Linki:
Alba,
Albion (Anglia),
Anglicy,
Argyll,
Bitwa pod Carham,
Brytania,
Bute,
Dalriada,
Duńczycy,
Duncan I,
Język gaelicki szkocki,
Język irlandzki,
Kenneth I,
Królestwo (ustrój),
Kumbria,
Lothian,
Malcolm II,
Norwegowie,
Piktowie,
Strathclyde,
Szkoci,
Szkocja,
Wikingowie,
Argyll - inaczej Argylshire - historyczne hrabstwo w
Szkocji, obecnie w okręgu
Argyll i Bute. Od II w n.e. zamieszkane przez
Celtów z
Irlandii (
Szkoci). Już w wieku III Argyll znalazł się pod panowaniem Celtów, którzy stworzyli na jego obszarze królestwo
Dalriada (V-IX w.). W drugiej połowie IX wieku weszło w skład Szkocji.
Ben Lui (
gael. Beinn Laoigh) – szczyt w paśmie
Tyndrum, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionie
Argyll and Bute. Na północnym zboczu góry swoje źródło ma rzeka
Tay.
Beinn Sgulaird (wymowa
gaelicka:
[ˈpeɲ ˈs̪kulˠ̪ərˠtʲ]) – szczyt w paśmie
Glen Etive, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionie
Argyll and Bute.
Beinn Narnain (wymowa
gaelicka:
[pejɲ ˈn̪ˠaːrˠnɛɲ]) – szczyt w
Alpach Cowal i Arrochar, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionie
Argyll and Bute.
Kintyre (
gael.: Cinn Tìre) to półwysep na zachodnim wybrzeżu
Szkocji, na południowym zachodzie hrabstwa
Argyll and Bute. Region rozciąga się na ok 48 km, od
Mull of Kintyre (znanej dzięki piosence
McCartneya pod tym samym tytułem) na południu, do East Loch Tarbert na północy. Północna część półwyspu znana jest jako Knapdale.
Stob Ghabhar (wymowa
gaelicka:
[ˈs̪t̪op ˈɣavəɾ]) – szczyt w paśmie
Black Mount, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionach
Argyll and Bute i
Highland.
Ben Cruachan (
gael. Cruachan, wym.
[ˈkʰɾuəxan]) – szczyt w
Grupie Cruachan, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionie
Argyll and Bute. Jest to najwyższy szczyt Grupy Cruachan.
Dalriada (Dál Riata) - królestwo
celtyckie (
szkockie) rozciągające się na wybrzeżach
Irlandii i dzisiejszej
Szkocji, a właściwie
Hebrydów Wewnętrznych i
Argyll. Istniało już w
V w n.e., pierwotnie jako podkrólestwo irlandzkie należące do królestwa Ulaid, a następnie rozprzestrzeniło się na Argyll i Hebrydy Wewnętrzne. Do Dalriady należała wyspa
Iona. Dalriada walczyła z
Piktami, i
Nortumbrią, a od
VIII wieku broniła się też przed
wikingami. Od najazdu
Normanów na Irlandię (
IX w n.e.) irlandzka część królestwa utraciła znaczenie, natomiast część szkocka rozwijała się, by w
843 roku, połączyć się (za sprawą króla
Kennetha I) z Piktami tworząc
królestwo Alby i dać podwaliny dzisiejszej Szkocji.
Książę Rothesay jest zwyczajowym tytułem następców tronu
Szkocji. Po unii angielsko-szkockiej
książę Rothesay nosi również tytuł
księcia Walii. Tytuł jest
tytułem wyłącznie honorowym, nie wiąże się z żadną zwierzchnością feudalną. Nazwa tytułu pochodzi od miejscowości Rothesay, na wyspie
Bute, w hrabstwie
Argyll i Bute. Faktyczną zwierzchność lenną nad tymi dobrami sprawują
baronowie Stuart de Rothesay, boczna gałąź
Markizów Bute.
Królestwo Szkocji (
gaelicki: Rìoghachd na h-Alba,
scots: Kinrick o Scotland) – było państwem w północno-zachodniej
Europie, które istniało od
843 do
1707 roku. Zajmowało północną, trzecią część wyspy
Wielka Brytania, i graniczyło z
Królestwem Anglii od południa, z którym zostało zjednoczone jako
Królestwo Wielkiej Brytanii na mocy warunków
Aktu Unii z
1707 roku. Od
1482 roku, kiedy to Anglia przejęła kontrolę nad miastem
Berwick, terytorium Królestwa Szkocji pokrywa się z granicami współczesnej
Szkocji. Poza głównym obszarem na wyspie Wielkiej Brytanii, w skład Królestwa Szkocji wchodziło ponad 790 wysp.
Bute (
ang. Isle of Bute,
gael. Eilean Bhòid) - szkocka wyspa na
Atlantyku należąca do
Wysp Brytyjskich. Głównym miastem Wyspy jest Rothesay. W Polsce oraz w londyńskich środowiskach emigracji wojennej znana bardziej jako Wyspa Węży (inna pisownia, spotykana w literaturze polonijnej, to Wyspa Wężów).
Scotland the Brave (
pol. Dumna Szkocja,
ang. Scotland the Brave,
Język szkocki gaelicki: Alba an Aigh) – szkocka pieśń patriotyczna, uznawana jako jeden z wielu nieoficjalnych hymnów.
Lamont - szkockie nazwisko i nazwa klanu. Lamontowie przybyli do Szkocji z
Irlandii prawdopodobnie w
V w. jako współtwórcy królestwa
Dalriaty. Terytorium klanu obejmowało półwysep Cowal w
hrabstwie Argyll. W
XIV i
XV w. klan dzięki małżeństwom z potężnym klanem
Macdonaldów i łasce królewskiej klan przeżywał okres rozwoju,zasiedlając m.in. wyspę
Bute i rozprzestrzeniając się do hrabstw
Fife, Galloway i Ayrshire.
MSP (
ang. Member of the Scottish Parliament,
gael. Ball Pàrlamaid na h-Alba (BPA)) - skrót dopisywany w
Wielkiej Brytanii przy nazwiskach polityków będących członkami
Szkockiego Parlamentu.
Beinn Ìme (angielska wymowa:
[ˌbɛn ˈiːmə]) – szczyt w
Alpach Cowal i Arrochar, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w regionie
Argyll and Bute.
Szkocja (
ang. Scotland,
gael. Alba) – dawniej
niezależne królestwo, obecnie
część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy
Wielkiej Brytanii oraz
Hebrydy,
Orkady i
Szetlandy. Od południa graniczy z
Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski.
Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji
Góry Kaledońskie i
Grampiany, na południu
Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka
Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.
Języki celtyckie - grupa językowa w obrębie
języków indoeuropejskich. Wiele języków z tej grupy wymarło. Współcześnie grupa ta jest reprezentowana przez języki:
iryjski (irlandzki),
szkocki (gaelicki),
walijski i
bretoński. Również te języki zagrożone są wymarciem, dlatego też prowadzone są działania na rzecz ich zachowania. Posługuje się nimi około 1,3 mln mówiących.
Ben Starav – szczyt w paśmie
Glen Etive, w
Grampianach Zachodnich. Leży w
Szkocji, w na granicy regionów
Highlands oraz
Argyll and Bute. Jest to najwyższy szczyt pasma Glen Etive.