Linki:
Łacina,
Żołd,
146 p.n.e.,
149 p.n.e.,
153 p.n.e.,
195 p.n.e.,
196 p.n.e.,
219 p.n.e.,
221 p.n.e.,
226 p.n.e.,
229 p.n.e.,
236 p.n.e.,
238 p.n.e.,
241 p.n.e.,
264 p.n.e.,
276 p.n.e.,
278 p.n.e.,
310 p.n.e.,
367 p.n.e.,
409 p.n.e.,
44 p.n.e.,
480 p.n.e.,
509 p.n.e.,
535 p.n.e.,
550 p.n.e.,
654 p.n.e.,
Africa Proconsularis,
Afryka,
Agrigento,
Akropol,
Alpy,
Amfiteatr w Al-Dżamm,
Appian z Aleksandrii,
Arabowie,
Astarte (bogini),
Asyria,
Aszkal,
Baal,
Barkidzi,
Belizariusz,
Bitwa morska pod Alalią,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Chrześcijaństwo,
Cypr (wyspa),
Dionizjos I,
Dionizjusz z Halikarnasu,
Dugga,
Dydona,
Epir,
Etruskowie,
Fenicja,
Filistos z Syrakuz,
Fokaja,
Gajusz Juliusz Cezar,
Galia,
Galowie,
Gelon,
Grecy,
Hamilkar,
Hamilkar Barkas,
Hannibal,
Hannon,
Hannon Wielki,
Hazdrubal Starszy,
Himera,
Historia Afryki,
Historia Hiszpanii,
Hiszpania,
III wiek p.n.e.,
III wojna punicka,
II wojna punicka,
IV wiek p.n.e.,
IX wiek p.n.e.,
I wojna punicka,
Ibiza,
Italia,
Język arabski,
Język fenicki,
Język grecki,
Język hebrajski,
Kairuan,
Karkawan,
Kartagena,
Kato Starszy,
Korsarz,
Korsyka,
Lilibeum,
Lista światowego dziedzictwa UNESCO,
Magonidzi,
Malchus,
Malchus (wódz kartagiński),
Masynissa,
Melkart,
Morze Śródziemne,
Numidia,
Oligarchia,
Półwysep Iberyjski,
Pigmalion (syn Belosa),
Pireneje,
Plutokracja,
Pyrrus,
Rodos (wyspa),
Rzym,
Słoń bojowy,
Sagunto,
Sardynia,
Segesta,
Sierra Morena,
Starożytność,
Starożytny Rzym,
Sufeci,
Susa (Tunezja),
Sycylia,
Syrakuzy,
Teron,
Timajos,
Timokracja,
Tunezja,
Tunis,
Tyr (miasto),
UNESCO,
Utyka,
VIII wiek p.n.e.,
VII wiek,
VII wiek p.n.e.,
VI wiek p.n.e.,
Wandalowie,
Wellejusz Paterkulus,
Wojna Kartagińczyków z najemnikami,
XIX wiek,
Kartagina Nowe Miasto (
łac. Karthago, późn. Carthago,
fenickie Kart Hadaszt – QRT HDŠT,
arab. قرطاج = Kartadż lub
hebr. קרת חדשת) –
starożytne miasto-państwo w północnej
Afryce na wybrzeżu
Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego
Tunisu, założone w
IX w. p.n.e. przez
Fenicjan z
Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy.
Tagasta - starożytne miasto położone w
Algierii w północnej
Afryce. Dziś algierska wioska
Suk Ahras, blisko granicy
Tunezji, 240 km od
Kartaginy. Znane jest głównie z faktu, że urodził się tu
święty Augustyn.
Sarepta – starożytne miasto
fenickie w obecnym
Libanie, położone 12 km na południe od
Sydonu i 23 km na północ od
Tyru. Ruiny miasta znajdują się na samym wybrzeżu, nieco dalej w głębi lądu znajduje się wioska Sarafand. Miasto wymieniane jest w inskrypcjach
asyryjskich jako Sariptan, a
egipskich jako Zarputa.
Byzacena, Byzacium, Africa Byzacena – jedna z
prowincji Imperium rzymskiego, położona na terenie Sahelu w obecnej
Tunezji. Stolicą prowincji było miasto
Hadrumetum, które po
Karthago stało się drugim co do ważności ośrodkiem rzymskiej
Afryki Północnej.
Cezarea Nadmorska (
łac. Caesarea Maritima) – ruiny starożytnego
miasta, położone w pobliżu współczesnej
izraelskiej wioski
Cezarei na wybrzeżu
Morza Śródziemnego.
Byzacena, Byzacium, Africa Byzacena – jedna z
prowincji Imperium rzymskiego, położona na terenie Sahelu w obecnej
Tunezji. Stolicą prowincji było miasto
Hadrumetum, które po
Karthago stało się drugim co do ważności ośrodkiem rzymskiej
Afryki Północnej.
Türkler –
miasto w
Turcji w prowincji
Antalya, położone na wybrzeżu
Morza Śródziemnego. Miasto położone jest około 15 km na zachód od
Alanyi, liczy około 25 tysięcy mieszkańców.
Atakpamé –
miasto w środkowym
Togo położone ok. 161 km na północ od
Lomé, stolicy kraju; ośrodek administracyjny regionu Plateaux; 30 tys. mieszkańców (1998), 78 190 mieszkańców (2008). Ośrodek handlowy w regionie uprawy
bawełny,
zbóż,
kakaowca; oczyszczalnie bawełny; elektrownia cieplna. Czwarte co do wielkości miasto kraju.
Litani (
arab. نهر الليطاني;
translit. Nahr al-Līţānī; nazwa klasyczna: Leontes) –
rzeka położona w południowej części
Libanu o długości 140 km. Swe
źródła ma na zachód od
Baalbeku w
Dolinie Bekaa.
Uchodzi do
Morza Śródziemnego na północ od
Tyru. Jest najdłuższą rzeką, która ma swój początek i w całości przepływa przez Liban.
Bizerta (
łac. Hippo Diarrhytus,
arab. بنزرت Benzert,
fr. Bizerte) – miasto w północnej
Tunezji, ośrodek administracyjny
gubernatorstwa Bizerta, port nad
Morzem Śródziemnym, przy ujściu kanału łączącego jezioro
Bizerta z morzem. Około 114,4 tys. mieszkańców, położone 65 km od
Tunisu.
Kousséri to miasto w
Kamerunie, położone nad rzeką
Szari w
Prowincji Północnej Dalszej. Stolica
departamentu Logone-et-Chari. Leży nad granicą z
Czadem - na drugim brzegu rzeki leży
Ndżamena. Liczy około 176,2 tys. mieszkańców i liczba ta gwałtownie wzrasta. Ważny ośrodek handlowy.
Benicarló – miasto na północy prowincji Castellón we wschodniej
Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej
Walencja. Miasto położone jest na na wybrzeżu
Morza Śródziemnego pomiędzy miejscowościami Vinarós i
Peñíscola. W 2005 roku liczyło 25 244 mieszkańców.
Bayamón -
miasto w północnej części
Portoryko; w aglomeracji
San Juan; 226 tys. mieszkańców (
2006). Jest siedzibą gminy Bayamón. Przemysł maszynowy, włókienniczy, cementowy; uniwersytet; ośrodek handlowy regionu uprawy owoców cytrusowych i tytoniu. Drugie co do wielkości miasto kraju.
Szakka (
arab: شكا ) – przemysłowe miasto w północnym
Libanie, w
dystrykcie Al-Batrun, położone na wybrzeżu
Morza Śródziemnego, 65 km od
Bejrutu. W lipcu 1976 roku miejscowość została zajęta przez Palestyńczyków i ich sojuszników, którzy dokonali masakry miejscowych chrześcijan. Dopiero wsparcie lokalnej samoobrony przez prawicowe milicje, sprowadzone z innych części kraju, umożliwiło wyparcie napastników i uratowanie miasta przed całkowitym zniszczeniem.
Aksum (Axum) – starożytne państwo założone w
I wieku p.n.e. w północnej części dzisiejszej
Etiopii i
Erytrei, będące jej historyczną kolebką. Rozwijało się dzięki kontaktom handlowym między
Półwyspem Arabskim i
Afryką, np. z królestwem
Meroe, z którego sprowadzało m.in.
kość słoniową,
kauczuk, przyprawy korzenne i dostarczało je na szlaki handlowe. Jego stolicą było
Aksum. Z portu w Adulis przewożono towary do basenu
Morza Śródziemnego, a także do
Indii i na
Cejlon. Okres świetności przeżywało w
III-
VI wieku - rozszerzyło swe granice w kierunku południowym i zachodnim i stało się jedną z potęg ówczesnego świata bliskowschodniego. W połowie
IV wieku, w czasach panowania Ezany, Aksum przyjęło
chrześcijaństwo za pośrednictwem kupców syryjskich. W tymże wieku podporządkowało sobie
Kusz. O znaczeniu i bogactwie państwa świadczyła złota moneta bita przez Ezanę, początkowo ozdobiona nowiem i dwiema gwiazdami, następnie, po przyjęciu chrześcijaństwa, wyobrażeniem krzyża.
Malakal (dawniej
arab. ملكال) – miasto w północnej części
Sudanu Południowego, nad
Nilem Białym. Ośrodek administracyjny stanu
Nil Górny (d. Aali an Nil). Liczy 143 412 mieszkańców (2012). Ośrodek handlowy regionu rolniczego; laboratorium weterynaryjne;
port lotniczy Malakal.
Al-Mubarraz (
arab. المبرز) -
miasto w
Arabii Saudyjskiej (prowincja Asz-Szarkija), w
zespole miejskim Al-Hufuf; 287 tys. mieszkańców (
2005); główny ośrodek handlowy (
daktyle,
bawełna,
warzywa) i usługowy północnej części zespołu miejskiego; zakłady włókiennicze i olejarskie; rzemiosło.
Ar Rifa`, Al-Riffa, Riffa (
arab. الرفاع) -
miasto w północnej części
Bahrajnu. Liczy ok. 79 550 mieszkańców (2001). Miejsce urodzenia obecnego króla,
Hamada ibn Isa al-Chalify. Drugie co do wielkosci miasto kraju. Dzieli się na dwie części: Riffę Wschodnią i Riffę Zachodnią. Miasto jest bardzo szybko rozwijającym się ośrodkiem miejskim, szacuje się, że w
2008 osiągnęło liczbę 111 000 mieszkańców. Pełni głównie rolę handlową oraz mieszkalną.
Itanos (łac. Itanus) – starożytne miasto,
kolonia fenicka znajdująca się niegdyś na wschodnim wybrzeżu
Krety, nieco na północ od dzisiejszego Palekastro. Miasto według greckiej tradycji miało powstać w czasie
wojny trojańskiej.
Północną część dzisiejszego
Maroka zamieszkiwały, najprawdopodobniej od końca
drugiego tysiąclecia p.n.e., koczownicze,
berberyjskie plemiona Maurów które w
IV wieku p.n.e. utworzyły królestwo
Mauretanii. Tymczasem już od
XII wieku p.n.e. wybrzeża dzisiejszego Maroka były kolonizowane przez
Fenicjan, a od
III wieku p.n.e. należały do
Kartaginy. Po jej klęsce w
wojnach z Rzymem terytoria Maroka były niezależne.
Marmaryka (
łac. Marmarica) - kraina historyczno-geograficzna w
Afryce Północnej na wybrzeżu
Morza Śródziemnego, na północnym zachodzie
Egiptu i północnym wschodzie
Libii. Nazwa krainy, którą nadali
Rzymianie, pochodzi od
berberskiego plemienia Marmarydów. Marmaryka i sąsiednia
Cyrenajka były głównym teatrem działań wojennych w czasie
II wojny światowej w Afryce.