Linki:
Łacina,
Antyfanes,
Arlekin,
Arystofanes,
Attyka (kraina historyczna),
Brighella,
Capitano,
Comica inamorata,
Comico inamorato,
Commedia dell'arte,
Czarna komedia,
Dorowie,
Dottore,
Dramat,
Dramat właściwy,
Farsa,
Film komediowy,
Francja,
Histrion,
Intermedium,
Język grecki,
Karykatura,
Kolombina (commedia dell'arte),
Komedia charakterów,
Komedia obyczajowa,
Komedia omyłek,
Komedia rzymska,
Komedia satyryczna,
Komedia starogrecka,
Komizm sytuacyjny,
Kommos (teatr),
Menander,
Muzy,
Pantalone,
Pierrot,
Plaut,
Poliszynel,
Scapino,
Scaramuccia,
Starożytna Grecja,
Starożytny Rzym,
Talia (muza),
Terencjusz,
Tragedia,
Tragikomedia,
Komedia (
łac. comoedia, z
gr. κωμῳδία komodia, od wyrazów κῶμος komos – pochód i ᾠδή ode – pieśń) – jeden z trzech, obok
tragedii i
dramatu właściwego, gatunków
dramatycznych. Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w
starożytnej Grecji i
Rzymie. Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.
Komedia charakterów -
komedia, w której efekty
humorystyczne polegają głównie na przejaskrawieniu wad przedstawianych postaci. Intryga nie gra tu głównej roli, a cała akcja wynika z zazębiania się i tarcia tych "charakterów".
Komedia satyryczna - zbliżony do
satyry podagtunek
komedii, w którym
komizm uzyskuje się poprzez ośmieszenie aktualnych zjawisk społecznych i politycznych. Cele utworów reprezetujących gatunek są przeważnie bieżące - za pomocą środków dramatycznych i satyrycznych walczą one z istniejącymi w danym miejscu i czasie obyczajami, instytucjami, modami i konwencjami.
Komedia starogrecka ukształtowała się w V wieku p.n.e. Stała się jednym z podstawowych
gatunków dramatu starożytnej Grecji, traktowanym jako opozycyjny do
tragedii. Badacze wyróżniają trzy etapy rozwoju
komedii starogreckiej: staroattycki, średni i nowy. Według
greckiej mitologii muzą komedii jest
Talia.
Komedia starogrecka ukształtowała się w V wieku p.n.e. Stała się jednym z podstawowych
gatunków dramatu starożytnej Grecji, traktowanym jako opozycyjny do
tragedii. Badacze wyróżniają trzy etapy rozwoju
komedii starogreckiej: staroattycki, średni i nowy. Według
greckiej mitologii muzą komedii jest
Talia (muza).
Akt - (
łac. actus - "czyn") jedna z konstrukcyjnych części
sztuki teatralnej lub
opery, stanowiąca całość kompozycyjną. Podział na akty obowiązuje od XVI w. Poszczególnym gatunkom
dramatu była tradycyjnie przypisana określona liczba aktów, np. w
tragedii obowiązywało pięć, w
komedii trzy,
farsa miała najczęściej jeden. We współczesnym teatrze znaczenie podziału na akty zmalało, spektakl dzieli się niekiedy na dwie części.
Tragedia (
łac. tragoedia, z
gr. τραγῳδία tragodia, od wyrazów τράγος
tragos - kozioł i ᾠδή ode - pieśń) - obok
komedii i
dramatu właściwego, jeden z trzech podstawowych gatunków
dramatu. Tragedia to utwór dramatyczny, w którym ośrodkiem
akcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską, konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem,
fatum, prawami historii, prawami moralnymi, prawami społecznymi itp. Konflikt ten określa się jako
konflikt tragiczny, stanowi on występujący w większości tragedii model sytuacji człowieka, zarazem jako kategoria estetyczna
tragizmu stanowiąc o estetycznej wymowie tragedii. Konflikt tragiczny stanowi przeciwieństwo dwóch racji równowartościowych - dlatego też mający dokonać między nimi wyboru musi ponieść klęskę, a jego działania kończą się
katastrofą.
U fryzjera – 13-odcinkowy
serial komediowy (
sitcom). Akcja serialu toczy się w zakładzie fryzjerskim "U Grzegorza". Każdy odcinek składa się z 1-3 scenek, które łączą w całość bohaterów i miejsce akcji.
Dożywocie — komedia
Aleksandra Fredry napisana w latach
1834-
1835, wystawiona we Lwowie
12 czerwca 1835. Przedstawia pogoń za pieniędzmi prowadzącą do zejścia na niewłaściwą drogę. Sztuka wartka w intrydze, żywa w dialogach; autor przedstawia
Polskę w
XIX wieku odwołując się do postaci z epoki szlacheckiej (tzw. "kontuszowej"), umieszczając akcję w oberży, gdzie w sposób naturalny obserwować można relacje międzyludzkie. Komedia zbudowana jest z trzech aktów, pisana wierszem.
Dramat właściwy – gatunek
dramatu ukształtowany w czasach nowożytnych przez odejście od wprowadzania tradycyjnych wyróżników starożytnych form
komedii i
tragedii takich jak elementy komiczne, tragiczne konflikty czy bohaterowie. Początkowo mianem tym określano
tragikomedie, czyli utwory łączące elementy tragedii i komedii. Z czasem jednak nazwę tę zaczęto używać w stosunku do poważnych utworów
teatralnych, budujących napięcie na innych zasadach niż zasady konfliktu tragicznego. Wyróżnia się kilka odmian dramatu właściwego, m.in.:
Film komediowy - gatunek
filmowy przedstawiający śmieszne, humorystyczne sytuacje i postaci, mający najczęściej
happy end (oprócz
czarnych komedii). Jest to jeden z najstarszych gatunków filmowych; duża część
filmów niemych to komedie.
Komediodramat, film tragikomiczny – utwór filmowy, który łączy w swej konstrukcji elementy
komizmu, liryzmu i
tragizmu, tworząc z nich zarazem
komediową i
dramatyczną wizję świata wywołującą zarówno śmiech, jak i współczucie widza.
Periakty – dekoracje w formie graniastosłupa o podstawie trójkąta. Na ścianach bryły umieszczano inną dekorację. Przez obrót dookoła osi możliwa była szybka zmiana tła rozgrywanego
dramatu (
komedii,
tragedii). Stosowane były w
teatrach greckich okresu hellenistycznego.
Ojciec Goriot (fr.: Le Père Goriot) –
powieść napisana w
1835 przez francuskiego pisarza
Honoriusza Balzaka, wchodząca w skład części Sceny z życia prywatnego jego cyklu powieści
Komedia ludzka. Akcja powieści jest osadzona w
Paryżu w roku
1819. W fabule przeplatają się losy trzech bohaterów: zaślepionego miłością do swoich córek starca Goriota, tajemniczego kryminalisty ukrywającego się jako
Vautrin i naiwnego studenta
prawa, Eugeniusza Rastignaka.
Nikt mnie nie zna –
jednoaktowa komedia Aleksandra Fredry, po raz pierwszy wystawiona w 1826 roku. Fabuła sztuki opiera się na motywie sprawdzenia wierności żony przez przebranego męża. Otoczenie akceptuje tę mistyfikację, a nawet utrudnia powrót do prawdziwego wcielenia bohaterowi, co potęguje komizm utworu.