Linki:
Altun Shan,
Chińska Republika Ludowa,
Hanyu pinyin,
Język polski,
Jezioro słone,
Kotlina,
Kunlun,
Półpustynia,
Qilian Shan,
Równina,
Step,
Tradycyjne pismo chińskie,
Uproszczone pismo chińskie,
Wyżyna Tybetańska,
Kotlina Cajdamska, Cajdam (
chin. Qaidam Pendi) - bezodpływowa
kotlina tektoniczna w północno-wschodniej części
Wyżyny Tybetańskiej, w zachodnich
Chinach, otoczona górami:
Altun Shan,
Qilian Shan i
Kunlun. Północna część kotliny jest pagórkowata, natomiast część południowa przechodzi w
równinę. Z otaczających gór ku centrum doliny spływają niewielkie rzeki do bezodpływowych,
słonych jezior. W kotlinie występuje głównie roślinność
półpustynna lub
stepowa.
Datong Shan (
chin.: 大通山;
pinyin: Dàtōng Shān) – pasmo górskie w środkowo-północnych
Chinach, część gór
Qilian Shan, o długości ok. 170 km i wysokości do 5230 m. Otaczają od północy kotlinę jeziora
Kuku-nor, które zasilane jest przez liczne rzeki mające swoje źródła w Datong Shan. W górach występują nieliczne lodowce.
Ebinur Hu (
chin.: 艾比湖;
pinyin: Àibǐ Hú) – słone jezioro bezodpływowe w północno-zachodnich
Chinach, w regionie autonomicznym
Xinjiang, w
Kotlinie Dżungarskiej. Zajmuje powierzchnię ok. 1070 km² (w okresie suszy zmniejsza się do ok. 800 km² i dzieli się wówczas na dwa mniejsze zbiorniki). Jezioro leży na wysokości 189 m n.p.m. i ma 15 m głębokości. Zamarza w okresie zimowym. Zasilane przez rzeki spływające z
Borohoro Shan.
Lang Shan (
chin.: 狼山;
pinyin: Láng Shān) – pasmo górskie w północnych
Chinach, w
Mongolii Wewnętrznej; część gór
Yin Shan. Rozciąga się łukiem na północ od zakola
Huang He i wyżyny
Ordos na dlugości ok. 300 km. Najwyższy szczyt osiąga wysokość 2352 m n.p.m. Pasmo zbudowane głównie z łupków i gnejsów. Zbocza północno-zachodnie łagodne, natomiast poludniowo-wschodnie strome i poprzecinane wąskimi dolinami. Dominuje roślinność półpustynna.
Qinghai Nanshan (Góry Kukunorskie;
chin.: 青海南山;
pinyin: Qīnghǎi Nánshān) – pasmo górskie w środkowych
Chinach, część gór
Qilian Shan. Rozciąga się z północnego zachodu na południowy wschód na długości ponad 300 km i ogranicza od południowego zachodu kotlinę jeziora
Kuku-nor. Najwyższe szczyty wznoszą się powyżej 4000 m n.p.m. Pasmo zbudowane jest ze skał krystalicznych, głównie z granitów i porośnięte jest suchą roślinnością stepową.
Daqing Shan (
chin.: 大青山;
pinyin: Dàqīng Shān) – pasmo górskie w północnych
Chinach, w
Mongolii Wewnętrznej; część gór
Yin Shan. Rozciąga się na północ od
Hohhotu i
Huang He na długości ok. 260 km. Najwyższy szczyt osiąga wysokość 2327 m n.p.m. Pasmo zbudowane z dnejsów, piaskowców i bazaltów. Zbocza północna są łagodne, natomiast poprzecinane dolinami zbocza południowe opadają stromo do doliny Huang He. Dominuje roślinność stepowa.
Kotlina Barguzińska (
ros.: Баргузинская котловина; Barguzinskaja kotłowina) –
kotlina śródgórska w azjatyckiej części
Rosji, w
Buriacji, między
Górami Barguzińskimi a
Ikackimi, w dorzeczu
Barguzinu. Rozciąga się z południowego zachodu na północny wschód na długości ok. 200 km. Jej szerokość wynosi momentami 35 km. Kotlina wznosi się na wysokości 470–600 m n.p.m. i porośnięta jest roślinnością stepową oraz lasostepem. W centralnej, najniższej części kotliny znajduje się przyrzeczna równina pokryta łąkami i bagnami, która liczy do 15 km szerokości. Wzdłuż prawego brzegu Barguzinu ciągnie się nachylona równina utworzona ze stożków napływowych, porośnięta lasostepem i lasami sosnowymi. Na lewym brzegu Barguzinu znajduje się duży obszar równinny pokryty roślinnością stepową, lasami sosnowymi, łąkami i lasami modrzewiowo-sosnowymi (na północnym wschodzie). Miejscami występują rozległe garby piaszczyste (kujtuny) powstałe z materiału piaszczysto-żwirowego naniesionego głównie przez rzekę. Tereny stepowe wykorzystywane są jako pola uprawne, natomiast lasostepy jako pastwiska.
Chan Chöchijn nuruu (Chan Chöchij;
mong.: Хан Хөхийн нуруу) – pasmo górskie w północno-zachodniej
Mongolii oddzielające
kotlinę jeziora
Uws-nur na północy od kotliny jeziora
Chjargas nuur na południu. Rozciąga się równoleżnikowo na długości ok. 250 km. Najwyższy szczyt osiąga wysokość 2928 m n.p.m. Część północna zbudowana głównie z prekambryjskich skał krystalicznych i dolnopaleozoicznych granitów. Część południowa zbudowana ze skał efuzywnych i osadowych. Zbocza strome, szczyty płaskie. Występują ślady po zlodowaceniach. Stoki północne pokryte są stepami, lasami (modrzew i sosna) i łąkami, natomiast stoki południowe porasta roślinność półpustynna. Dominują gleby ciemnokasztanowe, kasztanowe i ciemne gleby łąkowe. Wzdłuż południowych zboczy pasma ciągnie się pas gleb kasztanowych i jasnokasztanowych wymagających nawadniania.
Wyżyna Mongolska -
wyżyna w środkowej Azji na terytorium
Mongolii i północnych
Chin. Na wschodzie graniczy z
Wielkim Chinganem, na południu z górami
Qilian Shan, na zachodzie z kotlinami
Kaszgarską i
Dżungarską, a na północy z górami południowej
Syberii. Jej powierzchnia wynosi około 3 mln km².
Hanzhong Pendi (
chin. upr.: 汉中盆地;
chin. trad.: 漢中盆地;
pinyin: Hànzhōng Péndì) –
kotlina w
Chinach, w południowej części prowincji
Shaanxi, niedaleko miasta
Hanzhong. Leży pomiędzy pasmami gór
Qin Ling i
Daba Shan. Przepływa przez nią rzeka
Han Shui. W kotlinie dobrze rozwinięte jest rolnictwo; jest to główne miejsce produkcji zboża w prowincji Shaanxi.
Kotlina Dżungarska (
chin. Zhunga Pendi) - tektoniczna
kotlina w północno-zachodnich
Chinach, między
Tienszan i
Ałtajem, o powierzchni ok. 380 tys. km² i wysokości 500–1000 m. W centralnej części kotliny występuje piaszczysta
pustynia, natomiast na obrzeżach suche
stepy, na całym obszarze znajduje się duża ilość
słonych jezior. Na tych terenach eksploatowane są m.in.:
ropa naftowa,
węgiel kamienny oraz
złoto.
Kotlina Wielkich Jezior (także Płaskowyż Jeziorny;
mong.: Их Нууруудын хотгор, Ich Nuuruudyn chotgor) – rozległa
kotlina w zachodniej
Mongolii. Rozciąga się ona pomiędzy pasmami górskimi:
Tannu-Oła (na północy),
Changaj (na północnym wschodzie i wschodzie),
Ałtaj (na zachodzie),
Ałtaj Mongolski (na południowym zachodzie i południu). Powierzchnia dna kotliny jest bardzo zróżnicowana morfologicznie, zawiera szereg niskich grzbietów górskich i wzgórz. Najniższy punkt kotliny jest na wysokości 759 m n.p.m., jednak przeważająca część kotliny leży na wysokościach powyżej 1000 m n.p.m. Większość kotliny porośnięta jest roślinnością półpustynną lub suchych
stepów, w jej wschodniej części znajdują się pola
barchanów i ma tam ona charakter pustynny. Na terenie Kotliny Wielkich Jezior znajduje się szereg jezior zaliczanych do największych w Mongolii, zarówno słonych:
Uws-nur,
Chjargas nuur,
Dörgön nuur, jak i słodkowodnych:
Char Us nuur,
Char nuur,
Ajrag nuur, Bajan nuur. Do kotliny przefiltrowują się wody z leżącego poza nią jeziora
Char nuur, leżącego w Górach Changajskich.
Hoh Xil (również Hoh Xil Shan, Kekexili Shan;
chin.: 可可西里山;
pinyin: Kěkěxīlǐ Shān) – pasmo górskie w południowo-zachodnich
Chinach, na granicy
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego i prowincji
Qinghai, w południowej części
Kunlunu. Rozciągają się na długości ok. 700 km, średnia wysokość wynosi ok. 6000 m n.p.m.
North Park to obszerna, względnie płaska, wysoko położona (średnia wysokość 2680 m n.p.m.) kotlina w
Górach Skalistych w północno-środkowym
Kolorado w
USA. Położoną w hrabstwie Jackson kotlinę otaczają łańcuchy górskie, z których wypływa rzeka
Platte Północna i kilka mniejszych, jak Michigan River, Illinois River i Canadian River. Kotlina zawdzięcza swą nazwę położeniu, jako że jest najdalej na północ wysuniętą z trzech górskich kotlin (zwanych parkami) w Kolorado po zachodniej stronie łańcucha Front Range. Pozostałe dwie kotliny to kolejno Middle Park i South Park.
Kotlina Tałaska, Dolina Tałaska (
kirg.: Талас өрөөнү, Tałas öröönü;
ros.: Таласская долина, Tałasskaja dolina) –
kotlina śródgórska w północnym
Kirgistanie, w
Tienszanie Północnym, w środkowym biegu rzeki
Tałas, między
Górami Kirgiskimi na północy a
Ałatau Tałaskim na południu. Leży na wysokości 600–2000 m n.p.m. Rozciąga się na długości ok. 250 km. Dno i zbocza kotliny zbudowane są z łupków, piaskowców i wapieni z intruzjami granitu. Przeważa krajobraz półpustynny i stepowy. Największym miastem w kotlinie jest
Tałas.
Taibei Pendi (
chin. trad.: 臺北盆地;
pinyin: Táiběi péndì) –
kotlina w północnej części
Tajwanu, druga co do wielkości na wyspie. Od północy graniczy z Parkiem Narodowym Yangming Shan, od zachodu z górą Linkou, a od południowego wschodu z górami Xueshan Shanmai.
Kotlina Uwska, także Niecka Uwska (
mong.: Увс нуурын хотгор, Uws nuuryn chotgor;
ros.: Убсунурская котловина, Ubsunurskaja kotłowina) – obniżenie tektoniczne w północno-zachodniej
Mongolii i
Rosji (
Tuwa), między pasmami
Tannu-Oła i
Chan Chöchij; północna, najbardziej nizinna część
Kotliny Wielkich Jezior. Kotlina wznosi się do 1500 m n.p.m. Najniżej położonym punktem jest jezioro
Uws-nur (753 m n.p.m.). Krajobraz stepowy i półpustynny. W środkowej części występują stepowe i gobijskie pastwiska.
Burog Co (
chin. upr.: 布若错;
chin. trad.: 布若錯;
pinyin: Bùruò Cuò;
tyb.: བུ་རོག་མཚོ,
Wylie: bu rog mtsho) – słone jezioro bezodpływowe w zachodnich
Chinach, w północnej części
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w prefekturze
Nagqu. Leży na wysokości 5158 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię ok. 87,5 km². Roczna suma opadów wynosi 100–150 mm. Do jeziora wpadają liczne potoki wypływające z pobliskich lodowców. Na północnym brzegu występują sołonczaki.
Kotlina Syczuańska lub Basen Czerwony – kotlina w środkowych
Chinach, w prowincji
Syczuan, w dorzeczu środkowego biegu rzeki
Jangcy, otoczona od zachodu przez
Hengduan Shan, od północy przez góry
Qin Ling i
Daba Shan, od południa przez
Wyżynę Junnan-Kuejczou.
Nganglong Kangri (Aling Shan, Anglong Gangri;
chin.: 阿陵山;
pinyin: Ālíng Shān) – pasmo górskie w zachodnich
Chinach, na
Wyżynie Tybetańskiej, w północno-zachodnich
Transhimalajach. Wznosi się średnio na wysokość 4500-5000 m n.p.m. Najwyższy szczyt, Anglong Gangri Feng (昂龙岗日峰), osiąga 6596 m n.p.m. (wg innych źródeł 7315 m n.p.m.). Rzeźba ma charakter wysokogórski. W wyższych partiach występują lodowce. Dominuje krajobraz pustyni wysokogórskiej.
Góry Kaszgarskie (Muztagata;
chin.: 慕士塔格山;
pinyin: Mùshìtǎgé Shān) – pasmo górskie w zachodnich
Chinach, w regionie autonomicznym
Sinciang, przy granicy z
Tadżykistanem. Uznawane za wschodni kraniec
Pamiru lub za zachodnie odgałęzienie
Kunlunu. Rozciąga się na długości ok. 100 km i ogranicza od południa
Kotlinę Kaszgarską. Najwyższe szczyty to
Kongur tag (7719 m n.p.m.) i
Muztagata (7546 m n.p.m.). Pasmo zbudowane jest głównie z gnejsów, granitów i kwarcytów. Występują lodowce górskie. Zbocza są strome i skaliste, poprzecinane dolinami. Na stokach północnych znajdują się stepy, natomiast na południowych i wschodnich półpustynie i pustynie górskie. W dolinach rzek występują zarośla łęgowe.