Literatura francuska

Literatura francuska określa wszystkie dzieła napisane przez autorów narodowości francuskiej lub posługujących się językiem francuskim. Jej historia rozpoczyna się w starofrancuskim, w średniowieczu i trwa do współczesności. Jest jedną z najbogatszych literatur na świecie.

Romandczycy – mieszkańcy lub osoby pochodzące z Romandii. Szwajcarzy posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym. Czasami posługują się nieformalnie językiem romandzkim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Romandii i środkowo–wschodniej Francji.

Drugi język , L2 - język przyswojony jako drugi w kolejności po języku ojczystym. Niekoniecznie jest równoznaczny z językiem obcym. Większość dzieci na świecie posługuje się dwoma językami. Na przykład dla dziecka kaszubskiego, posługującym się w środowisku rodzinnym i rówieśniczym językiem kaszubskim i stykającego się z literackim językiem polskim dopiero w szkole język polski jest językiem drugim, ale nie obcym. Bardzo często się zdarza w krajach wielojęzycznych, że L2 jest dominujący dla danej osoby, zwłaszcza gdy funkcjonuje ona poza terenem, na którym może posługiwać się językiem ojczystym. Na przykład Katalończyk mieszkający poza Katalonią posługuje się na co dzień językiem hiszpańskim (L2) jako językiem głównym. W tej sytuacji może czasami dochodzić do procesu stopniowej utraty umiejętności mówienia językiem ojczystym (language attrition).

Walonowie (fr. Wallon, l.mn. Wallons; nid. Waal, l.mn. Walen lub Wallon, l.mn. Wallons) – mieszkańcy lub osoby pochodzące z Walonii. Belgowie posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym. Czasami posługują się nieformalnie językiem walońskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Walonii i północnej Francji. Wśród Walonów są zwolennicy Le mouvement wallon – ruchów politycznych, które domagają się zachowania odrębności walońskiej i Walonii, występują w obronie języka francuskiego, francuskiej kultury oraz praw francuskojęzycznej ludności w Belgii, zachowania języka walońskiego lub dążą do niezależności Walonii, a przynajmniej mocnej pozycji w federalnym rządzie belgijskim.

Polski Język Migowy (PJM) jest to język naturalny, którym posługują się głusi w Polsce. PJM jest w Polsce pierwszym językiem dzieci, których obydwoje rodzice są głusi. Jest powiązany z Francuskim Językiem Migowym. Wykorzystuje jednoręczny alfabet manualny Starofrancuskiego Języka Migowego.

Język zaramo (dzalamo, kizaramo, myagatwa, saramo, zalamo, zaramu) - język z rodziny bantu, używany w Tanzanii, w 1972 roku liczba mówiących wynosiła ok. 174 tys. Obecnie żyje kilka osób posługujących się biegle tym językiem - zagrożenie wymarciem wynika z posługiwania się przez plemię językiem suahili.


Hiszpański (193,243,411 osób posługujących się tym językiem) oraz portugalski (193,197,164 osób) są najbardziej rozpowszechnionymi językami w Ameryce Południowej. Hiszpański, wraz z innymi ojczystymi językami, jest językiem urzędowym w większości krajów. Portugalski natomiast jest językiem urzędowym w Brazylii, duński w Surinamie, angielski w Gujanie (w kraju tym jest używanych co najmniej 12 języków, m.in. hindi oraz arabski. Angielski obowiązuje na Falklandach, francuski jest językiem urzędowym Gujany Francuskiej i drugim językiem w Amapá, jednym z regionów Brazylii.

Akadianie – potomkowie frankofońskich osadników pochodzących najpierw z Europy a potem całego świata; mieszkańcy lub osoby pochodzące z Akadii. Kanadyjczycy posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym. Czasami posługują się nieformalnie językiem akadiańskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Akadii – wschodniej Kanadzie (Quebec, Nowa Fundlandia, Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik i Saint Jean) i USA (Kajunowie w Luizjanie i Maine). Są oni w większości katolikami.

Greckie prawosławie - w j. polskim zbiorowe określenie Kościołów prawosławnych (autokefalicznych i autonomicznych), które utożsamiają się z grecką tradycją liturgiczną, posługują się językiem koine w liturgii, zaś ich hierarchie są zdominowane przez duchownych narodowości greckiej.

Konso - grupa etniczna zamieszkująca tereny Regionu Narodów, Narodowości i Ludów Południa w południowo-zachodniej Etiopii, na południe od Jeziora Małgorzaty. Konso posługują się językiem konso z grupy wschodniokuszyckiej.

Chachał, Chachoł, Chochoł, Chachły, Chacheł, Chachłaczka – nacechowane pejoratywnie określenie osób posługujących się językiem ukraińskim, używana przez Rosjan i inne narody byłego Związku Radzieckiego.

Wolna energia (ang. free energy, zwana też nieprecyzyjnie darmową energią) - ogólne określenie na pseudonaukowe teorie na rzekome pozyskiwania energii które według ich autorów posługują się:


Sulioci (gr. Σουλιώτες - Suliotes, Suliots) - chrześcijańska społeczność gminy Souli w Grecji uformowana w toku ustawicznych walk (głównie z islamskim otoczeniem) o tożsamość i fizyczne przetrwanie w czasach nowożytnych (XVII-XVIII wiek). Określenie etnicznej, czy narodowej przynależności jest problematyczne, należy przyjąć że Sulioci to autochtoniczna ludność bałkańska, będąca uciekinierami z różnych rejonów Epiru, Tesprotii i Czamerii, w przeszłości posługująca się językiem, zbliżonym do albańskiego i (równolegle) językiem greckim. Sulioci zaistnieli na arenie międzynarodowej prowadząc krwawe walki z Ali Paszą (relacjonowane w prasie europejskiej). Hart ducha kobiet, po wyczerpaniu się amunicji, wybierających wraz z dziećmi śmierć w przepaści (1803 r.), należy dziś do kanonu greckiego wychowania, a samo miejsce - cel szkolnych wycieczek.

Pidżyn nigeryjski, Naija (wym. najdzia), ang. Nigerian Creole English - język pidżynowy służący do porozumiewania się osób pochodzących z różnych grup językowych na terenie Nigerii. Liczbę osób posługujących się tym językiem ocenia się na około 30 milionów. Jest częściowo zrozumiały dla osób posługujących się kreolskimi językami krio w Sierra Leone czy kamtok w Kamerunie. Wykazuje także cechy języka kreolskiego, gdyż wiele osób posługuje się nim jako ojczystym. Jako superstrat służy język angielski, natomiast jako substrat - miejscowe języki afrykańskie, zwłaszcza hausa, igbo i joruba.

Motywy LGBT w literaturze obecne są od antycznych początków sztuki pisarskiej do współczesności, w której występują coraz częściej, również w innych tekstach kultury – teatrze i filmie. Dzieła te poruszają tematykę "innej" miłości zwykle z jednej z dwóch perspektyw: zewnętrznej, zajmując się jej społecznym odbiorem (często negatywnym) albo wewnętrznej, zajmując się portretowaniem osób LGBT w skali prywatności, emocji i relacji intymnych. Wątki te znaleźć można w wielu dziełach uznanego kanonu lektur głównego nurtu literatury.

Stenograf – osoba biegle posługująca się stenografią, czyli umiejąca pisać pismem stenograficznym. W środowisku autorów systemów stenograficznych oraz adeptów kursów stenografii utrwaliła się zasada, że stenografem nazwać się może osoba, która osiągnęła biegłość praktyczną w sztuce stenografii, tj. potrafiąca zapisać i odczytać stenogram i (kryterium uznaniowe) chętnie posługująca się stenografią.

Siostrzyczki (fran. Les belles-sœurs) – dramat napisany przez Michela Tremblaya w 1965 roku, który stał się głównym dziełem kanadyjskiego teatru francuskojęzycznego. W roku 1987 francuskie czasopismo „LIRE” uznało go za jedną z 49 najważniejszych sztuk teatralnych od antyku do współczesności.

Apicjusz - przydomek rzymskiego autora księgi kucharskiej (De re coquingria libri X - O sztuce kucharskiej ksiąg 10) z czasów Augusta i Tyberiusza. Prawdziwe imię autora brzmi: Marcus Gavius (Marek Gawiusz). Do naszych czasów ta antyczna książka kucharska dotrwała w formie z IV wieku. Zawiera szereg terminów greckojęzycznych, a jej przepisy obejmują zarówno wymagających, jak i mniej wymagających smakoszów, co może świadczyć o kompilacji dzieła. Dzięki temu bezcennemu dziełku poznajemy bogactwo starożytnych potraw i diety, której wpływ odnajdujemy jeszcze w późnym średniowieczu.

Słowniczek Pojęć Filmowych
Ludzie związani z kinematografią posługują się własnym językiem filmu. Słowniczek ten wyjaśnia niektóre terminy stosowane podczas produkcji kinowych i telewizyjnych.

Literatura rosyjska (ros. Ру́сская литерату́ра, "literatura ruska") – jedna z słowiańskich literatur europejskich powstała na przełomie X-XI wieku w związku z rozwojem piśmiennictwa i kultury feudalnej Rusi.

Inny punkt widzenia to autorski program Grzegorza Miecugowa nadawany przez telewizję TVN24, w którym dziennikarz rozmawia z zaproszonym gościem (zwykle przedstawicielem świata nauki, kultury, sportu) o otaczającej nas rzeczywistości. Rozmowa rzadko dotyczy wydarzeń bieżących, jest raczej ogólną refleksją nad polską historią i współczesnością, często dotyka sfery filozoficznej.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja