Kompendium – w miarę pełny, ale zwykle podany w sposób skrótowy zasób wiedzy na jakiś konkretny temat, zawierający "esencję" tej wiedzy. Kompendium może także stanowić podsumowanie jakiegoś większego dzieła lub pracy naukowej. W większości przypadków koncentruje się na wybranych zagadnieniach będących przedmiotem badań lub zainteresowania
ludzi (np.
hydrologii,
medycyny lub
metrologii), podczas gdy
encyklopedia "uniwersalna", będąca w swej istocie kompendium wszystkich kompendiów, stara się zgromadzić wiedzę z wszystkich dziedzin poznania.
Vademecum - (
łac. vade mecum - pójdź ze mną; wymowa: wademekum) - zbiór podstawowych informacji z danej dziedziny, najczęściej o charakterze praktycznym, wydany w formie drukowanej.
Kompendium,
podręcznik, przewodnik.
Gerd Herold (ur. 1945 w
Oberlungwitz) –
niemiecki lekarz, doktor nauk medycznych, specjalista
chorób wewnętrznych i
medycyny pracy. Autor Kompendium der Inneren Medizin przetłumaczonego na wiele języków, w tym na polski (1. wydanie Medycyna wewnętrzna. Kompendium dla studentów medycyny i lekarzy w 1992 roku).
Podręcznik projektowania architektoniczno-budowlanego (
niem. Bauentwurfslehre) - podręcznik autorstwa niemieckiego
architekta prof.
Ernsta Neuferta. Pierwsze wydanie książki miało miejsce w 1936 roku i jest wznawiane (z poprawkami) do dnia dzisiejszego. W roku 2009, ukazało się 39 wydanie podręcznika. Po śmierci autora, kolejne wydania opracowywane są pod kierownictwem syna Ernsta - Petera Neuferta. Książka została przetłumaczona na kilkanaście języków świata i jest uznanym
kompendium wiedzy, w kręgach studentów, planistów, architektów i projektantów. Książka ukazała się w łącznym
nakładzie około 800 tysięcy egzemplarzy, co czyni ją jedną z najpopularniejszych pozycji traktujących o zagadnieniach architektonicznych w XX wieku.
Almagest (
gr. μαθηματική σύνταξις,
arab. المجسطي), zwany też Mathematike Syntaxis, Mathematikes Sýntaxeos (Matematyczny zbiór), Megále Sýntaxis (Wielki zbiór), Megae syntaxis tes astronomia (Wielka rozprawa astronomiczna); jeden z tłumaczy (Al-Hadżdżadż) nazwał go Kitab al-Midżisti, stąd wziął się tytuł Almagest – dzieło
Klaudiusza Ptolemeusza napisane ok. roku
140, zawierające
kompendium ówczesnej wiedzy
astronomicznej,
matematyczny wykład astronomii
geocentrycznej.
Almagest (
gr. μαθηματική σύνταξις,
arab. المجسطي), zwany też Mathematike Syntaxis, Mathematikes Sýntaxeos (Matematyczny zbiór), Megále Sýntaxis (Wielki zbiór), Megae syntaxis tes astronomia (Wielka rozprawa astronomiczna); jeden z tłumaczy (Al-Hadżdżadż) nazwał go Kitab al-Midżisti, stąd wziął się tytuł Almagest
[1] – dzieło
Klaudiusza Ptolemeusza napisane ok. roku
140, zawierające
kompendium ówczesnej wiedzy
astronomicznej,
matematyczny wykład astronomii
geocentrycznej.
Encyklopedia (
łac. encyclopaedia z
gr. ἐνκύκλιos, enkýklios – "tworzący krąg" +
gr. παιδεία, paideía – "wykształcenie") –
kompendium ludzkiej
wiedzy zapisane w formie zbioru
haseł (słów kluczowych) z wyjaśnieniem ich znaczenia. Hasła są ułożone w pewnym logicznym porządku, zazwyczaj
alfabetycznym, dzięki czemu możliwe jest szybkie odnalezienie właściwej informacji.
Księga Pegasosa (oryginalny francuski tytuł to Le livre du Pegasos) to projekt mający na celu utworzenie obszernego kompendium wiedzy na temat komputerów typu
Pegasos oraz systemów uruchamialnych na tej platformie. Zebrane materiały publikowane są jako dokument w formacie PDF.
Encyklopedia wiedzy o książce (EWoK) - publikacja
encyklopedyczna z zakresu
wiedzy o
książce wydana w języku polskim. Zawiera ok. 6000 haseł
rzeczowych,
biograficznych,
geograficznych,
topograficznych oraz odsyłaczowych. Obejmuje całokształt wiedzy ze wszystkich dziedzin dotyczących książki jako dzieła sztuki rękopiśmiennej oraz poligraficznej oraz przedmiotu
czytelnictwa,
kolekcjonerstwa i
handlu.
Summa - śrdw. całościowa konstrukcja scholastyczna; śrdw. kompendium, podręcznik mający obejmować jakąś całą dziedzinę wiedzy albo całokształt myśli teologicznej; epoką wielkich summ był wiek XIII; śrdw.-łac. z łac. "suma; kapitał; treść".
Ćajtanjaćaritamryta (
trl. Ćaitanyacaritāmṛta ,
ang. Chaitanya Charitamrita ) - to obszerna
hagiografia, opisująca życie i nauki
Ćajtanji Mahaprabhu (
1486-
1533), twórcy
gaudija wisznuizmu. Została napisana przez Krysznadasę Kawiradźę (ur. w
1496), głównie w języku
bengali, jednak zawiera wiele
poematów w
sanskrycie. Największą część dzieła zajmują zapisy filozoficznych rozważań Ćajtanji, dotyczące procesu
bhaktijogi oraz intonowania
Maha Mantry i świętych imion Boga. Przez wyznawców gaudija wisznuizmu (w tym wyznawców ruchu "
Hare Kryszna") jest uznawana za jedną ze "świętych ksiąg". Jest to
kompendium wiedzy religijnej nt. teologii i form kultu.
Wiedza cicha - inaczej: wiedza ukryta; jest to rodzaj
wiedzy wykorzystywanej w codziennych działaniach, której istoty nie do końca jednak można określić, przez co formalizacja i przekazywanie innym osobom wiedzy cichej jest bardzo utrudnione; do wiedzy cichej zaliczane są tzw. know-how i know-who.
Stefan z Bizancjum (gr. Στέφανος Βυζάντιος, łac. Stephanus) – erudyta grecki żyjący w VI wieku n.e. Napisał ogromne dzieło etnograficzno-geograficzne składające się z ponad 50 ksiąg, zatytułowane Ethnika (Εθνικά). Stanowiło ono kompilację wiadomości zaczerpniętych z dzieł wielu wcześniejszych autorów, m.in.
Hekatajosa z Miletu,
Herodota z Halikarnasu,
Eratostenesa,
Efora,
Strabona czy
Pauzaniasza. Opisywało położenie miejscowości, jej historię oraz ludzi stamtąd pochodzących. Z dzieła Stefana zachował się jedynie wyciąg sporządzony około 700 r. n.e. Stefan urozmaicał hasła swojego kompendium cytatami z poetów i prozaików greckich.
Nauki stosowane – część zgromadzonej
wiedzy, która umożliwia rozwiązywanie określonych rzeczywistych problemów albo część
działalności naukowej, która jest podejmowana w celu rozwiązania tych problemów. Tak zdefiniowana „nauka stosowana” spełnia
treściowe i
metodologiczne wymagania stawiane „
nauce”. Podział wszystkich nauk na
podstawowe i stosowane jest dyskusyjny, ponieważ wszystkie badania naukowe zwykle przynoszą korzyści, a badania podejmowane w celu rozwiązania istniejących problemów często wymagają wzbogacenia wiedzy podstawowej.
Tantrasara - dosłownie "esencja tantry", zwięzłe kompendium filozofii
tantrycznej autorstwa
Abhinawagupty, uważane za swoiste streszczenie Tantraloki, jego znacznie obszerniejszego dzieła poświęconego tej tematyce.
De Re Metallica libri XII - dzieło
Georgiusa Agricoli napisane w 1550 r., a wydane w Bazylei w
1556 r., po śmierci autora. Zawiera kompendium wiedzy o
górnictwie oraz
metalurgii.
Zarządzanie wiedzą (ang. Knowledge Management, KM) - to zespół sformalizowanych sposobów gromadzenia i wykorzystywania
wiedzy formalnej oraz
wiedzy cichej uczestników organizacji (np. pracowników firmy).
Zarządzanie wiedzą, to próba jak najlepszego wykorzystania wiedzy, która jest dostępna w organizacji, tworzenie nowej wiedzy oraz zwiększanie jej zrozumienia.
Portal korporacyjny (ang. corporate portal) – zintegrowany
interfejs użytkownika stanowiący rozwinięcie stron
WWW, a służący wymianie informacji,
zarządzaniu wiedzą w firmie oraz realizacji różnych
transakcji biznesowych. Stanowi punkt dostępu do wszystkich zasobów informacyjnych oraz wykorzystywanych aplikacji. Integruje on systemy i technologie informatyczne,
dane,
informację i
wiedzę, funkcjonujące w organizacji oraz jej otoczeniu, w celu umożliwienia
użytkownikom spersonalizowanego i wygodnego dostępu do danych, informacji, wiedzy, stosownie do wynikających z ich zadań potrzeb, w dowolnym miejscu i czasie, w bezpieczny sposób i poprzez jednolity interfejs. Bardziej zaawansowane portale funkcjonują jako rozbudowane miejsce pracy (ang. workplace), gwarantujące pracę grupową oraz wymianę dokumentów.
Teoria Wiedzy (
niem.: Wissenschaftslehre) – jedno z najważniejszycyh dzieł
Johanna Gottlieba Fichtego.
Idealista niemiecki zawarł tam systematyczną wykładnię o pojęciu Teorii Wiedzy; czyli wiedzy naczelnej, będącej nauką wszelkich ludzkich nauk. Teoria wiedzy, w zamyśle niemieckiego filozofa, jest i
formą i
przedmiotem wszystkich nauk ludzkich w ogóle. Jednoznaczna definicja owego pojęcia ma ujawnić także naczelną zasadę nauk szczegółowych. Przedstawiony sposób rozumowania Fichtego jest logicznie
dedukcyjny. Budując od podstaw swoją Wissenschaftslehre, Fichte wyszedł także od
kantowskiego podziału sądów na sądy
a priori oraz
a posteriori; przy czym założenia systemu są właśnie aprioryczne.
Migrena to powtarzający się, silny
ból głowy. Historia badań migreny jest opisana w wielu podręcznikach.
Samuel Auguste Tissot (1728–1797) opublikował książkę Traité des Nerfs et de leurs Maladies, jeden z podstawowych podręczników neurologii swojej epoki, w którym opisał migrenę, następnie L. Thomas opublikował w 1887 La Migrene. Książki te stanowiły podsumowanie wiedzy do wieku XIX Wiek XIX był wiekiem rozwoju badań neurologicznych i wiedzy o migrenie. W monumentalnej książce o różnych aspektach bólów głowy (1026 stron) Isler i Rose przedstawili wstępny rozdział dotyczący historii badań migreny do roku 1999.