Linki:
Denis Diderot,
Dialog (literatura),
Dramat,
Fatalizm,
Filozofia,
Forma otwarta,
Francja,
Język francuski,
Kompozycja otwarta,
Milan Kundera,
Powiastka filozoficzna,
Teoria formy otwartej,
XX wiek,
Kubuś Fatalista i jego pan,
fr. Jacques le fataliste et son maître – składająca się głównie z
dialogów powiastka filozoficzna napisana przez
francuskiego filozofa i pisarza
Denisa Diderota w roku
1776, a wydana w
1796 r.
Powiastka filozoficzna - narracyjny utwór prozaiczny, ilustrujący i propagujący wybraną ideę światopoglądową lub moralną. Powstała w okresie oświecenia, np.
Kandyd Woltera,
Kubuś Fatalista i jego pan Diderota. Posługiwała się satyrą obyczajową, atakując z pozycji racjonalistycznych ówczesne formy rządów i wyższe warstwy społeczeństwa. Nawiązywała do romansu awanturniczego, wykorzystując egzotyczne wątki i postacie. W późniejszych czasach powiastka filozoficzna była kontynuowana w formie pastiszowej, np. Julio Jurenito
Erenburga.
Kubuś i jego pan: Hołd w trzech aktach dla Denisa Diderota (Jakub a jeho pán: Pocta Denisi Diderotovi) –
dramat Milana Kundery, po raz pierwszy opublikowany w
1971 roku (pierwsze
polskie wydanie:
1988). Został napisany w
języku czeskim. Stanowi wariację na temat powieści
Kubuś Fatalista i jego pan, której autor jest miłośnikiem.
Tais (oryg. Thais) – powieść
Anatola France’a. Po raz pierwszy opublikowana została (z podtytułem
Powiastka filozoficzna) w numerze „Revue des Deus Mondes” z lipca-sierpnia 1889 r. W 1891 r. France dokonał poprawek i rozszerzył powieść o ponad 20 stron. W tym samym roku "Tais" wydana została w formie książkowej.
Kubuś Puchatek i filozofowie - książka napisana przez Johna Tyermana Williamsa, w której
Kubuś Puchatek opisany jest jako filozof i myśliciel. Wg Wiliamsa Kubuś Puchatek wykładał swoim przyjaciołom m.in. teorię heliocentryczną i nauki Platona, Hegla, Kanta i Nietzschego. Autorem polskiego przekładu jest Rafał Prinke. W książce wykorzystane oryginalne ilustracje z Kubusia Puchatka i Chatki Puchatka.
Republika Bolońska − państwo istniejące we
Włoszech przez pięć miesięcy
1796 roku w okresie
wojen napoleońskich i zależne od
państwa francuskiego.
16 października 1796 roku zostało anektowane przez
Republiką Cispadańską. Republiką rządziło dziewięciu konsulów.
Walenty Godzimirski, (Gozimirski) herbu
Bończa (zm. po
1796 roku) – kasztelan
elbląski od
1787 roku, stolnik
wschowski od
1782 roku, wojski mniejszy wschowski, wojski większy wschowski, skarbnik wschowski od
1769 roku, szambelan
Stanisława Augusta Poniatowskiego od
1776 roku, prezes komisji porządkowej
gnieźnieńskiej.
Face-to-face (w skrócie f2f) - z
ang. twarzą w twarz (
fr. tête-à-tête), termin charakteryzujący bezpośredni kontakt występujący między jednostkami głównie w obrębie małych grup społecznych. Przeciwieństwem relacji typu face-to-face są kontakty za pośrednictwem róznego rodzaju urzadzeń technicznych lub za pośrednictwem innych osób. Face-to-face jako koncepcja filozoficzna została wprowadzona przez
francuskiego filozofa
Emmanuela Levinasa.
Jacques-Marie-Adrien-Césaire Mathieu (ur.
20 stycznia 1796 w
Paryżu, zm.
9 lipca 1875 w
Besançon) -
francuski duchowny katolicki, kardynał, Arcybiskup Besançon.
Paweł I Piotrowicz, Павел I Петрович (ur.
1 października 1754 w
Sankt Petersburgu, zm.
23 marca 1801 tamże) –
cesarz Rosji w latach
1796 -
1801, wielki mistrz
Zakonu Maltańskiego 1799-
1801, syn
Katarzyny II. Uznany przez
Piotra III. Jego pierwszą żoną była
Wilhelmina Luiza Hessen-Darmstadt (
1755-
1776), a drugą
Zofia Dorota Wirtemberska (
1759-
1828).
Calypso II –
statek eksperymentalny (
rotorowiec), planowany przez francuskiego oceanografa
J. Cousteau dla Towarzystwa Cousteau. Cousteau zmarł zanim jego zamiar się urzeczywistnił.
Troja: Upadek Królów (
ang. Troy: Fall of Kings) –
powieść łącząca elementy historyczne i
fantasy napisana przez
brytyjskiego pisarza
Davida Gemmella i jego żonę, Stellę. Ukończyła ona powieść po śmierci męża 28 lipca 2006 roku. Książka została wydana w kwietniu 2007 roku.
W drodze (ang. On the Road) –
powieść amerykańskiego pisarza
Jacka Kerouaca, napisana ponoć przez trzy miesiące w
1951 roku. Wydana została dopiero w
1957 roku, gdyż żaden z wydawców nie odważył się na ten krok wcześniej. Jest to w większości powieść autobiograficzna, bazuje na spontanicznych podróżach Kerouaca oraz jego przyjaciół przez całe Stany. Uważana jest za manifest ruchu
Beat Generation, który wyklarował się w latach 50. XX wieku. Oryginalnie w powieści użyto prawdziwych imion i nazwisk bohaterów - Kerouac zmienił je na życzenie wydawcy. Powieść jest napisana metodą "spontanicznej
prozy" wymyślonej przez niego samego.
135 Pułk Piechoty Limerick (ang. 135th (Limerick) Regiment of Foot) – pułk piechoty brytyjskiej sformowany w
1796 przez sira Vere Hunta, rozformowany jeszcze w tym samym roku.
Śmierć Marata (
fr. La Mort de Marat albo Marat assassiné) – obraz francuskiego malarza
Jacques-Louis Davida z
1793 roku. Dzieło obecnie znajduje się w zbiorach Musées Royaux des Beaux-Arts de Belgique w
Brukseli.
Śmierć Marata (
fr. La Mort de Marat albo Marat assassiné) - obraz francuskiego malarza
Jacques-Louis Davida z
1793 roku. Dzieło obecnie znajduje się w zbiorach Musées Royaux des Beaux-Arts de Belgique w
Brukseli.
Śmierć Sokratesa (
fr. La Mort de Socrate) – obraz francuskiego malarza
Jacques-Louis Davida z
1787 roku. Dzieło obecnie znajduje się w zbiorach
Metropolitan Museum of Art w
Nowym Jorku (zbiory Catharine Lorillard Wolfe, Fundacja Wolfe, 1931 (31.45)).
Mateusz Tokarski (ur.
1747 na
Lubelszczyźnie, zm.
25 maja 1807 w
Warszawie) – polski malarz i kopista. Kształcił się u
Franciszka Smuglewicza, później pod kierunkiem
Bacciarellego. Edukację artystyczną kontynuował w
Rzymie jako stypendysta króla
Stanisława Augusta Poniatowskiego, w którego służbie pozostawał od roku
1767 aż do końca jego panowania. Sprawował nadzór nad królewską galerią obrazów oraz wykonywał liczne kopie dzieł artystów współczesnych (m.in. Bacciarellego) oraz dawnych mistrzów. Ok. roku
1787 przebywał na Akademii
Drezdeńskiej. Zajmował się konserwacją obrazów oraz sporządzał inwentarze wyposażenia rezydencji królewskich. W dowód uznania i długoletnich zasług w roku
1790 został
nobilitowany a w roku
1795 mianowano go inspektorem
pałacu w Łazienkach. W
1796 Stanisław August Poniatowski przysłał mu z
Grodna pierścień za kopię z obrazu
Gerarda Dou. Ostatnie lata życia artysta spędził u starszego syna Stanisława, który był
burgrabim Łazienek. Najbardziej znanym z jego obrazów i jedynym znanym portretem przez niego sygnowanym jest portret prymasa
Michała Poniatowskiego. Dzieło to artysta wykonał w roku
1776.
Zdrada klerków - (fr.: La Trahison des Clercs) to tytuł książki
Juliena Bendy -
francuskiego pisarza i filozofa - który opisuje w niej jak w XX wieku zmieniło się nastawienie artystów oraz inteligencji (tzw.
klerków) do spraw związanych z polityką i problemami społecznymi.