Leninizm

Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. Mарксизм-ленинизм), to doktryna polityczna, religijna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. Wielu marksistów, wśród nich m.in. główny teoretyk II Międzynarodówki, Karl Kautsky, uważało leninizm za odstępstwo od marksizmu, wskazując, że próba budowy socjalizmu w kraju niedorozwiniętym ekonomicznie musi zakończyć się fiaskiem. Wielu teoretyków marksistowskich, m.in. Róża Luksemburg, krytykowało leninizm za jego antydemokratyczną, dyktatorską koncepcję partii i sprawowania władzy.

Luksemburgizm – specyficzna odmiana socjalizmu, bazująca na teoretycznych zagadnieniach przedstawionych przez Różę Luksemburg w swoich pracach. Termin luksemburgizm został po raz pierwszy użyty przez bolszewików, którzy zarzucali zwolennikom Róży Luksemburg odejście od marksizmu-leninizmu.

Komunistyczna Partia Kanady – Communist Party of Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie i opierająca swój program na ideologii marksizmu i leninizmu.

W marksistowsko-leninowskim ruchu komunistycznym, antyrewizjonizm to nurt opowiadający się za rygorystycznym przestrzeganiem interpretacji ideologii, zgodnie z nauczaniem Marksa, Engelsa, Lenina, Stalina i Mao. Termin ten używany jest najczęściej w sensie pozytywnym, nie pejoratywnym przez osoby uważające się za "antyrewizjonistów". Jednakże nurt ten krytykowany jest przez wielu jako stalinizm. Dodatkowo, wśród samych antyrewizonistów pojawiają się kontrowersje co do tego, czy Mao należy uznawać za jednego z najważniejszych teoretyków marksizmu-leninizmu. Maoiści twierdzą, że tak, podczas gdy np. hodżyści z Albanii są odmiennego zdania.

Instytut Czerwonej Profesury (ros. Институт красной профессуры, ИКП, ukr. Інститут червоної професури) - wyższa uczelnia przygotowująca kadry zajmujące się naukami społecznymi na radzieckich uniwersytetach pod kątem zgodności z pryncypiami marksizmu-leninizmu.

Komunistyczna Partia Wietnamu – dominujące wietnamskie ugrupowanie polityczne, mające za podstawę ideologiczną marksizm-leninizm. Komunistyczna Partia Wietnamu powstała po rozpadzie Komunistycznej Partii Indochin, i przez okres do zjednoczenia kraju nazywała się Partią Pracujących Wietnamu. Założycielem tej partii był Hồ Chí Minh, ojciec socjalistycznej republiki oraz działacz indochińskiego i wietnamskiego ruchu komunistycznego.

Partia Komunistyczna (francuski Parti Communiste) – francuska partia polityczna o poglądach marksistowsko-leninowskich. Została założona w 1989. Ugrupowanie wywodzi się z Komunistycznej Partii Belgii.

Partia Komunistyczna (niderlandzki Kommunistische Partij KP) – belgijska partia polityczna o poglądach marksistowsko-leninowskich. Została założona w 1989. Ugrupowanie wywodzi się z Komunistycznej Partii Belgii.


Teoria Deng Xiaopinga (dengizm) – teoria komunizmu według Deng Xiaopinga, głównego lidera chińskich komunistów w latach 1978–1997. Teoria ta zawarta jest w pracach i przemowach Denga. Podobnie jak chruszczowizm, cechuje ją poważne odejście od marksizmu-leninizmu a także rewizjonizm i duży wpływ chińskiej tradycji, a jednocześnie – liczne wewnętrzne sprzeczności. Dengizm jest elementem kursu marksizmu obowiązkowego na chińskich uczelniach wyższych i w przeciwieństwie do maoizmu, nadal wywiera zasadniczy wpływ na wewnętrzną i zewnętrzną politykę władz ChRL choć w rzeczywistości doprowadził do ogromnej liberalizacji i odbudowy kapitalizmu w Chinach.

Ludowa Unia Demokratyczna (port. União Democrática Popular) – portugalska lewicowa partia polityczna założona w grudniu 1974. Składała się z Partii Rewolucyjno- Socjalistycznej, Polityka 21 i rewolucyjnego frontu lewicowego. Jej zadaniem było reaktywowanie idei leninizmu i marksizmu. W 1975 w pierwszych wolnych wyborach parlamentarnych zdobyła 1 mandat, uzyskując zaledwie 0,08% poparcia (44 877 głosów). W kolejnych wyborach do 1980 roku partia zdobywała 1 mandat. osiągając poparcie do 2%. W latach 1983–1991 nie był reprezentowana w parlamencie. Od 1998 jest członkiem Bloku Lewicy.

Portugalska Partia Komunistyczna (port. Partido Comunista Português, PCP) jest portugalską lewicową partią polityczną. Jest ugrupowaniem marksistowsko-leninowskim, a jego organizacja bazuje na zasadzie centralizmu demokratycznego. Partia ta jednocześnie określa się jako patriotyczna i internacjonalistyczna.

Front Rewolucyjny Antyfaszystowski i Patriotyczny – marksistowsko-leninowska partyzantka miejska prowadząca walkę zbrojną w Hiszpanii za czasów reżimu Franco. Formacja występowała też pod nazwą Front Rewolucyjny Antyfaszystów i Patriotów (do 1971 również pod nazwą Front Republikański Akcji Ludowej), organizacja znana jest również pod skrótem FRAP.

Alphonse Massemba-Débat (1921-1977) - marksistowski polityk kongijski. Pierwszy premier kraju po uzyskaniu niepodległości od Belgii w r. 1963 i prezydent (1963-68).

Jarosław Ładosz (ur. 1924, zm. 1997) – polski filozof-marksista-leninista, logik, jeden z najwybitniejszych filozofów marksistowskich w Polsce, przewodniczący Związku Akademickim Młodzieży Polskiej,doktorant Adama Schaffa, profesor i wieloletni dyrektor Instytutu Filozofii, Socjologii i Logiki Uniwersytetu Wrocławskiego, profesor i dyrektor Instytutu Filozofii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, redaktor naczelny lewicowego pisma Nowe Horyzonty. Redaktor /od końca lat siedemdziesiątych / nowej edycji dzieł W.I.Lenina w Polsce.Członek i działacz Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej. Od 1990 roku do śmierci w 1997 roku prezes Stowarzyszenia Marksistów Polskich.

Komunistyczna Partia Kanady (marksistowsko-leninowska) (ang. Communist Party of Canada (Marxist-Leninist), CPC (ML)) – kanadyjska marksistowsko-leninowska partia polityczna.

Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny (LFWP, ang. Popular Front for the Liberation of Palestine, PFLP) – założona w 1967 roku najstarsza polityczno-militarna organizacja palestyńska. Ma charakter świecki, łączy ideologię marksistowsko-leninowską z arabskim nacjonalizmem, na arenie międzynarodowej najściślejsze związki z Syrią. Przez USA i Unię Europejską został uznany za organizację terrorystyczną. Najważniejsi przywódcy: George Habash, Waddi Haddad, Abu Ali Mustafa, Ahmad Saadat.

Lewica (niemiecki: Linke) – ruch polityczny skupiający kilka marginalnych marksistowsko-leninowskich, maoistowskich i trockistowskich ugrupowań. Koalicja została założona przez Kommunistische Initiative, Sozialistische LinksPartei i ArbeiterInnen-Standpunkt przed wyborami w 2008 roku. Zaproszenie do inicjatywy dostała również Komunistyczna Partia Austrii ale odmówiła udziału w przedsięwzięciu.

Komunistyczna Partia Kuby (Partido Comunista de Cuba PCC) – powstała w latach dwudziestych XX wieku partia komunistyczna działająca na Kubie. Do czerwca 1961 roku nosiła nazwę Zjednoczona Partia Reformy Socjalistycznej. Swoją nazwę zmieniła po rewolucji socjalistycznej. Partia opiera swą działalność o zasadę tzw. centralizmu demokratycznego. Podstawą jej istnienia jest ideologia marksistowsko- leninowska. Baza programowa partii zawiera w sobie główne cele całego społeczeństwa.Głównym organem partyjnym jest Sekretariat Generalny, Podlega mu Biuro polityczne partii komunistycznej, w którego skład wchodzi 24 członków. Kolejnym organem jest Komitet centralny, któremu podlegają sekretariaty regionalne. Gospodarczą ideologią partii jest gospodarka centralnie sterowana. Pierwszym pierwszym sekretarzem partii był Fidel Castro. Obecnym pierwszym sekretarzem partii jest brat Fidela Raúl Castro, który pełni także funkcję prezydenta.

Materializm dialektyczny, diamat – kierunek filozoficzny zapoczątkowany w II poł. XIX wieku przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, a następnie rozwinięty przez W. I. Lenina, Lwa Trockiego i Różę Luksemburg. W XX wieku stał się podstawą filozoficzną stalinizmu i maoizmu. Kierunek ten jest połączeniem i syntezą wcześniejszych nurtów materializmu, pewnych elementów darwinizmu, pozytywizmu, naturalizmu i heglizmu. Istotną cechą odróżniającą marksizm od innych rodzajów materializmu jest przyjęcie, że jedną z niezbywalnych cech materii jest jej charakter ewolucyjny i dialektyczny. Forma "diamat" to skrótowiec pochodzenia rosyjskiego (rusycyzm), używany w latach 50. XX wieku.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja