamoto,
Yamato (
jap. 大和時代 – Yamato-jidai) – okres w historii
Japonii w latach
250-
710, kiedy dwór
cesarski zarządzał krajem z
prefektury Nara znanej wówczas jako prowincja Yamato. Dzieli się na okres
Kofun (
250-
538) i
Asuka (
538-
710).
Heisei (
jap. 平成時代 - Heisei-jidai) -
epoka w historii
Japonii trwająca od 8 stycznia
1989 roku do dziś. Zgodnie z tradycją, wstępujący na tron
cesarz wybiera nazwę dla epoki, która będzie określać okres jego panowania. Cesarz
Akihito wybrał nazwę "Heisei", co w wolnym tłumaczeniu oznacza "budowanie pokoju".
Kamikaze (神風,
jap. Boski Wiatr –
kami – bóg, boski, kaze – wiatr) – sztormy, które zgodnie z tradycją ocaliły
Japonię przed
dwoma najazdami Mongołów pod dowództwem
Kubilaj-chana.
Epoka Taishō (
jap. 大正時代, Taishō-jidai, "era wielkiej sprawiedliwości") – okres w historii
Japonii trwający od
30 lipca 1912 do
25 grudnia 1926, przypadający na panowanie cesarza
Yoshihito. Centrum władzy politycznej przesunęło się od dawnej oligarchicznej grupy "starszych mężów stanu" (元老
genrō) w kierunku
parlamentu (国会) i partii demokratycznych, między innymi z powodu słabego zdrowia nowego cesarza. Z tego powodu era jest uważana za czas ruchów liberalnych w Japonii, znanych jako "demokracja okresu Taishō". Okres ten wyraźnie odróżnia się od poprzedzającego go chaotycznego okresu
Meiji i następującego po nim okresu
Shōwa, charakteryzującego się tendencjami
militarystycznymi.
Asuka-kyō (
jap. 飛鳥京, Asuka-kyō) - siedziba dworu cesarskiego i stolica
Japonii w różnych latach okresu
Asuka. Zlokalizowana w historycznej prowincji Yamato w miejscu współczesnej wsi Asuka w prefekturze
Nara.
Sengoku (?) – okres w
historii Japonii przypadający na lata
1493 (
1467) -
1573. Za początek tego okresu uznaje się zamach stanu Meiō z 1493 roku lub początek wojny Ōnin przypadający na 1467 rok. Okres zamyka obalenie Muromachi bakufu przez
Nobunagę Odę w 1573 roku. Okres ten bywa przyporządkowywany jako część okresu
Muromachi lub też część okresu
Azuchi Momoyama. W okresie tym konsekwentnie malały wpływy
szogunatu, co doprowadziło do walk o wpływy pomiędzy poszczególnymi
daimyō.
Imperium japońskie (Cesarstwo Wielkiej Japonii) (
jap. dawna pisownia: 大日本帝國, obecna: 大日本帝国, Dai Nippon Teikoku) – określenie używane w odniesieniu do
państwa japońskiego w okresie od drugiej połowy XIX wieku do pierwszej połowy XX wieku, który przypada na japońskie epoki:
Meiji,
Taishō oraz wczesną
Shōwa, a więc łącznie na lata 1868-1945.
Imperium japońskie (Cesarstwo Wielkiej Japonii) (
jap. dawna pisownia: 大日本帝國, obecna: 大日本帝国, Dai Nippon Teikoku) – określenie używane w odniesieniu do
państwa japońskiego w okresie od drugiej połowy XIX wieku do pierwszej połowy XX wieku, który przypada na japońskie epoki:
Meiji,
Taishō oraz wczesną
Shōwa, a więc łącznie na lata 1868-1945 (formalnie do 1947).
Mutsuhito (
jap. 睦仁; ur.
3 listopada 1852 w
Kioto, zm.
30 lipca 1912 w
Tokio) - zgodnie z tradycją 122.
cesarz Japonii, pośmiertnie zwany Meiji, tak jak okres jego panowania (
epoka Meiji 1868-
1912).
Gokishichidō (
jap. 五畿七道,, dosł. pięć prowincji i siedem obwodów
?) – najstarszy system
podziału terytorialnego w
Japonii, wprowadzony przez Kodeks Asuka (Asuka Kiyomihara-ryō) w 689 roku, w okresie
Asuka i obowiązujący do okresu
Muromachi. System dzielił państwo na pięć prowincji w regionie
Kinai i siedem obwodów (dō).
Epoka Taishō (
jap. 大正時代, Taishō-jidai
?, "era wielkiej sprawiedliwości") – okres w historii
Japonii trwający od
30 lipca 1912 do
25 grudnia 1926, przypadający na panowanie cesarza
Yoshihito. Centrum władzy politycznej przesunęło się od dawnej oligarchicznej grupy "starszych mężów stanu" (元老
genrō) w kierunku
parlamentu (国会) i partii demokratycznych, między innymi z powodu słabego zdrowia nowego cesarza. Z tego powodu era jest uważana za czas ruchów liberalnych w Japonii, znanych jako "demokracja okresu Taishō". Okres ten wyraźnie odróżnia się od poprzedzającego go chaotycznego okresu
Meiji i następującego po nim okresu
Shōwa, charakteryzującego się tendencjami
militarystycznymi.
Bushi (?) - w
Japonii z okresu przed
restauracją Meiji termin ten oznaczał wszystkich ludzi zajmujących się wojaczką. Od określenia bushi pochodzi nazwa kodeksu moralnego japońskich wojowników -
Bushidō.
Mogi (
jap. 裳着, Mogi), także Chakumo (
jap. 着裳, Chakumo) -
japońska ceremonia wejścia dziewczyny w
dorosłość praktykowana od okresu
Heian do
Azuchi Momoyama (w rodzinie cesarskiej i wśród arystokracji do
epoki Meiji). Stosowną ceremonią dla chłopców było
genpuku. Podczas ceremonii dziewczęta po raz pierwszy w życiu były ubierane w mo (
jap. 裳, mo). Wiek, w którym dziewczęta uczestniczyły w ceremonii nie był ustalony. Zazwyczaj odbywało się to pomiędzy 12 a 16 rokiem życia. W okresie
Sengoku zdarzało się, że dziewczęta z arystokracji przechodziły przez tę ceremonię już w wieku 8 ~ 10 lat, aby były gotowe do zawarcia wczesnego małżeństwa z rozsądku, służącego poprawieniu sytuacji politycznej władcy danej
prowincji.
Kamatari Fujiwara (
jap. 藤原鎌足, Fujiwara-no Kamatari) (ur.
614, zm.
14 listopada 669) – japoński polityk okresu
Asuka, arystokrata, cesarski dworzanin. Pochodził z
rodu Nakatomi, stał się protoplastą
klanu Fujiwara. Znany jako Kamatari Nakatomi (
jap. 中臣鎌足, Nakatomi-no Kamatari). Przed swoją śmiercią otrzymał nazwisko Fujiwara od
cesarza Tenji.
Epoka literacka – okres w
historii literatury powszechnej lub narodowej, w którym dominują pewne, zbliżone do siebie, prądy lub kierunki literackie. Epoka literacka składać się może z
okresów.
Fuhito Fujiwara (
jap. 藤原不比等, Fujiwara no Fuhito, ur.
659, zm.
13 września 720) - kugyou w
Japonii na przełomie okresów
Asuka i
Nara. Drugi syn Kamatari Fujiwara. W tekstach źródłowych jego imię bywa zapisywane znakiem 史 (
jap. , Fuhito). Najbardziej wpływowy człowiek na dworze cesarskim za panowania cesarzowych
Gemmei i
Genshō. Zasłużony
mąż stanu, jeden z twórców kodeksu Taihō. Minister za panowania cesarzy
Jitō,
Mommu, Gemmei i Genshō. Otrzymał tytuły udaijin i dajoudaijin.
Bushidō (武士道,
jap. - bushi - wojownik, dō - droga życiowa) - to niepisany zbiór zasad etycznych
japońskich samurajów. Kodeks ten był ściśle związany z feudalizmem, miał na celu uzależnienie lenników od panów, czyniąc z nich jak najdoskonalszych żołnierzy i sługi.
Etos samurajski kształtował się od
okresu Heian do
restauracji Meiji, kiedy zlikwidowano podział klasowy. Zawiera w sobie elementy
konfucjanizmu,
buddyzmu zen oraz rodzimej religii
shintō.
Soga (
jap. 蘇我氏, Soga no uji) - jedna z najbardziej wpływowych rodzin w polityce
okresu Yamato w
Japonii. W połowie
VI wieku Soga poparli wprowadzenie
buddyzmu w
Japonii czym narazili się na wrogość pozostałych wpływowych klanów
Nakatomi oraz Mononobe. Spór pomiędzy tymi stronnictwami wywołał kilkudziesięcioletni rozłam w kraju. Ród Soga odniósł ostateczne zwycięstwo w roku
587 i zapewnił buddyzmowi życzliwe przyjęcie w Japonii. Z rozkazu cesarza wznieśli pierwszą w Japonii świątynię buddyjską. W późniejszych latach członkowie klanu Soga stali się z kolei konserwatystami sprzeciwiającymi się reformom mającym doprowadzić do centralizacji państwa japońskiego pod rządami rodu cesarskiego.