Linki:
Łacina,
149 p.n.e.,
184 p.n.e.,
195 p.n.e.,
204 p.n.e.,
214 p.n.e.,
217 p.n.e.,
234 p.n.e.,
Aleksander Krawczuk,
Cenzor rzymski,
Ceterum censeo Carthaginem esse delendam,
Ekwici,
Encyklopedia,
Hannibal,
Hispania,
Kartagina,
Katon Młodszy,
Kwestor,
Plutarch,
Rzym,
Salustiusz,
Sycylia,
Trybun wojskowy,
Tusculum,
Tytus Liwiusz,
Marek Porcjusz Katon (Marcus Porcius Cato) zwany Cenzor (Censorius), (ur.
234 p.n.e. w
Tusculum, zm.
149 p.n.e.), mówca, polityk i pisarz rzymski. Pradziad
Katona Młodszego.
Marek Porcjusz Katon, Marcus Porcius Cato Uticensis (ur.
95 p.n.e., zm.
46 p.n.e.), zwany, dla odróżnienia od
Katona Starszego, którego był prawnukiem, Katonem Młodszym (
łac. Cato Minor) lub Katonem Utyceńskim (
łac. Cato Uticensis); polityk i filozof rzymski. Stoik, znany z prawości i uczciwości. Naśladował sposób bycia
Katona Starszego, który był dla niego ideałem.[
potrzebne źródło]
Marek Emiliusz Lepidus (Marcus Aemilius Lepidus) (zm.
39 n.e.) – syn (adoptowany?)
Marka Emiliusza Lepidusa (
konsula w
6 n.e.), wnuk
Paulusa Emiliusza Lepidusa, (
cenzora w
22 p.n.e.), brat
Emilii Lepidy - żony
Druzusa III.
Marcus Valerius Messala Corvinus – polityk
rzymski, mówca i mecenas literatów. Urodzony ok.
70-
60 p.n.e.; syn
Marka Waleriusza Messali Nigra konsula w
61 p.n.e.Marek Ummidiusz Kwadratus Annianus,
łac. Marcus Ummidius Quadratus Annianus (
138 -
182),
rzymski polityk,
konsul w roku
167 (z
Lucjuszem Werusem), siostrzeniec
cesarza Marka Aureliusza, uczestnik spisku przeciw
Kommodusowi w 182.
Marek Aureliusz Antoninus, Marek Anniusz Aureliusz Werus (Marcus Aurelius Antoninus, Marcus Annius Aurelius Verus; ur.
26 kwietnia 121 w
Rzymie, zm.
17 marca 180 w
Vindobonie, (ob.
Wiedeń) – cesarz rzymski, pisarz i filozof.
Catone in Utica (
pl Katon w Utyce) –
opera Leonarda Vinci z
librettem Pietra Metastasia wystawiona po raz pierwszy
19 stycznia 1728 w Teatro delle Dame w
Rzymie. Opisuje ona historię miłości Marcii (córki
Katona) i
Cezara. Akcja toczy się w
Utyce w trakcie wojny Cezara z
Pompejuszem (Katon stał po stronie tego drugiego). Katon pragnie małżeństwa córki z Arbace, lecz ta skrycie kocha Cezara. Po
bitwie pod Tapsus Katon popełnia samobójstwo, a Marcia przysięga Cezarowi nienawiść.
Marcus Tullius Cicero (ur.
3 stycznia 106 p.n.e., zm.
7 grudnia 43 p.n.e.) – mówca
rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk, słynny ze stłumienia spisku
Katyliny. Stronnik
optymatów. Zamordowany wraz z bratem
Kwintusem na polecenie
Marka Antoniusza, który zemścił się w ten sposób za obelżywe słowa
Filipiki.
Marcus Tullius Cicero (ur.
3 stycznia 106 p.n.e., zm.
7 grudnia 43 p.n.e.) – mówca
rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk, słynny ze stłumienia spisku
Katyliny. Stronnik
optymatów. Zamordowany wraz z bratem
Kwintusem na polecenie
Marka Antoniusza, który zemścił się w ten sposób za wygłoszone przeciw niemu
Filipiki.
Marek Numeriusz Karus, Marek Aureliusz Karus, Marcus Numerius Carus, Marcus Aurelius Carus (ur. ok.
230 r. w
Narbo w
Galii Narbońskiej - zm. latem
283 r. w
Ktezyfonie) -
cesarz rzymski w latach
282-283.
Marek Atyliusz Regulus, Marcus Atilius Regulus (
III wiek p.n.e.),
rzymski bohater, wzór patrioty, będący uosobieniem rzymskich cnót moralności i bezwzględnego dotrzymywania słowa. Polityk i wódz z czasów
I wojny punickiej,
konsul roku
267/
266 p.n.e. i
256 p.n.e.Marek Antoniusz Orator, (Marcus Antonius Orator; M. Antonius M. f. M. n.), (ur.
143 p.n.e. - zm.
87 p.n.e.) polityk i znany mówca rzymski.
Kwestor w 113 roku w
prowincji Asia. Gdy dotarł do portu w Brundyzjum (dzisiejsze
Brindisi) w drodze do swojej prowincji, otrzymał wiadomość, że został oskarżony przed pretorem Lucjuszem Kasjuszem o przestepstwo seksualne. Nie skorzystał z immunitetu przysługującemu urzędnikom służbowo przebywającym poza krajem, ale dobrowolnie wrócił do Rzymu, dając dowód pewności siebie, i szybko uzyskał uniewinnienie . Jako przykład lojalności podawano zachowanie się w trakcie tego procesu jednego z niewolników Antoniusza, który najsroższymi torturami nie dał się skłonić do zeznawania przeciwko swojemu panu.
Pretor w 104; dowódca w randze
prokonsula (praetor proconsule) w wojnie z piratami w
Cylicji. Po sukcesach w tej wojnie
senat przyznał mu w roku 100 prawo do tryumfu. Sprzeciwiał się reformom agrarnym proponowanym przez
trybunów plebejskich Lucjusza Appulejusza Saturninusa w 100 p.n.e. i, jako
konsul w 99 p.n.e., Sekstiusza Titiusza. Konsulat sprawował w 99 p.n.e. razem z Aulusem Postumiuszem Albinusem.
Cenzor w 97 wraz z Lucjuszem Waleriuszem Flakkusem. Usunęli z
senatu byłego
trubuna Marka Duroniusza za to, że zawetował ustawę przeciwko zbytkowi, bezczelnie argumentując, że wolność oznacza także swobodę zrujnowania się i prawo nie może narzucać bycia oszczędnym . Duroniusz później oskarżył Antoniusza o nadużycia wyborcze (de ambitu), ten został jednak uniewinniony. Marek Antoniusz z sukcem bronił Maniusza Akwiliusza oskarżonego o zdzierstwa na Sycylii, kończąc mowę obrończą zdarł z piersi oskarżonego tunikę, ukazując blizny po ranch i uzyskując uniewinnienie. Należał do stronnictwa arystokratycznego i w czasie wojny domowej był stronnikiem
Sulli. W konsekwencji zginął, gdy w 87 p.n.e. Rzymem zawładnęli
Mariusz i
Cynna. Podobno żołnierze wysłani z rozkazem zamordowania Antoniusza wahali się wykonać zadanie poruszeni elokwencją mówcy. Dopiero ich dowódca, Publiusz Anniusz, ściął Markowi Antoniuszowi głowę , którą Mariusz kazał umieścić na
rostrach.
Appiusz Klaudiusz Ślepy,
łac. Appius Claudius Caecus, rzymski polityk, żyjący między
IV a
III wiekiem p.n.e. Najstarszy znany z imienia autor prozy łacińskiej. W
312 p.n.e. piastował stanowisko
cenzora. Wybudował w Rzymie jeden z pierwszych
akweduktów (ok.
312 p.n.e.), zwany od jego imienia Aqua Appia i najstarszą bitą drogę rzymską
Via Appia.
Marek Antoniusz Antyllus (Marcus Antonius M.f. M.n.) najstarszy syn
Marka Antoniusza, zwany Antonillusem (Antosiem), a potem, żyjąc w greckojęzycznych miastach:
Atenach i
Aleksandrii, z grecka zwany Antyllusem. Brat
Antoniusza Jullusa.
Marozja (ok.
890 - ok.
937) - córka
Teofilakta (
konsula Tusculum) i
Teodory, siostra Teodory Młodszej, matka
Alberyka II księcia
Rzymu i papieża
Jana XI. Uważana za główną bohaterkę okresu
pornokracji.