Król

Król – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo Król w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego. Czeski Král, litewski karalius, ros Король itd.

Dwór monarszy (dwór cesarski, dwór papieski, dwór królewski, dwór książęcy itp.) - najważniejszy ośrodek polityczny państwa o ustroju monarchicznym. Dwór królewski stanowiły osoby przebywające w otoczeniu monarchy i mające wpływ na bieg wydarzeń w państwie.

Karol – imię męskie pochodzenia frankijskiego oznaczające człowieka mężnego lub wojownika. Staroskandynawskie znaczenie - człowiek, mąż. Od tego imienia (za sprawą Karola Wielkiego) pochodzi słowo król w wielu językach słowiańskich, w tym w polskim, czeskim (král) i rosyjskim (король - korol). Imię również rozpowszechnione w krajach latynoskich.

Królestwo Anglii Wschodniej (także Królestwo Wschodnich Anglów, ang. Kingdom of East Anglia, Kingdom of the East Angles) – założone ok. roku 520, było jednym z królestw heptarchii anglosaskiej. Przez krótki czas po zwycięstwie nad Northumbrią ok. roku 616 Anglia Wschodnia była najpotężniejszym z królestw anglosaskich, a jej król Raedweld nosił tytuł Bretwalda. Nie trwało to jednak długo, bowiem w przeciągu kolejnych czterdziestu lat Wschodni Anglowie zostali pokonani przez Mercjan trzykrotnie. Ich państwo słabło w stosunku do innych królestw, aż w roku 794 król Offa z Mercji zabił króla Aethelberta i przejął władzę w Anglii Wschodniej.

Ludwik I Pobożny (ur. w czerwcu 778 w Casseuil-sur-Garonne, zm. 20 czerwca 840 w Ingelheim) – od 781 r. król Akwitanii, od roku 814 król Franków i cesarz rzymski, syn Karola I Wielkiego, z dynastii Karolingów i jego żony Hildegardy.

Zuzu – król anatolijskiego miasta Nesa (het. Neša, asyr. Kaniš, obecnie stanowisko Kültepe w Turcji), panujący najprawdopodobniej w 1 połowie XVIII wieku p.n.e. Jego imię wymieniają dwa dokumenty pochodzące z istniejącej na obrzeżach tego miasta w XIX-XVIII wieku p.n.e. asyryjskiej kolonii kupieckiej (karum Kanesz). Odkryte one zostały w warstwie Ib, odpowiadającej późnej fazie istnienia kolonii (1 połowa XVIII wieku p.n.e.). W obu tekstach Zuzu nie nosi tytułu króla Nesy, lecz tytuł "wielkiego króla Alahziny", co zdaje się wskazywać, iż był obcym władcą, który dokonał podboju tego miasta, odsuwając od władzy miejscowego króla (najprawdopodobniej Anittę lub Peruwę). Obecność imienia Zuzu w dokumentach z karum jest dowodem na to, że kolonia kupiecka nie ucierpiała i wciąż istniała po zajęciu przez niego Nesy.

Król Maciuś Pierwszy (2007) – animowana koprodukcja polsko-niemiecko-francuska na motywach powieści Janusza Korczaka pod tym samym tytułem – Król Maciuś Pierwszy. Film jest kinową wersją serialu animowanego z 2002 roku pod tym samym tytułem.

Tuheitia Paki (ur. 21 kwietnia 1955) - król Maorysów od 21 sierpnia 2006. Najstarszy syn królowej Te Atairangikaahu, wybrany na to stanowisko przez Radę Starszych (Maorysi nie mają bezpośredniego dziedziczenia tytułów królewskich). Nie otrzymał jeszcze oficjalnego tytułu (każdy król nosi inny tytuł), który zostanie wybrany w okresie późniejszym. Edukację otrzymał w Huntly i Bombay Hills w Nowej Zelandii. Przed otrzymaniem tytułu królewskiego zajmował się głównie promowaniem działań oświatowych wśród Maorysów. Żonaty, żona - Te Atawhai, mają trójkę dzieci: Whatumoana, Korotangi i Naumai.

Król You z dynastii Zhou (chiński: 周幽王; pinyin: zhōu yōu wáng) – dwunasty władca tej dynastii i ostatni król z zachodniej linii Zhou. Rządził w latach 781-771 p.n.e. Starał się zaimponować swojej ulubionej księżniczce Baosi, oszukując możnowładców, że władca znajduje się w niebezpieczeństwie. Przybyli do zamku lecz jedyne co znaleźli to Baosi, która wyśmiewała się z nich. Gdy niebezpieczeństwo naprawdę przyszło król znów zwołał możnowładców, jednak żaden nie przybył, ponieważ wszyscy myśleli, że jest to kolejny żart władcy. Youwang został zabity a Baosi wzięto do niewoli. Jego następcą został jego syn, Pingwang.

Sonant – spółgłoska zgłoskotwórcza, tworząca sylabę. Sonantami są zwykle spółgłoski nosowe i płynne. Współcześnie nie występują w języku polskim, ale są dosyć częste w innych językach.

Diarchia – system rządów, w którym funkcję głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju (szczególnie diarchia de iure), która jednak występowała w przeszłości i jest spotykana również obecnie.

Ugyen Wangchuck (także: Deb Nagpo) (Dżongkha: ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག,, ur. 1861, zm. 1926). Pierwszy król Bhutanu od 1907 do 1926. Był popierany przez Brytyjczyków. Przyjął on tytuł druk gyalpo (w języku dżongkha „król smoka”).

Georgina — w niektórych językach żeński odpowiednik imienia Jerzy, które w języku polskim nie posiada żeńskich odpowiedników. Forma Georgina jest spotykana w Polsce, choć bardzo rzadko.

Diarchia – system rządów, w którym funkcję głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju (szczególnie diarchia de iure), która jednak występowała w przeszłości i jest spotykana również obecnie.

Eadburga - córka anglosaskiego króla Mercji, Offy żyjąca w VIII w. Ojciec realizując swe plany wydał ją w 789 r. za Beorhtrika, króla podległych mu ziem Wessexu. Młoda królowa chcąc zdobyć więcej władzy dla swego męża intrygowała i spiskowała. Skończyło się to jednak tragicznie; gdy w 802 r. próbowała otruć jednego ze swych przeciwników, truciznę omyłkowo wypił Beorhtric i zmarł. Eadburga pośpiesznie zebrała tyle kosztowności ile zdołała unieść i uciekła na dwór Karola Wielkiego. Tam na nowo zaczęła intrygować, usiłując zdobyć pozycję i wpływy co nie spodobało się ludziom z otoczenia cesarza. Zmarła najprawdopodobniej w Italii, osamotniona i w nędzy. Zbrodnicze występki Eadburgi rzuciły ponury cień na wszystkie późniejsze królowe Wessexu. Od jej czasów nie tytułowano ich już jak dotychczas królowymi, lecz zwracano się per Lady ("Pani").

Król Polski – tytuł używany przez władców Polski. Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025 roku. Tytuł królewski stał się związany na stałe z osobą polskiego monarchy od 1320 do 1795 roku. W okresie zaborów był używany od 1815 roku przez carów Rosji, będących zarazem władcami Królestwa Polskiego.

Instructivus - przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający narzędzie lub sposób, którym desygnat jest wykonywany. Występuje w niektórych językach ugrofińskich, przede wszystkim języku fińskim.

Monarchia ludowa (narodowa) – jest monarchicznym systemem rządów, w którym tytuł monarchy odnosi się do nazwy ludu bądź narodu, a nie do terytorium którym włada. System ten często używany był w niektórych państwach (np. Szkocji) w średniowieczu, a także w XIX-tym oraz XX-tym wieku, co związane było z przypadającą na ten okres rewolucją populistyczną. Obecnie w Europie taka forma tytułowania monarchów występuje jedynie w Belgii.

Ipiq-Adad II - król (sum. lugal) miasta-państwa Esznunna, panujący w 2 poł. XIX w. p.n.e., syn i następca Ibal-pi-Ela I. Znacznie powiększył terytorium Esznunny jednocząc ziemie w dorzeczu rzeki Dijali. Jako pierwszy władca Esznunny zaczął używać sumeryjskiego tytułu królewskiego lugal (jego poprzednicy używali tytułu ensi - "gubernator"). Był współczesny asyryjskiemu władcy Szamszi-Adadowi I (1814-1782 p.n.e.).

Król Mu z dynastii Zhou (chiński: 周穆王; pinyin: zhōu mò wáng) – piąty władca z tej dynastii. Rządził w latach 1023-983 p.n.e. Otrzymał władzę po śmierci swojego ojca w trakcie jego wyprawy na południe. Lubił podróżować. W ciągu swoich rządów, szczególnie odwiedzał kilkakrotnie Góry Kunlun. Za jego czasów dynastia była w swoim szczytowym okresie, a władca próbował poszerzyć wpływ państwa na wschód. Jego liczne podróże pozwoliły mu na kontakty z wieloma plemionami i włączenie ich pod władzę Zhou. Uważa się, że dożył on aż 105 lat. Jego następcą został jego syn, Gongwang.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja