Krytyka literacka

Krytyka literacka – działalność intelektualna polegająca na dyskusji, ocenianiu i interpretacji dzieł literackich i ogólnie literatury. Krytyka literacka z założenia nie jest wyrazem metody naukowo-badawczej, lecz przekonań ideowo-artystycznych. Za prekursora krytyki literackiej uważa się Arystarcha z Samotraki.

Krytyka biblijna jest dziedziną biblistyki zajmującej się badaniem tekstu Biblii w celu formułowania obiektywnych i prawdziwych wniosków na jej temat. Dzieli się na następujące działy: krytyka tekstu, krytyka historyczna, krytyka literacka, krytyka kanoniczna, "nowa krytyka literacka", interpretacja "wyzwalająca"

Nagroda im. Kazimierza Wyki – wyróżnienie przyznawane w dziedzinie krytyki literackiej, eseistyki i historii literatury. Nagroda pierwszy raz została przyznana w 1980 roku. Jest to jedna z nielicznych tego typu nagród literackich w Polsce.

Krytyka tekstu (gr.-łac. critica textus), jest działem filologii, odgałęzieniem krytyki literackiej, poświęconym pracom edytorskim nad dawnymi dziełami zachowanymi w manuskryptach.

Konstruktywna krytyka – rodzaj krytyki, która charakteryzuje się tym, że osoba krytykująca przedstawia lub sugeruje jednocześnie sposób lub sposoby rozwiązania problemu poddanego krytyce. Można ten rodzaj krytyki zaliczyć do krytyki wyższego poziomu w przeciwieństwie do zwykłej krytyki pozbawionej tej cechy.

Metakrytyka – ogół wypowiedzi krytycznych, których treść dotyczy uprawiania krytyki literackiej, kryteriów, jakimi posługują się krytycy, ocen itp. Teksty krytyczne poświęcone samej krytyce.

Teresa Walas (ur. 24 grudnia 1944 w Krakowie) – literaturoznawca, teoretyk, historyk i krytyk literacki, profesor, pracownik Katedry Antropologii Literatury i Badań Literackich Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (prowadziła m.in. zajęcia z krytyki literackiej w Studium Literacko-Artystycznym).

Powieść gejowska – pojawiający się w krytyce literackiej podgatunek narracyjnych utworów literackich o fikcyjnej fabule i z więcej niż jednym wątkiem tematycznym, których najważniejszym lub jednym z najważniejszych wątków jest temat homoseksualizmu przedstawionych postaci. Podgatunek literacki szerszego zakresu badań zajmującego się literaturą LGBT.

Powieść gejowska – pojawiający się w krytyce literackiej podgatunek narracyjnych utworów literackich o fikcyjnej fabule i z więcej niż jednym wątkiem tematycznym, których najważniejszym lub jednym z najważniejszych wątków jest temat homoseksualizmu przedstawionych postaci.

Marta Mizuro (ur. 8 kwietnia 1970) - krytyczka literacka. Laureatka Nagrody im. Ludwika Frydego, przyznawanej przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyki Literackiej (2002). Mieszka we Wrocławiu.

Program literacki - wykład zaleceń i wytycznych działań dotyczących twórczości literackiej. Program literacki formułuje nowe pokolenie lub nowa grupa literacka, najczęściej w pierwszej fazie rozwoju nowego zjawiska. Może on przybierać formę manifestów prezentujących nowe poglądy, lub polemik z poprzednikami. Jest często krytyką starych zjawisk i wykazaniem ich błędów, wytyczając nowe zadania i cele.

Noor-Eesti (pl. Młoda Estonia) – estońska grupa literacka, działająca od 1905 roku w Tartu. Założycielem i przywódcą grupy był poeta i badacz literatury Gustav Suits; związani z nią byli również m.in. Friedebert Tuglas, Villem Grünthal-Ridala i Johannes Aavik. Grupa wywarła znaczny wpływ na rozwój estońskiego języka literackiego oraz na rozwój nowoczesnej estońskiej krytyki literackiej.

Arystarch z Samotraki (ur. 216 p.n.e. - zm. 144 p.n.e.) – grecki gramatyk, uczeń Arystofanesa z Bizancjum. Uznawany jest za twórcę krytyki literackiej - był autorem ponad 800 komentarzy do utworów poetyckich. Po śmierci swego nauczyciela został dyrektorem Biblioteki Aleksandryjskiej. Zmarł na wyspie Cypr, gdzie został dotknięty puchliną wodną i zagłodził się na śmierć.

Kazimiera Szczuka (ur. 22 czerwca 1966 w Warszawie) - historyk literatury, krytyk literacki, dziennikarka telewizyjna. Członkini zespołu Krytyki Politycznej i była uczennica Marii Janion.

Oryginalność dzieła naukowego to zapoczątkowanie pewnego nurtu w dziedzinie działalności naukowej i prac naukowych. Kryterium oryginalności, czyli nowości danego dzieła lub jego składników odgrywa w krytyce naukowej główną rolę.

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George Gordona Byrona.

Życie literackie - całokształt bieżących zjawisk związanych z literaturą danego czasu i jej rozwojem. W jego zasięgu znajdują się pisarze i publiczność literacka oraz różne formy ich kontaktów, twórczość, jej recepcja i krytyka, czasopiśmiennictwo, ugrupowania wśród twórców i odbiorców literatury, atmosfera literacka, w której wyraża się swoiste napięcie między tradycją a nowatorstwem, dawne i nowsze formy mecenatu, współczesne organizacje zawodowe pisarzy, instytucje naukowe i wydawnicze oraz różnego rodzaju imprezy służące literaturze (konkursy, nagrody, wystawy, spotkania itp.).

Maria Janion (ur. 24 grudnia 1926 w Mońkach) – polska historyczka literatury, krytyk literacki, znawczyni polskiego i europejskiego romantyzmu, profesor Instytutu Badań Literackich PAN.

Krytyka filmowa – dziedzina działalności intelektualnej, której przedmiotem jest film, kultura filmowa i jej społeczna sytuacja. Opiera się ona na dyskusji i formułowaniu osądów o filmach i kinie. Jej celem jest nie tylko opis poszczególnych dzieł, ale też kształtowanie kierunków rozwoju kina i lansowanie pewnych wartości lub koncepcji estetycznych. Inną charakterystyką krytyki filmowej jest spełnianie funkcji pośrednika między twórcami filmowymi a widzami.

Adam Poprawa (ur. 16 lutego 1959 we Wrocławiu) polski poeta, prozaik, historyk literatury, krytyk literacki i muzyczny, pracownik naukowy Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja