Linki:
Fizyka,
Język angielski,
Kosmogonia,
Kosmografia (podręcznik),
Kosmologia obserwacyjna,
Kosmologia religijna,
Kosmologia teoretyczna,
Metafizyka klasyczna,
Michał Heller,
Model fizyczny,
National Aeronautics and Space Administration,
Nauka,
Ogólna teoria względności,
Wszechświat,
Kosmologia (z gr. kósmos - porządek, wszechświat oraz lógos - słowo, nauka) może być definiowana w najszerszym znaczeniu jako
nauka (w znaczeniu wiedzy, a nie tylko w rozumieniu współczesnej nauki) o ogólnie pojętym kosmosie. W ściśle naukowym aspekcie jest wynikiem poszukiwania odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję
Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, w rzeczywistości jest obszarem zainteresowania
kosmogonii, a nie kosmologii.
Kosmologia (z gr. kósmos - porządek, wszechświat oraz lógos - słowo, nauka) może być definiowana w najszerszym znaczeniu jako
nauka (w znaczeniu wiedzy, a nie tylko w rozumieniu współczesnej nauki) o ogólnie pojętym kosmosie. W ściśle naukowym aspekcie jest wynikiem poszukiwania odpowiedzi na pytanie o pochodzenie, ewolucję i strukturę
Wszechświata.
Wielki Kolaps (inne nazwy: Wielka Zapaść, Wielki Kres i Wielki Krach, Wielki Skurcz, z ang. Big Crunch) to jedna z hipotez
kosmologicznych opisujących koniec istnienia
Wszechświata. Zakłada on, że proces rozszerzania Wszechświata nie będzie przebiegać wiecznie. W pewnym momencie, pod wpływem
grawitacji jego rozszerzanie się ustanie i rozpocznie się proces do niego odwrotny – "kurczenie się Wszechświata". Przebieg kurczenia się Wszechświata, zgodnie z hipotezą Wielkiego Kolapsu, podzielić będzie można na etapy:
Wielki Kolaps (inne nazwy: Wielka Zapaść, Wielki Kres i Wielki Krach, Wielki Skurcz, z ang. Big Crunch) - jedna z hipotez
kosmologicznych opisujących koniec istnienia
Wszechświata. Zakłada on, że proces rozszerzania Wszechświata nie będzie przebiegać wiecznie. W pewnym momencie, pod wpływem
grawitacji jego rozszerzanie się ustanie i rozpocznie się proces do niego odwrotny – "kurczenie się Wszechświata". Przebieg kurczenia się Wszechświata, zgodnie z hipotezą Wielkiego Kolapsu, podzielić będzie można na etapy:
Wielki Projekt - książka popularnonaukowa autorstwa
Stephena Hawkinga i
Leonarda Mlodinowa. Jest to druga ich wspólna książka po "
Jeszcze krótszej historii czasu". Autorzy wskazują, że być może nie uda się stworzyć teorii
unifikującą oddziaływania podstawowe i przedstawiają historię rozwoju wiedzy o
wszechświecie oraz
M-teorię. Wywołała sensację z powodu stwierdzenia, iż przywoływanie
Boga nie jest konieczne, by wyjaśnić pochodzenie wszechświata, a
Wielki Wybuch jest efektem tylko i wyłącznie
praw fizyki. Odpowiadając na krytykę wywołaną tym stwierdzeniem Hawking powiedział "Nie da się udowodnić, że Boga nie ma, ale
nauka uczyniła go niepotrzebnym".
Widzialny (obserwowalny) Wszechświat - obszar
Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z
Ziemi w dniu dzisiejszym. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku
Wielkiego Wybuchu.
Widzialny (obserwowalny) Wszechświat – obszar
Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z
Ziemi w dniu dzisiejszym. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku
Wielkiego Wybuchu.
Wszechświat – wszystko, co
fizycznie istnieje: cała
przestrzeń,
czas, wszystkie formy
materii i
energii oraz
prawa fizyki i
stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo wszechświat może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów kosmos (w rozumieniu
filozofii), świat czy
natura. W
naukach ścisłych słowa wszechświat i kosmos są równoważne.
Dyplomacja w najszerszym rozumieniu jest to zarówno sztuka, nauka jak i technika reprezentowania państwa jak i prowadzenia negocjacji. W tym znaczeniu spełnia ona kilka funkcji:
Zasada kosmologiczna –
postulat mówiący, że
Wszechświat dla dowolnie położonego obserwatora wygląda podobnie, a uśrednione parametry go charakteryzujące są wszędzie takie same. Konsekwencją zasady kosmologicznej jest m.in.
jednorodność i
izotropowość w dużych skalach przestrzennych.
George F. R. Ellis (ur.
11 sierpnia 1939 w
Johannesburgu) – profesor
matematyki stosowanej Uniwersytetu Kapsztadzkiego, autor ponad 200 artykułów naukowych i kilku książek dotyczących
teorii względności i
kosmologii, w tym – wspólnie ze
Stephenem Hawkingiem – The Large scale Structure of Space Time (Wielkoskalowa struktura Wszechświata); aktywny popularyzator zagadnień leżących na pograniczu
nauki i
religii.
Stanisław Robert Brzostkiewicz ur.
1930, zm.
1998 roku, polski popularyzator
astronomii, miłośnik tej dziedziny
nauki. Związany był z
Dąbrową Górniczą. W
1983 roku został uhonorowany jako pierwszy laureat
medalem imienia Włodzimierza Zonna, który
Polskie Towarzystwo Astronomiczne przyznaje co dwa lata za szerzenie wiedzy o
Wszechświecie.
Wajkhari ( Mowa cielesna ) - jedna z rodzajów mowy w systemie filozoficznym Śri Widji, której naturą jest 36 pierwiastków
ontycznych tworzących
wszechświat (
tattwy ). Tattwy wszechświata wajkhari podzielone są na trzy grupy.
Rzeczywistość w znaczeniu potocznym to "wszystko co istnieje". Termin rzeczywistość w najszerszym znaczeniu zawiera wszystkie
byty, zarówno
obserwowalne jak i pojęciowe, wprowadzone przez
naukę czy
filozofię.
Jest to artykuł o charakterze zbiorczym, przedstawiający zagadnienia kosmologii Śródziemia, czyli zagadnienia dotyczące
Wszechświata ze stworzonej przez
J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Hasła przedstawione są w kolejności geograficznej od środka
Ziemi w głąb Wszechświata i poza niego.