Linki:
Ałtyn-Tag,
Chińska Republika Ludowa,
Góry Przewalskiego,
Hanyu pinyin,
Himalaje,
Hindukusz,
Huang Di,
Karakorum,
Kongur Tagh,
Lodowiec,
Mitologia chińska,
Niebo (raj),
Orogeneza alpejska,
Shangdi,
Skały metamorficzne,
Skały osadowe,
Taoizm,
Tradycyjne pismo chińskie,
Ulug Muztag,
Uproszczone pismo chińskie,
Wyżyna Tybetańska,
Xiwangmu,
Zapadlisko,
Kunlun (
chiń. trad. 崑崙山,
chin. upr. 昆仑山,
pinyin: Kūnlún Shān) – pasmo górskie w zachodnich
Chinach, trzecie pod względem wysokości na Ziemi po
Himalajach i
Karakorum, na północnym skraju
Wyżyny Tybetańskiej, łączące
Karakorum na zachodzie i
Ałtyn-Tag na wschodzie. Długość pasma Kunlun wynosi 2500 km. Najwyższym szczytem Kunlunu jest
Kongur Tagh, dla którego podawane są dwie wysokości 7719 m i 7649 m n.p.m., jeden z najtrudniej dostępnych szczytów siedmiotysięcznych. W zależności od tego, którą z powyższych wysokości przyjmuje się za właściwą, Kunlun jest trzecim (po Himalajach i Karkorum) lub czwartym (po Himalajach, Karkorum i Hindukuszu) pod względem wysokości masywem górskim świata.
Minya Konka lub Gongga Shan (
chiń. 納木那尼峰) – siedmiotysięcznik, najwyższy szczyt pasma
Daxue Shan. Leży w
Chinach, w prowincji
Syczuan. Pod względem wysokości jest to
41szy szczyt Ziemi. Jest też najbardziej wysuniętym na wschód siedmiotysięcznikiem i trzecim co do wysokości szczytem, który nie leży w
Karakorum lub
Himalajach.
Wyżyna Tybetańska –
wyżyna w
Azji, położona na północ od
Himalajów. Ponad jej płaskowyżem o wysokości 4500 m n.p.m. do 5000 m n.p.m. wznoszą się pasma górskie takie jak Himalaje,
Kunlun i
Karakorum. Zajmuje powierzchnię 2,5 mln km². Wyżyna Tybetańska jest wyżyną
lessową o kilkusetmetrowej grubości.
Hoh Xil (również Hoh Xil Shan, Kekexili Shan;
chin.: 可可西里山;
pinyin: Kěkěxīlǐ Shān) – pasmo górskie w południowo-zachodnich
Chinach, na granicy
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego i prowincji
Qinghai, w południowej części
Kunlunu. Rozciągają się na długości ok. 700 km, średnia wysokość wynosi ok. 6000 m n.p.m.
Tanggula Shanmai (również Dangla Shanmai;
chin. upr.: 唐古拉山脉;
chin. trad.: 唐古拉山脈;
pinyin: Tánggǔlā Shānmài;
tyb.: གདང་ལ་།) –
łańcuch górski w południowo-zachodnich
Chinach, na granicy
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego i prowincji
Qinghai, pomiędzy pasmami
Kunlun i
Nienczen Tangla, na
Wyżynie Tybetańskiej. Średnia wysokość wynosi ponad 5000 m
n.p.m. Najwyższym szczytem jest Geladaindong, mający wysokość 6559 m n.p.m.
Góry Kaszgarskie (Muztagata;
chin.: 慕士塔格山;
pinyin: Mùshìtǎgé Shān) – pasmo górskie w zachodnich
Chinach, w regionie autonomicznym
Sinciang, przy granicy z
Tadżykistanem. Uznawane za wschodni kraniec
Pamiru lub za zachodnie odgałęzienie
Kunlunu. Rozciąga się na długości ok. 100 km i ogranicza od południa
Kotlinę Kaszgarską. Najwyższe szczyty to
Kongur tag (7719 m n.p.m.) i
Muztagata (7546 m n.p.m.). Pasmo zbudowane jest głównie z gnejsów, granitów i kwarcytów. Występują lodowce górskie. Zbocza są strome i skaliste, poprzecinane dolinami. Na stokach północnych znajdują się stepy, natomiast na południowych i wschodnich półpustynie i pustynie górskie. W dolinach rzek występują zarośla łęgowe.
Bayankala Shanmai (
chin. upr.: 巴颜喀拉山脉;
chin. trad.: 巴顏喀拉山脈;
pinyin: Bāyánkālā shānmài;
mong.: Bayan Har Uul) –
łańcuch górski w
Chinach, w prowincji
Qinghai, stanowiący przedłużenie
Kunlunu. Rozciąga się na długości ponad 700 km, sięgając aż do granicy prowincji
Syczuan. Najwyższy szczyt ma wysokość 5267 m
n.p.m.Wyżyna Tybetańska –
wyżyna w
Azji, położona na północ od
Himalajów. Ponad jej płaskowyżem o wysokości 4500 m n.p.m. do 5000 m n.p.m. wznoszą się pasma górskie takie jak Himalaje,
Kunlun i
Karakorum. Zajmuje powierzchnię 2,5 mln km². Wyżyna Tybetańska jest wyżyną
lessową o kilkusetmetrowej grubości.
Jiaren Cuo (
chiń. 加仁错 Jiārén Cuò;
tybet. Gyaring Co; w oficjalnej chińskiej latynizacji jako Gyaring Hu) -
jezioro w
Chinach, w górach
Kunlun o
powierzchni 550 km² oraz
głębokości dochodzących do 13 m. Jezioro to jest położone na wysokości ok. 4300 m n.p.m.
Yengisogat lub Wesm - łańcuch górski, wchodzący w skład
Karakorum. Leży we wschodnich
Chinach. Znajduje się na północ od pasma
Baltoro Muztagh, gdzie znajdują się jedyne w Karakorum ośmiotysięczniki. Najwyższym szczytem Yengisogat jest
Crown Peak (inaczej Huangguan Shan), który osiąga wysokość 7265 m (niektóre źródła podają wysokość jako 7295 m).
Karakorum –
łańcuch górski na pograniczu
Indii,
Pakistanu i
Chin, drugi po
Himalajach pod względem wysokości na Ziemi. Obszar gór należy do najbardziej zlodowaconych na ziemi. W górach tych znajdują się największe lodowce górskie świata poza rejonami polarnymi i po
lodowcu Fedczenki w
Pamirze (długość 77 km). Najdłuższy
lodowiec Siachen ma 71 km długości. Góry Karakorum znajdują się w ważnym obszarze węzłowym łączącym wielkie pasma górskie jak:
Himalaje,
Hindukusz,
Kunlun,
Pamir. Najwyższy szczyt
K2 jest drugim co do wysokości szczytem na świecie. W swojej historii góra miała liczne nazwy: Czogori, Godwin Austen, Dapsang, Lamba Pahar, Szczyt Cesarzewicza Mikołaja. Nazwa K2 pochodzi od numeracji szczytów podczas pomiarów geodezyjnych. K1, K2, K3, ... K12. Szczyt K1 to obecnie
Maszerbrum (7821 m), pozostałe góry "K" idą po kolei na wschód do niego. Autorem tej numeracji był
brytyjski badacz
Thomas George Montgomerie.
Keriya He (
chin.: 克里雅河;
pinyin: Kèlǐyǎ Hé) –
rzeka w
Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur w
Chińskiej Republice Ludowej. Keriya ma długość 519 km i płynie z pasma górskiego
Kunlun na północ, do
Kotliny Kaszgarskiej, gdzie ginie w pustyni. Nad rzeką położona jest gmina miejska o tej samej nazwie, stanowiąca stolicę powiatu Keriya. Rzeka stanowi część miejscowego systemu irygacji, a w przeszłości położone nad nią
oazy były miejscem postoju karawan. Powierzchnia dorzecza wynosi 7358 km².
Muztagh Ata, Mushitage Shan (7546 m n.p.m.), szczyt położony w zachodnich
Chinach w paśmie górskim
Kunlun w
Pamirze. Nazwa góry w języku zamieszkujących podnóże
Ujgurów oznacza "Ojciec Lodowych Gór" i jest to szczyt należący do 50
najwyższych gór na Ziemi (43 miejsce). Uznawany jest za najłatwiejszy siedmiotysięcznik na świecie.
Pamir (
chiń.: 帕米尔高原;
urdu: سلسلہ کوہ پامیر;
tadżycki: Кӯҳҳои Помир;
perski: پامیر کوهستان;
ujgrusrki: پامىر ئېگىزلىكى) - rozległe i wysokie
pasmo górskie w
Azji Środkowej. Stykają się tu najwyższe pasma górskie świata:
Himalaje,
Tienszan,
Karakorum,
Kunlun,
Hindukusz i
Ałaj. Przeważająca część Pamiru leży w
Tadżykistanie, skrajne części - w
Kirgistanie,
Afganistanie i
Pakistanie. Najwyższym szczytem Pamiru jest
Szczyt Ismaila Samaniego, który osiąga wysokość 7495 m. Leży w Tadżykistanie, w latach 1932-1962 nosił nazwę Pik Stalina, a w latach 1962-1998 Pik Komunizmu.
Minya Konka lub Gongga Shan (
chiń. 納木那尼峰) – siedmiotysięcznik, najwyższy szczyt pasma
Daxue Shan. Leży w
Chinach, w prowincji
Syczuan. Pod względem wysokości jest to
41szy szczyt Ziemi. Jest też najbardziej wysuniętym na wschód siedmiotysięcznikiem i trzecim co do wysokości szczytem, który nie leży w
Karakorum lub
Himalajach.
Skyang Kangri lub Staircase Peak – siedmiotysięcznik w paśmie
Karakorum. Leży na granicy między
Chinami a
Pakistanem. Znajduje się ok 7 km na północny wschód od
K2, drugiego co do wysokości szczytu Ziemi.
Shaluli Shan (
chin. upr.: 沙鲁里山;
chin. trad.: 沙魯裡山;
pinyin: Shālǔlǐ Shān) – pasmo górskie w południowych
Chinach, w prowincji
Syczuan. Rozciągają się południkowo wzdłuż koryta rzeki Jinsha Jiang. Średnia wysokość wynosi od 4000 do 6000 m n.p.m. Najwyższy szczyt ma wysokość 6705 m n.p.m.