Lucius Aelius Stilo Praeconinus (przełom
II/
I wieku p.n.e.) - uczony gramatyk
rzymski, znawca
retoryki, jeden z nauczycieli
Cycerona. Uznawany jest za pierwszego rzymskiego filologa. Zajmował się
Plautem i kwestią autentyczności jego dzieł, objaśniał tekst dwunastu tablic, kultową pieśń
Saliów, stare księgi pontyfików itp., prowadził także badania
etymologiczne.
Marcus Terentius Varro – zwany też Warronem z Reate (
łac. Reatinus), w odróżnieniu od poety Warrona z Ataksu. Uczony i pisarz rzymski, w karierze politycznej doszedł do urzędu pretora. Urodził się (przypuszczalnie) w Reate (obecnie
Rieti) w
116 p.n.e., zmarł w
27 p.n.e. Uczeń filologa
Luciusza Eliusza Stilona i filozofa
Antiocha z Askalonu.
Maurus Servius Honoratus (IV/V w. n.e.) - gramatyk rzymski z okresu schyłku starożytności. Poza tym, jak się nazywał, oraz przybliżonym okresem działalności nie wiemy o nim nic. Przypuszcza się, że był nauczycielem literatury i poganinem - w jego pismach nie ma śladu istnienia chrześcijaństwa, co jest zjawiskiem dość typowym dla pogańskich pisarzy V wieku, stąd ten wniosek.
Marcus Antonius Gnipho z Galii (
I wiek p.n.e.) – znany w
Rzymie retor i gramatyk, nauczyciel
Cycerona,
Cezara oraz
Lucjusza Atejusza Pretekstata noszącego przydomek Filolog. Autor dzieła De Latino sermone (O języku łacińskim).
Lucius Aelius Verus Caesar, urodzony jako Lucius Ceionius Commodus (ur.
13 stycznia 101, zm.
1 stycznia 138) –
adoptowany syn
cesarza rzymskiego Hadriana (od
136 roku), wyniesiony przez Hadriana do godności
cezara i przewidywany na
następcę tronu, zmarł kilka miesięcy przed nim. Ojciec cesarza
Lucjusza Werusa i Cejonii Fabii.
Pieśń duchowa to ostatnie z czterech wielkich dzieł
św. Jana od Krzyża,
Doktora Kościoła i
mistyka. Książka opisuje historię miłości duszy i Boga. Podobnie jak w pozostałych ważnych pracach św. Jana tekst przybiera charakter interpretacji własnego wiersza o tym samym tytule. Różnica jest taka, że poemat Pieśń duchowa jest dłuższy (39 strof), a autor w większym stopniu skupia się na jego interpretacji, zamiast traktować go głównie jako pretekst do szerszych rozważań.
Przeciw akademikom (Contra academicos) –
dialog Św. Augustyna ukończony około 22 listopada
386 roku w Cassiciacum. Dzieło podzielone jest na trzy księgi; pierwsza z nich nawiązuje to zaginionego utworu
Cycerona pt. Hortensjusz, dwie pozostałe zawierają krytykę sceptycyzmu
Akademii i nawiązują do innego dzieła Cycerona – Ksiąg akademickich.
Księgi liturgiczne Kościoła katolickiego – dokumenty zawierające teksty i przepisy odnoszące się do obrzędów
Kościoła, zatwierdzonych przez
Stolicę Apostolską. W księgach liturgicznych zawarte są też objaśnienia dotyczące poszczególnych obrzędów zwane rubrykami (nazwa pochodzi od czerwonego koloru, którym te objaśnienia są pisane; tekst podstawowy jest w kolorze czarnym).
Lucius Afranius -
komediopisarz rzymski żyjący w drugiej połowie
II wieku p.n.e.. Z jego twórczości do naszych czasów zachowało się 40 tytułów dzieł i około 200 ich fragmentów. Był twórcą i jednym z największych przedstawicieli fabula togata, czyli rzymskiej komedii narodowej, a także bardzo popularnym komediografem w
Rzymie. W swoich dziełach poruszał najczęściej tematy z codziennego życia klasy średniej. Sporo zapożyczył z twórczości
Menandra.
Pieśń świętojańska o Sobótce –
cykl dwunastu
pieśni Jana Kochanowskiego. Wydany po śmierci poety w 1586 roku nakładem
Drukarni Łazarzowej razem z
Pieśniami księgi dwoje. Powstanie cyklu przypada na czarnoleski okres twórczości Kochanowskiego: wskazywano na lata 1567–1568 lub 1570–1579.
Gajusz Mariusz Wiktoryn (
łac. Gaius Marius Victorinus ur.
281-
291 w
Afryce, zm. w
363) przydomek: Afer (Afrykańczyk) –
gramatyk,
łaciński pisarz i tłumacz z
greki,
neoplatonik. W połowie
IV w., za panowania
Konstancjusza II przybył do
Rzymu i zasłynął jako gramatyk, tłumacz dzieł
Arystotelesa i Perfiriusza, komentator
Cycerona i
Wergiliusza, nauczyciel
retoryki i
filozofii. Około
355 nawraca się na
chrześcijaństwo i pod wpływem
kapłana Symplicjana publicznie wyznaje wiarę w
Chrystusa. W konsekwencji traci katedrę retoryki i rozpoczyna pracę pisarską jako
teolog. Cała jego twórczość teologiczna powstaje w latach
358-
363.
Pieśń I [inc. Przeciwne chmury słońce nam zakryły] (znana też jako Pieśń o potopie) –
pieśń Jana Kochanowskiego, opublikowana po raz pierwszy prawdopodobnie ok. 1570, a następnie, w wersji poprawionej przez autora, w zbiorze
Pieśni księgi dwoje w 1586. Utwór podejmuje temat Boga każącego ludzkie grzechy klęską potopu.
Pieśni w Biblii –
pieśni biblijne, do których zalicza się głównie
psalmy zapisane w
Księdze Psalmów (ze względu na treść wyróżnia się psalmy: dziękczynne, błagalne,
pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne) a także
Pieśń nad pieśniami oraz
Lamentacje Jeremiasza. Wszystkie te utwory literackie zajmują ok. 10% zawartości Biblii. Większość spośród ok. 300 biblijnych wzmianek o pieśniach ma związek z
Jahwe.
Lucius Aelius Verus Caesar, urodzony jako Lucius Ceionius Commodus (ur.
13 stycznia 101, zm.
1 stycznia 138) –
adoptowany syn
cesarza rzymskiego Hadriana (od
136 roku), wyniesiony przez Hadriana do godności
cezara i przewidywany na
następcę tronu, zmarł kilka miesięcy przed nim. Ojciec cesarza
Lucjusza Werusa i Cejonii Fabii.
Pieśń II [inc. Nie dbam, aby zimne skały] (znana też jako Wezwanie Hanny do Czarnolasu) –
pieśń Jana Kochanowskiego, napisana prawdopodobnie w początkach pobytu autora
Czarnolesie. Po raz pierwszy została opublikowana w 1586 roku w zbiorze
Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, jako druga pieśń w części Księgi wtóre.
Quintus Asconius Pedianus (ur.
9 p.n.e., zm.
76 n.e.) - rzymski gramatyk, autor komentarzy do dzieł literackich. Urodził się w Patavium (dzisiejsza
Padwa). Zachowało się do naszych czasów 5 komentarzy, napisanych przez niego z myślą o swoich synach do następujących mów
Cycerona: In toga candida, In Pisonem, Pro Scauro, Pro Milone, Pro Cornelio. Dwa ostatnie są szczególnie cenne, ponieważ mowy, do których je napisano nie zachowały się. Tworząc te dzieła, korzystał z wielu dobrych źródeł np. pracy Fenestelli oraz szkiców i notatek Cycerona do mów. Pozostałymi dziełami przypisywanymi mu są: Vita Salustii (Żywot
Salustiusza) i praca o długowieczności i zdrowiu.
Lucius Aelius Verus Caesar, urodzony jako Lucius Ceionius Commodus (ur.
13 stycznia 101, zm.
1 stycznia 138) –
adoptowany syn
cesarza rzymskiego Hadriana (od
136 roku), wyniesiony przez Hadriana do godności
cezara i przewidywany na
następcę tronu, zmarł kilka miesięcy przed nim. Ojciec cesarza
Lucjusza Werusa i Cejonii Fabii.
Pieśń I [inc. Przeciwne chmury słońce nam zakryły] (znana też jako Pieśń o potopie) –
pieśń Jana Kochanowskiego, opublikowana po raz pierwszy prawdopodobnie ok. 1570, a następnie, w wersji poprawionej przez autora, w zbiorze
Pieśni księgi dwoje w 1586. Utwór podejmuje temat Boga każącego ludzkie grzechy klęską potopu.
Abu Ali Hasan Ibn al-Hajsam, Alhazen, Ibn al-Hajtam (
965 -
1038) – fizyk
islamu. Urodził sił w
Al-Basrze w
Mezopotamii ale naukową pracę prowadził pod mecenatem
Fatymidów w
Egipcie. Zajmował się teorią światła, załamywaniem i rozszczepianiem się promieni słonecznych. Opracował matematyczne podstawy
optyki. Jego najważniejsze dzieło to Al-Manzir (Optyka). Z jego prac korzystał m.in. polski uczony
Witelon oraz niemiecki matematyk i fizyk
Jan Kepler.
"Cztery piwka" - popularna
polska piosenka
szantowa zaliczana do
pieśni kubryku. Tekst i muzykę napisał członek legendarnego zespołu
Stare Dzwony,
Jerzy Porębski. W późniejszym okresie piosenkę włączyły do swojego repertuaru również m.in. zespoły
Zejman & Garkumpel,
Trzy Majtki, Pearl Harbor, Wyciągnięci z Mesy oraz Trzeci Pokład.
"Barmanka z Vancouver" (często spotykany jest również tytuł "Uśmiech barmanki") - popularna polska piosenka
szantowa zaliczana do
pieśni kubryku. Autorem słów i muzyki jest członek zespołu
Stare Dzwony-
Jerzy Porębski.
Panini (
sanskryt पाणिनि,
trl. Pāṇini) (
V wiek p.n.e.) – gramatyk indyjski, który stworzył pierwszą
gramatykę sanskrytu, złożoną z 3959 reguł – Ashtadhyayi ("Ośmioksiąg"). Było to zarazem pierwsze opracowanie gramatyki na świecie. Pāṇini uważany jest za prekursora językoznawstwa formalnego. Jego dzieło jest wciąż podstawą studiów nad sanskrytem.