Katedra

Katedra, kościół katedralny, kościół biskupi (łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra - krzesło, siedziba) – w Kościele zachodnim główny kościół biskupa diecezjalnego, arcybiskupa (archikatedra) lub patriarchy (kościół patriarchalny), w którym ogłasza on doktrynę katolicką; w tradycji wschodniej nie występuje to określenie. Termin stosuje się także do konkatedr i prokatedr. Niekiedy swobodnie jako określenie głównego kościoła miejskiego – nie zawsze jednak największy i najpiękniejszy kościół danej diecezji jest zarazem jej kościołem katedralnym, choćby w przypadku diecezji rzymskiej Bazylika św. Piotra znacznie przewyższa rozmiarami Bazylikę Laterańską. W historii sztuki i kultury utarło się, by ogólnie nazywać katedrami wielkie kościoły romańskie i gotyckie, niekoniecznie stanowiące katedry we właściwym sensie.

Katedra Westminsterska, Archikatedra Najświętszej Krwi Chrystusa w Londynie (en. The Cathedral Church of Westminster, The Metropolitan Cathedral of the Precious Blood of Our Lord Jesus Christ, często określana po prostu jako Westminster Cathedral) - rzymskokatolicka bazylika wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w Londynie w stylu neobizantyjskim. Główna świątynia katolicka Anglii i Walii, katedra arcybiskupów Westminster. Częstokroć mylona z opactwem Westminsterskim, znajdującym się w tej samej dzielnicy Londynu, będącym jednakże kościołem anglikańskim i z tego powodu ważniejszym dla Kościoła Anglii niż katolicka Katedra Westminsterska.

Kościół św. Piotra i Pawła w Niederzell (niem. Stiftskirche St. Peter und Paul) – romańska bazylika, jeden z trzech kościołów na wyspie Reichenau na Jeziorze Bodeńskim wpisanej w 2000 na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Patriarcha Kościoła Wschodu, zwany też Patriarchą Wschodu lub Katolikosem Wschodu, to tytuł którym posługują się zwierzchnicy Kościoła Wschodu. Obydwa określenia są jednak problematyczne ze względu na mnogość Kościołów nazywanych wschodnimi i idąca za tym mnogością zwierzchników używających tego tytułu, lub tak nazywanych w literaturze. Ten artykuł dotyczy Patriarchów Kościoła Wschodniego rozumianego tu jako historyczny kościół nestoriański. I tu jednak pojawia się problem z klasyfikacją ponieważ w wyniku serii rozłamów mających miejsce w XVI, XVII i XX wieku, współcześnie istnieją trzy główne kościoły odwołujące się do jego tradycji, każdy z własną linią patriarchów, określanych często mianem Patriarchów Wschodu, nawet jeśli ich oficjalny tytuł brzmi inaczej a tak jest w przypadku Katolickiego Kościoła Chaldejskiego (Chaldejski Patriarcha Babilonu). Pozostałe dwa kościoły to Asyryjski Kościół Wschodu i Starożytny Kościół Wschodu. Ich zwierzchnicy oficjalnie używają tytułu Patriarchy Wschodu.

Kościół farny (fara, niem. Pfarrei, Pfarrkirche) - dawne określenie nadawane miejskiemu kościołowi parafialnemu, mające tradycję średniowieczną. Fary budowano najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie rynku.

Kościół katolicki obrządku ormiańskiego, Kościół ormiańskokatolicki, jeden z katolickich Kościołów wschodnich, patriarchalny, wchodzący w skład Kościoła katolickiego, uznający władzę i autorytet papieża.

Katolickie Kościoły wschodnie – określenie Kościołów wschodnich, wchodzących w skład Kościoła katolickiego, które pozostają w jedności ze Stolicą Apostolską, uznając władzę i autorytet papieża. Po przyjęciu doktryny katolickiej Kościoły te zachowały liturgie Kościołów wschodnich, z których się wyodrębniły. Składają się one z niezależnych Kościołów, należących do pięciu wielkich tradycji liturgicznych.

Katedra św. Józefa w Asmarze – katolicka katedra w centrum Asmary. Jest kościołem katedralnym eparchii asmarskiej, głównej diecezji Kościoła katolickiego obrządku etiopskiego w Erytrei. Poświęcona jest św. Józefowi z Nazaretu.

Kościół św. Piotra i Pawła (czes. Kostel svatého Petra a Pavla) w Mielniku jest jednym z najstarszych kościołów w Czechach. Kościół pierwotnie był romański, jednak w XIV wieku kościół przebudowano w stylu gotyckim. Jego wnętrze jest głownie barokowe. Posiada 60 m wieżę widokową.

Kościół św. Jakuba w Rostocku (niem. Jakobikirche (Rostock); do ok. 1900 w pisowni także: Jacobikirche) – nieistniejący obecnie kościół ewangelicko-luterański, położony przed 1945 w centrum hanzeatyckiego Rostocku. Historycznie jeden z czterech głównych kościołów Starego Miasta obok kościoła Mariackiego, kościoła sw. Mikołaja i kościoła św. Piotra.

Kościół św. Piotra i Pawła (czes. Kostel svatého Petra a Pavla) w Mielniku jest jednym z najstarszych kościołów w Czechach. Kościół pierwotnie był romański, jednak w XIV wieku kościół przebudowano w stylu gotyckim. Jego wnętrze jest głownie barokowe. Posiada 60 m wieżę widokową.

Kościół ewangelicko-augsburski, Kościół ewangelicki wyznania augsburskiego – określenie Kościoła luterańskiego odwołującego się w swej nazwie do Wyznania augsburskiego.

Kościół klasztorny pw. Św. Pawła – Lipskiego klasztoru Dominikanów (określany jako „Unikirche“ (kościół uniwersytecki) lub „Paulinerkirche“), a po rozwiązaniu klasztoru Kościół Uniwersytecki Św. Pawła, był kościołem w śródmieściu Lipska. Przetrwał bombardowania wojenne w stanie niemal nienaruszonym, jednak decyzją władz miasta i partii SED został wysadzony 30 maja 1968 roku.

Kościół św. Mikołaja w Rostocku (niem. Nikolaikirche) – kościół ewangelicko-luterański, położony w centrum hanzeatyckiego Rostocku. Jeden z czterech głównych niegdyś kościołów Starego Miasta obok kościoła Mariackiego, kościoła św. Piotra i kościoła św. Jakuba, zniszczonego w wyniku drugiej wojny światowej i wyburzonego w 1960.

Kościoła św. Krzyża w Dreźnie – ewangelicki kościół w Dreźnie, którego historia sięga roku 1215. Wówczas w samym centrum Starego Miasta wzniesiono bazylikę p.w. Św. Mikołaja. Obecną nazwę kościół otrzymał dopiero w 1388 roku, co związane było z darem margrabiego Henryka, który w 1234 ofiarował kościołowi cenną relikwię, fragment Krzyża Chrystusa.

Kościół św. Mikołaja w Lüneburgu (niem. St. Nicolai (Lüneburg)) – kościół ewangelicko-luterański położony w centrum Lüneburga. Najmłodszy i najmniejszy sposrod trzech głównych kościołów lüneburskiego Starego Miasta. Został zbudowany w latach 1407–1440 w stylu północnoniemieckiego gotyku ceglanego jako trzynawowa bazylika. Od 1530 (od zapanowania reformacji w mieście) stał się kościołem ewangelicko-luterańskim.

Kościół Główny św. Piotra w Hamburgu – (niem. Hauptkirche Sankt Petri (Hamburg)) wspólnoty ewangelicko-augsburgskiej jest jednym z pięciu głównych kościołów Hamburga i najstarszym kościołem parafialnym w mieście. Nosi wezwanie św. Piotra, uważanego w Kościele katolickim za pierwszego papieża. Jest położony przy Mönckebergstrasse. Znajduje się na wysokości 9,48 m n.p.m. i stanowi, włącznie z wieżą, najwyższy punkt na hamburskim Starym Mieście.

Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także kościołem Mariackim – jeden z największych i najważniejszych, po Katedrze Wawelskiej, kościół Krakowa, od 1962 posiada tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski.

Bazylika pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika z klasztorem redemptorystów w Tuchowie – murowany barokowy kościół przyklasztorny (od 1951 roku parafialny) w Tuchowie, sanktuarium maryjne i miejsce pielgrzymkowe diecezji tarnowskiej, od 2010 bazylika mniejsza. Obok kościoła znajdują się zabudowania klasztoru zgromadzenia redemptorystów, którzy opiekują się tym sanktuarium, wybudowane w końcu XIX wieku.

Kościół Danii lub Duński Kościół Narodowy, oficjalnie Kościół Ewangelicko-Luterański Danii (duń. Den Danske Folkekirke) – kościół luterański w Danii, działający również na Grenlandii, największy kościół chrześcijański w kraju, mający status kościoła państwowego. Jest wspierany przez rząd, jednak członkostwo jest dobrowolne.

Ewangelicki Kościół Wyznania Augsburskiego na Słowacji (słow. Evanjelická cirkev augsburského vyznania na Slovensku, ECAV) – największy kościół luterański na Słowacji. Jest drugim co do wielkości w kraju kościołem po Kościele rzymskokatolickim.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja