Kultura mykeńska

Kultura mykeńska (1600-1100 p.n.e. lub 1400-1200 p.n.e.) – najstarsza kultura Grecji kontynentalnej na półwyspie Peloponeskim.
Nazwa pochodzi od ważnego ośrodka cywilizacji Achajów – miasta Mykeny, znajdującego się w centrum Kotliny Argolidzkiej.
Kultura ta poznana dokładniej dopiero pod koniec XIX wieku dzięki pracom wykopaliskowym prowadzonym przez archeologa Heinricha Schliemanna z 1874 roku, a później przez jego następców.

Kultura minojska, kultura kreteńska – jedna z najstarszych kultur epoki brązu w obszarze Morza Śródziemnego powstała na Krecie około 3000 r. p.n.e. Odkryta i poznana dokładniej dopiero na początku XX wieku dzięki pracom wykopaliskowym prowadzonym przez archeologa Arthura Evansa. Wielu historyków uważa, że Kreta odgrywała ważną rolę w handlu cyną (stanowiącą jeden ze składników do produkcji brązu) we wschodniej części Morza Śródziemnego.

Kultura Voisiku - kultura okresu polodowcowego z terenu Estonii. Nazwa pochodzi od stanowiska w miejscowości Võisiku w środkowej Estonii.. Nastąpiła po kulturze kundajskiej ok. VI tys. p.n.e. Inwentarz krzemienny zbliżony do kultura Suomusjärvi. Była to kultura myśliwych i rybaków strefy leśnej.

Kultura Niniwa 5 (też kultura Niniwa V) - kultura archeologiczna wywodząca się z późnej kultury Uruk, która w latach 2900-2500 p.n.e. rozwijała się w północnej Mezopotamii. Jej nazwa, wprowadzona w latach 30-tych XX wieku przez brytyjskiego archeologa Maxa Mallowana, pochodzi od piątej warstwy archeologicznej w Niniwie, w której to po raz pierwszy odkryto charakterystyczną dla tej kultury ceramikę z malowanymi i odciskanymi wzorami. Swym zasięgiem kultura Niniwa 5 obejmowała obszar od gór Zagros na wschodzie po dorzecze rzeki Chabur na zachodzie.

Epoka mykeńska - nazwa nadana przez historyków okresowi w dziejach Grecji od XVI do XII w. p.n.e., w którym Achajowie stworzyli, głównie na Peloponezie, wysoko rozwiniętą kulturę; nazwa ta pochodzi od Myken, gdzie odkryto największe ruiny achajskich budowli. Stanowiła ona najprawdopodobniej czas przewagi morskiej Greków. Dominację Achajów przerwały wędrówki ludów we wschodnim obszarze Morza śródziemnego, w których trakcie uległa zniszczeniu kultura mykeńska, a Peloponez został opanowany przez inne, przybyłe z północy, plemię greckie – Dorów. Od tego momentu aż do VIII w. p.n.e. w Grecji zapanowały tzw. wieki ciemne, a przodownictwo na śródziemnomorskich szlakach przeszło w ręce semickich Fenicjan.

Kultura pomorska (kultura wschodniopomorska, kultura wejherowsko-krotoszyńska, kultura grobów skrzynkowych, kultura urn twarzowych) – kultura archeologiczna epoki żelaza z okresu VII – III w p.n.e. zajmująca teren niemal całej Polski.

Kultura druku – kultura wyższych form rozwojowych cywilizacji ludzkiej, dla których zaistnienia niezbędnym warunkiem była możliwość jednoznacznego utrwalania myśli ludzkiej, oraz przekazywania jej na odległość. Warunek ten w stopniu wystarczającym spełnić mógł dopiero wynalazek druku. Przykładem może być Europa od końca XV wieku.

Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (Egejskiego, Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok. VIII w. p.n.e.) kultura Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się okres klasyczny (V-IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie perskie, a najpotężniejsze polis (Ateny, Sparta, Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane państwo macedońskie, a jego władca - Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary Azji i zapoczątkował okres hellenistyczny. W wiekach II i I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie imperium rzymskiego.

Kultura Maros (znana także jako kultura Periam-Pecica, kultura Periamus, kultura Maruszy) – kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od rzeki Marusza w zachodniej Rumunii i południowo-wschodnich Węgrzech.

Kultura pisana – kultura wyższych form rozwojowych cywilizacji ludzkiej, dla których zaistnienia niezbędnym warunkiem była możliwość jednoznacznego utrwalania myśli ludzkiej, oraz przekazywania jej na odległość. Warunek ten w stopniu wystarczającym spełnić mógł dopiero wynalazek pisma. Przykładem tej kultury może być średniowieczna Europa.

Kultura muszabieńska – nazwa przedmiotowej kultury związana jest z kompleksem stanowisk o charakterze otwartym położonych koło Muszabi w północnym Nagewie.

Kultura olduwajska (oldowajska) albo preszelskoaszelska, także: kultura Olduvai (Kompleks Oldowajski – kultury o tradycji otoczakowej) – najstarsza kultura paleolitu (rzędu 2 mln. lat), jej nazwa pochodzi od wąwozu Olduvai w północno-zachodniej Tanzanii, przy granicy Parku Narodowego Serengeti, w prowincji Arusza.

Kultura elektroniczna - kultura najwyższych form rozwojowych cywilizacji ludzkiej, dla których zaistnienia niezbędnym warunkiem jest możliwość jednoznacznego utrwalania myśli ludzkiej, oraz przekazywania jej na odległość. Ważną rolę odgrywają przekazy w formie elektronicznej. Przykładem tej kultury mogą być teksty internetowe.

Wieki ciemne (okres ciemny) − okres w historii starożytnej Grecji, trwający od XII (upadek kultury mykeńskiej) do połowy VIII wieku p.n.e. Okres ten został tak nazwany przez historyków ze względu na niewielki zasób źródeł archeologicznych z tych czasów, czego głównym powodem jest to, że Dorowie, którzy najechali i zniszczyli kulturę mykeńską, znajdowali się niskim szczeblu rozwoju kulturowego, oraz - w przeciwieństwie do Mykeńczyków - nie znali pisma. W dziejach Grecji to czas migracji ludności greckiej i zasiedlania południowych terenów Półwyspu Bałkańskiego, wysp go okalających i wybrzeży Azji Mniejszej. Ukształtowały się wtedy dialekty języka greckiego, a przez to krainy geograficzne.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja