Kampania francuska 1940

Kampania francuska 1940 (niem. kryptonim Fall Gelb), inaczej zwana Bitwą o Francję — była niemiecką ofensywą na Francję połączoną z agresją III Rzeszy na Belgię, Holandię i Luksemburg przy złamaniu neutralności tych państw. Ofensywa rozpoczęta 10 maja 1940 roku kończyła definitywnie okres dziwnej wojny na froncie zachodnim. Niemcom skutecznie udało się zrealizować ideę Blitzkriegu, w konsekwencji Francja skapitulowała 22 czerwca. Kampania była walnym zwycięstwem III Rzeszy nad Francją. Doprowadziła do wyłączenia Francji (wraz z koloniami i marynarką wojenną) - poprzez warunki zawieszenia broni - z koalicji antyniemieckiej, czasowej izolacji Wielkiej Brytanii na kontynencie i oddania zasobów materialnych Francji dla potrzeb gospodarki wojennej III Rzeszy.

Kampania o Gabon, zwana też bitwą o Libreville – krótkotrwała kampania wojenna pod koniec 1940 r. pomiędzy wojskami Wolnej Francji oraz morskimi i lotniczymi siłami brytyjskimi, a siłami wiernymi Francji Vichy.

Brytyjskie Siły Ekspedycyjne (ang. British Expeditionary Force) powstały na skutek podpisania brytyjsko-francuskiego, brytyjsko-polskiego i francusko-polskiego układu sojuszniczego na wypadek wojny z Niemcami i zaczęły być przerzucane do Francji po dniu 3 września 1939 roku, tj. po wypowiedzeniu wojny Niemcom – po ich napaści na Polskę – przez oba sprzymierzone kraje. Stan tych sił (dalej w skr. jako BEF) z biegiem czasu ulegał zmianie, by w dniu 9 maja 1940, na dzień przed uderzeniem niemieckim na Francję, osiągnąć stan następujący:

Dziwna wojna (fr. drôle de guerre, ang. phoney war, niem. Sitzkrieg) – kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię w dniu 3 września 1939 wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań wojennych na lądzie (tzw. Ofensywa w Saarze) w konsekwencji decyzji sojuszniczej Rady Najwyższej podjętej na tajnej konferencji w Abbeville 12 września 1939 r., w okresie od 12 września 1939 do kampanii norweskiej w kwietniu 1940.

Marka Rzeszy dla terenów okupowanych (niem.: Reichsmark) – jednostka monetarna wprowadzona do obiegu w maju 1940 roku przez władze III Rzeszy na terytoriach okupowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej (znajdujących się poza granicami Wielkiej Rzeszy: w Danii, Norwegii, Belgii, Holandii, Luksemburgu, Francji, Estonii, na Litwie i Łotwie (Komisariat Rzeszy Wschód), dawnych wschodnich województwach II RP (poza włączonymi do Generalnego Gubernatorstwa jako Dystrykt Galicja) oraz na okupowanych terenach ZSRR).

Brytyjskie Siły Ekspedycyjne (ang. British Expeditionary Force) powstały na skutek podpisania brytyjsko-francuskiego, brytyjsko-polskiego i francusko-polskiego układu sojuszniczego na wypadek wojny z Niemcami i zaczęły być przerzucane do Francji po dniu 3 września 1939 roku, tj. po wypowiedzeniu wojny Niemcom – po ich napaści na Polskę – przez oba sprzymierzone kraje. Stan tych sił (dalej w skr. jako BEF) z biegiem czasu ulegał zmianie, by w dniu 9 maja 1940, na dzień przed uderzeniem niemieckim na Francję, osiągnąć stan następujący:

Operacja Catapult ("Katapulta") – akcja zbrojna brytyjskiej marynarki wojennej (Royal Navy) w celu przejęcia lub zatopienia okrętów francuskiej marynarki wojennej po kapitulacji Francji wobec III Rzeszy, przeprowadzona w portach brytyjskich i śródziemnomorskich (Aleksandria, Mers el-Kebir) w lipcu 1940, podczas II wojny światowej.

Grupa Armii B (niem. Heeresgruppe B) – jedna z niemieckich grup armii. Utworzona w październiku 1939 roku z przemianowania przerzucanej z Polski na zachód Grupy Armii Północ. Grupa Armii B była północnym skrzydłem uderzenia na Francję - atakowała przez Belgię i Holandię. W dalszej fazie kampanii francuskiej nacierała nad Sommą, w kierunku na Paryż i Atlantyk. Po zakończeniu działań na zachodzie przerzucono ją w sierpniu 1940 roku do Prus Wschodnich. Z początkiem wojny niemiecko-radzieckiej przemianowana na Grupę Armii Środek.

Operacja Ariel to kryptonim akcji ewakuacyjnej wojsk alianckich z zachodniej Francji (podczas II wojny światowej w roku 1940) po upadku tego państwa w wyniku inwazji niemieckiej.

Włochy rozpoczęły swój udział w II wojnie światowej 10 czerwca 1940 roku jako sojusznik III Rzeszy. Głównym obszarem zaangażowania militarnego Włoch były rejon Morza Śródziemnego, Bałkany oraz Afryka Północna i Wschodnia. Poza tym oddziały włoskie brały udział w ataku na Francję, bitwie o Anglię, bitwie o Atlantyk i walkach na froncie wschodnim. Porażki doprowadziły w ostatnich dniach lipca 1943 roku do odsunięcia od władzy Benito Mussoliniego i zawarcia 3 września zawieszenia broni z aliantami, ogłoszonego oficjalnie 8 września 1943 roku. Spowodowało to okupację kraju przez wojska niemieckie i powstanie na północy Włoch Włoskiej Republiki Socjalnej z Benito Mussolinim na czele. 13 października 1943 roku nowy rząd Królestwa Włoch, kierowany przez marszałka Pietro Badoglio, wypowiedział wojnę III Rzeszy i Japonii stając się w ten sposób członkiem koalicji antyfaszystowskiej. Ostatnie walki na froncie włoskim toczyły się do 2 maja 1945 roku.

Kampania belgijska była, obok kampanii holenderskiej i zajęcia Luksemburga, wstępem do kampanii francuskiej w 1940 roku. Niemiecki atak rozpoczął się 10 maja i zakończył się kapitulacją Belgii 28 maja. Ta faza kampanii francuskiej jest także znana jako bitwa o Flandrię.

Pancerniki typu Provinces – planowany typ francuskich pancerników, mających zastąpić lub uzupełnić pancerniki typu Richelieu. W związku z upadkiem Francji w 1940, żaden z okrętów nie został zbudowany.

9 Armia (niemiecka), niem. 9. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w maju 1940 roku z Naczelnego Dowództwa Wschód. Brała udział w kampanii francuskiej (Grupa Armii B i A), po jej zakończeniu przerzucona na wschód. Walczy na froncie wschodnim aż do końca wojny, głównie w składzie Grupy Armii Środek.

Kampania holenderska była, obok kampanii belgijskiej i zajęcia Luksemburga, wstępem do kampanii francuskiej w 1940 roku. Niemiecki atak rozpoczął się 10 maja i zakończył się kapitulacją Holandii 14 maja. Ta faza kampanii francuskiej jest także znana jako bitwa o Flandrię.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1990 będący legalną kontynuacją władz II RP, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) – Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja