Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego (fr. Comité de sureté générale) – w okresie
rewolucji francuskiej drugi obok
Komitetu Ocalenia Publicznego organ wykonawczy podległy
Konwentowi Narodowemu. Utworzony w
1793 r. pełnił funkcję urzędu ds.
policji. Realizował politykę
terroru jakobinów, bezwzględnie zwalczając
kontrrewolucje. Najsłynniejszymi jego działaczami byli Jean Amar i
Marc Vadier. Rozwiązany w
1795 r.
Konwent Narodowy (Convention Nationale) – zgromadzenie prawodawcze z okresu
rewolucji francuskiej 1789 r., wyłoniony
21 września 1792. Ogłosił Francję republiką i w styczniu 1793 skazał
Ludwika XVI na śmierć (wyrok wykonano 21 stycznia). W czerwcu 1793 uchwalił nową konstytucję (nie weszła w życie). W Konwencie najbardziej aktywni byli
żyrondyści i
jakobini. W czasie rządów jakobinów w połowie 1793 r. Konwent powołał
Komitet Ocalenia Publicznego oraz
Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego, dla zwalczenia kryzysowej sytuacji w państwie, którym nadano nadzwyczajne uprawnienia sądownicze. Rozwiązany został
26 października 1795 ustępując miejsca Ciału Prawodawczemu. W Konwencie zasiadało 750 deputowanych. Żyrondyści mieli 300 deputowanych, "Góra" (jakobini,
kordelierzy) 320 deputowanych, a "Bagno" 130 przedstawicieli.
Komitet Ocalenia Publicznego (
fr. Comité de Salut Public) – nadzwyczajny organ wykonawczy, powołany w kwietniu 1793 roku w okresie
rewolucji francuskiej, przez
Konwent, celem opanowania kryzysowej sytuacji państwa, spowodowanej wojną z Austrią i Prusami, chaosem gospodarczym i kontrrewolucją wewnętrzną.
Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Łomży (PUBP Łomża) – jednostka terenowa
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego operująca na terenie
powiatu łomżyńskiego w latach 1944–1954, którego siedziba znajdowała się w
Łomży przy ulicy Nowogrodzkiej 5. Podlegał on bezpośrednio
WUBP w
Białymstoku i był wiodącym elementem zbrodniczej działalności
komunistycznego aparatu
terroru w tym regionie. W okresie funkcjonowania tego urzędu, jego funkcjonariusze dokonali licznych
zabójstw,
bezprawnych pozbawień wolności połączonych ze stosowaniem
tortur w celu wymuszenia zeznań, jak również terroru i innych środków represji wobec miejscowej ludności.
Józef Jurkowski (ur.
30 marca 1913 w
Lublinie) –
pułkownik, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1955, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w
Gdańsku w
1948, kierownik WUBP w
Bydgoszczy w
1945, szef grupy operacyjnej na
Górnym Śląsku, od
1944 oficer do zadań specjalnych
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego.
Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Łomży (PUBP Łomża) – jednostka terenowa
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego operująca na terenie
powiatu łomżyńskiego w latach 1944–1954, którego siedziba znajdowała się w
Łomży przy ulicy Nowogrodzkiej 5. Podlegał on bezpośrednio
WUBP w
Białymstoku i był wiodącym elementem zbrodniczej działalności
komunistycznego aparatu
terroru w tym regionie. W okresie funkcjonowania tego urzędu, jego funkcjonariusze dokonali licznych
zabójstw,
bezprawnych pozbawień wolności połączonych ze stosowaniem
tortur w celu wymuszenia zeznań, jak również terroru i innych środków represji wobec miejscowej ludności.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku (WUBP Gdańsk) - jednostka terenowa
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego funkcjonująca na terenie
województwa gdańskiego od kwietnia 1945 do rozwiązania MBP w grudniu 1954.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) – jednostka terenowa organu
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, (do
1 stycznia 1945 r.
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego przy
Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego), utworzona w sierpniu
1944 roku w
Lublinie.
Bertrand Barère de Vieuzac (ur.
10 września 1755 - zm.
13 stycznia 1841) - francuski polityk czasów
rewolucji francuskiej, dziennikarz, członek
Komitetu Ocalenia Publicznego.
Główny Zarząd Informacji –
Wojska Polskiego/
Ministerstwa Obrony Narodowej/
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego – organ
kontrwywiadu wojskowego działający w
Polsce Ludowej w latach
1944 –
1957, odpowiedzialny obok
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego za masowe represje wśród
żołnierzy Wojska Polskiego,
Armii Krajowej (AK),
Wolności i Niezawisłości (
WiN),
Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) oraz ludności cywilnej. Następnie (
1957) przekształcony w
Wojskową Służbę Wewnętrzną Ministerstwa Obrony Narodowej.
Kult Rozumu –
ateistyczny kierunek myśli politycznej w czasie
rewolucji francuskiej. Odrzucał on istnienie
Boga, głosił niszczenie wszelkich wpływów
chrześcijaństwa we
Francji oraz pochwałę ludzkiego umysłu, jak i obyczajowy
hedonizm. Jego rozwój został zahamowany przez
Komitet Ocalenia Publicznego w czerwcu
1794.
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) - organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w
powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz
radzieckich. Obok tzw.
Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie
stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.
Państwowa Komisja Bezpieczeństwa – organ koordynujący działania aparatu terroru
komunistycznego przeciwko
polskiemu podziemiu niepodległościowemu. Nadzorowała połączone akcje jednostek
LWP,
KBW,
WOP,
UB,
MO,
ORMO.
Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (pot. Monsieur PESC) - organ
Unii Europejskiej odpowiedzialny za prowadzenie
Wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz
Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Wysoki przedstawiciel jest powoływany na pięcioletnią kadencję. Pierwszym był Jürgen Trumpf, a obecnie (od 1 grudnia
2009 r.) funkcję tę sprawuje Brytyjka
Catherine Ashton.
Biuro „W" - jednostka organizacyjna utworzona w kwietniu
1955 r. przy Departamencie IX (zajmującym się
techniką operacyjną)
Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego. Po likwidacji komitetu w listopadzie
1956 r. Biuro „W" jako jednostka związana ze
Służbą Bezpieczeństwa zostało w randze departamentu podporządkowane
Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Zajmowało się kontrolą (perlustracją) korespondencji, w tym ujawnianiem ukrytych treści w przesyłkach, np. tajnopisów.
Komenda Główna Policji –
komórka organizacyjna Policji, przy pomocy której Komendant Główny Policji realizuje zadania określone w ustawach.
Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendant Główny Policji podległy jest
Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Komitet do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego (KdsBP) – organ administracji państwowej skupiający w sobie działania policji politycznej
wywiadu i
kontrwywiadu, działający w
Polsce Ludowej w latach
1954-
1956.
Daniel Kubajewski (ur.
23 grudnia 1923) –
pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, szef Wydziału II Rozpoznawczego Oddziału I Operacyjno-Rozpoznawczego sztabu
KBW 1963-
1966, szef Oddziału Kontrwywiadu Zarządu
WSW 1960-
1963, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1956, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we
Wrocławiu 1953-
1954, szef WUBP w
Białymstoku 1951-
1953, p.o. szefa WUBP w
Opolu 1950-
1951, szef PUBP w
Grudziądzu w
1947.
Feuillanci (Feuillants) – klub polityczny czasów
rewolucji francuskiej. Jego oficjalna nazwa brzmiała Stowarzyszenie 1789 roku. Klub został utworzony
16 lipca 1791 roku w wyniku secesji z
klubu jakobinów, którego polityka ulegała stopniowej radykalizacji. Feuillanci opowiadali się za monarchią konstytucyjną i rolą króla jako najwyższej władzy wykonawczej. Jednocześnie propagowali
laicyzm i prowadzili umiarkowaną działalność
antyklerykalną. Ich główną linią programową była demokratyzacja życia publicznego, wierność konstytucji i zakończenie dzieła rewolucji. Feuillanci byli najsilniejszym klubem politycznym w
Legislatywie. Po obaleniu monarchii klub rozwiązano, a większość działaczy udała się na emigrację bądź odsunęła się od życia publicznego. Mimo to wielu z nich trafiło później na gilotynę.
Szuani, Szuaneria (z
francuskiego les chouans) – zbuntowani chłopscy uczestnicy
wojen wandejskich w okresie
rewolucji francuskiej. Walczyli oni w latach
1791 i
1793-
1795 przeciwko wojskom
Republiki Francuskiej o przywrócenie monarchii i dawnej, silnej pozycji
Kościoła. Ich głównym obszarem działania była północno-zachodnia Francja (
Bretania i
Maine). Nazwa w języku francuskim pochodziła od okrzyku rozpoznawczego, naśladującego głos sowy.