Linki:
44 p.n.e.,
87 p.n.e.,
Afryka,
Brindisi,
Gajusz Juliusz Cezar,
Gajusz Mariusz,
Gnejusz Oktawiusz,
Gnejusz Pompejusz Strabon,
Grecja,
Italia,
Konsul rzymski,
Korneliusze Cynna,
Legat,
Legion,
Mitrydates VI Eupator,
Morze Adriatyckie,
Optymaci,
Popularzy,
Rzym,
Starożytny Rzym,
Sulla,
Wojny Rzymu z Mitrydatesem,
Lucjusz Korneliusz Cynna (Lucius Cornelius Cinna) – polityk
rzymski, jeden z przywódców
popularów. Popierał
Mariusza w walce z
Sullą i był jego
legatem w czasie wojny ze sprzymierzeńcami.
Gnejusz Oktawiusz (Gnaeus Octavius) – polityk
rzymski, jeden z przywódców
optymatów. Syn Gajusza Oktawiusza, konsula w 128 p.n.e. Został wybrany na
konsula w roku
87 p.n.e. a drugim konsulem wybrano pomimo opozycyjnego wobec
Sulli stanowiska
Lucjusza Korneliusza Cynnę. Gdy Sulla poprowadził swoje
legiony do
Grecji na
wojnę z Mitrydatesem, Cynna wystąpił przeciw jego zwolennikom co spotkało się ze sprzeciwem Gnejusza Oktawiusza . Optymaci pod jego przywództwem zmusili Cynnę do opuszczenia
Rzymu i mianowali na jego miejsce konsulem zastępczym Lucjusza Korneliusza Merulę. Wybuchła wojna domowa. Cynna zebrał w
Italii wojska, połączył się z przybyłym z
Afryki Mariuszem i jego zwolennikami, a następnie razem ruszyli na Rzym i opanowali miasto. Według
Liwiusza to nieporadność konsula Oktawiusza przyczyniła sie do zwycięstwa
popularów. Doszło do rzezi zwolenników Sulli. Zginęli między innymi obaj konsulowie: Gnejusz Oktawiusz i Lucjusz Korneliusz Merula. Według relacji
Appiana Oktawiuszowi odcięto głowę i zawieszono ją przed mównicą na forum.
Cyceron wymienia, Oktawiusza obok Sulli, Mariusza, Cynny i Karbona jako jednego z tych obywateli, którzy przyczyniają się do zguby Rzczpospolitej poprzez doprowadzanie do wojen domowych.
Publius Antistius polityk
rzymski z
plebejskiego rodu Antistiuszy. Przedstawiciele tej rodziny pojawiają się przez cały okres republiki, ale żaden z nich nie odegrał ważniejszej roli w historii. Publiusz był
trybunem plebejskim w 88 p.n.e.. Razem z kolegą w urzędzie, Publiuszem Supicjuszem Rufusem przeciwstawił się kandydowaniu
Gajusza Cezara Strabona na
konsula, bez sprawowania poprzednio funkcji
pretora. Wygłoszona z tej okazji mowa zyskała mu publiczne uznanie. Pozytywne zdanie o jego zdolnościach oratorskich miał
Cyceron. W roku 86 p.n.e. Publiusz Antistiusz był
edylem. Z racji tej funkcji przewodniczył trybunałowi, przed którym stanął
Pompejusz oskarżony o malwersacje łupów spod Asculum.
Plutarch w swoich "Żywotach równoległych" relacjonuje ten proces, twierdząc, że zachowanie Pompejusza w czasie procesu, wzbudziły w Antistiuszu sympatię do niego i idącą za tym propozycję małżeństwa z córką Publiusza
Antistią. Takie sekretne porozumienie zostało zawarte i po uniewinnieniu Pompejusza kilka dni później małżeństwo zostało zawarte w 86 p.n.e. W konsekwencji tego małżeństwa Publiusz został uznany za zwolennika stronnictwa
Sulli. W czasie
walk, które wybuchły po powrocie Sulli do Italii po zwycięstwie nad
Mitrydatesem ze stronnictwem
popularów, którym przewodzili wówczas
Lucjusz Korneliusz Cynna, Gnejusz Papiriusz Karbon i Mariusz Młodszy, syn
Gajusza Mariusza obie strony wymordowywały zwolenników stronnictwa przeciwnego. Tak zginął też w 82 p.n.e. Publiusz Antistiusz zgładzony na rozkaz ówczesnego konsula Mariusza Młodszego. Po śmierci Publiusza samobójstwo popełniła jego żona Kornelia, matka Antistii.
Faustus Cornelius Sulla Felix syn Lucjusza Korneliusz Sulli, prawnuk
dyktatora Sulli. Był
senatorem w okresie panowania
cesarza Tyberiusza. Pełnił urząd
konsula dokooptowanego (consul suffectus) w 31 n.e. W 21 n.e. poślubił
Domicję Lepidę prawnuczkę
Oktawii Młodszej i
Marka Antoniusza. Synem Faustusa i Domicji był
Faustus Korneliusz Sulla Feliks, późniejszy zięć cesarza
Klaudiusza. Jego pasierbicą była córka Domicji,
Messalina. Faustus zmarł około 40 n.e.
Lucjusz Skryboniusz Libon (Lucius Scribonius Libo), syn
Lucjusza Skryboniusza Libona II, brat
Skrybonii II, mąż
Kornelii Pompei Magny - wnuczki
Pompejusza Wielkiego.
Egnacjusze (gens Egnatia, Egnatii) - ród rzymski (
gens) pochodzenia
samnickiego. Przynajmniej niektórzy jego członkowie osiedlili się w Teanum. Prawdopodobnie pod koniec
wojny ze sprzymierzeńcami większość z nich przeniosła się do Rzymu - wiadomo, że dwóch przyjęto do Senatu [Cic. Pro Cluent. 48]. Wydaje się jednak, że jedna z gałęźi rodu pozostała w Teanum -
Cyceron w jednym z listów do Attyka [ad Att. VI 1] wymienia bowiem Egnatiusa Sidicinusa.
Marcus Calpurnius Piso Frugi - polityk rzymski okresu schyłku
republiki. Syn
Marka Pupiusza Pizona Frugi Kalpurniana konsula w
61 p.n.e. i Anni. Około 90 p.n.e. jego ojciec z rodu Kalpurniuszy został adoptowany przez Marka Pupiusza. Jego syn porzucił
nazwisko (
łac. nōmen gentilicium) Pupiusz i powrócił do bardziej cennionego Kalpurniusz. W
84 p.n.e., po śmierci
Korneliusza Cynny, jego ojciec poślubił wdowę po nim, Annię. Jednak w
81 p.n.e. rozwiódł się z nią, żeby przypodobać się
Sulli.
Wellejusz Paterkulus przeciwstawia jego postawę zachowaniu
Cezara, który będąc zięciem Cynny, nie odtrącił jego córki z lęku przed represjami. Po wybuchu
wojny domowej w
49 p.n.e. Marek Pizon stanął po stronie
Pompejusza. Został wysłany na
Delos celem poboru wojska W
44 p.n.e. sprawował funkcję
pretora. W następnym roku mając prawo do objęcia
prowincji odmówił wzięcia udziału w przeprowdzanym przez
Marka Antoniusza rozdziale.
Pompeja (Pompeia) córka
Pompejusza Wielkiego, siostra
Sekstusa Pompejusza i
Gnejusza Pompejusza. Żona Faustusa Korneliusza Sulli, syna dyktatora
Lucjusza Korneliusza Sulli, a następnie
Lucjusza Korneliusza Cynny.
Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, Cezar, ur.
12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja
Mommsena i
Diona) w
Rzymie, zm.
15 marca (
idy marcowe)
44 p.n.e. w
Rzymie –
rzymski polityk,
wódz,
dyktator i
pisarz. Jeden z członków stronnictwa
popularów, spowinowacony z
Cynną i
Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy
kwestora,
edyla,
pretora,
konsula i
dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w
Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i
Pompejusza – tzw.
optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w
Rzymie. Zamordowany w dniu
id marcowych przez senatorów pod przywództwem
Marka Brutusa oraz
Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował
Oktawiana Augusta (wtedy jeszcze Gaiusa Octaviusa), wyznaczając go na swego spadkobiercę.
Lucjusz Emiliusz Lepidus Paullus (Lucius Aemilius Lepidus Paullus), syn
Lucjusza Emilusza Lepidusa Paullusa (
konsula w
50 roku p.n.e.). Polityk rzymski, początkowo zwolennik stronnictwa republikańskiego.
Quintus Caecilus Metellus Pius członek wpływowego
plebejskiego rodu rzymskiego
Cecyliuszy, syn
Kwintusa Cecyliusza Metellusa Numidyjskiego, konsula w 109 p.n.e. Zyskał
przydomek (agnomen): Pius w uznaniu dla uczuć okazywanych ojcu, gdy usilnie zabiegał o odwołanie go z wygnania , na które ten został skazny w 100 p.n.e.. W młodości jako 20-latek towarzyszył ojcu na wojnie w
Numidii z
Jugurtą. Pretor 89 p.n.e.; jeden z dowódców w
wojnie ze sprzymierzeńcami. Pokonał i zabił w bitwie Kwintusa Pompediusza, przywódcę Marsów w 88 p.n.e. W 87 p.n.e. w dalszym ciągu był w armii prowadząc walki przeciwko
Samnitom. Doszło wówczas przejęcia władzy przez stronnictwo
popularów pod wodzą
Mariusza i
Cynny. Wezwany został przez
senat do Rzymu, gdzie ciesząc się większym zaufaniem żołnierzy niż ówczesny konsul Oktawiusz był wzywany do przejęcia naczelnego dowództwa. Odrzucenie tego żądania spowodowało przejście części wojska na stronę wrogów i Metellus nie widząc szans oparcia się siłom Mariusza i Cynny opuścił miasto i popłynął do Afryki. Zebrał tam znaczne siły i przyłączył się do niego
Krassus, który przypłynął z Hiszpanii ale wkrótce obaj wodzowie poróżnili się. W 84 p.n.e.Metellus został pobity przez Gajusza Fabiusza, jednego z dowódców stronnictwa Mariusza. W 83 p.n.e. na wieść o powrocie
Sulli z Azji, przyłączył się do niego w Brundyzjum jako jeden z pierwszych nobilów i został jednym z najważniejszych dowódców w wojnie domowej Sulli z popularami. W 82 pokonał ostatecznie wojska Karbona i Norbanusa w Galii Cisalpińskiej. W 80 p.n.e. sprawował konsulat razem z Sullą. W następnym roku udał się do Hiszpanii Ulterior by w charakterze prokonsula zarządzać prowincją i
pokonać armię Sertoriusza, stronnika popularów. Pozostał tam przez 8 lat nie mogąc pokonać Sertoriusza. Wysłana została przez Rzymian druga armia pod wodzą młodego
Pompejusza. Sertoriusz opierał się jednak nadal i dopiero jego podstępne zamordowanie przez Marka Perpernę w 72 p.n.e. pozwoliło zakończyć wojnę. Po powrocie do Rzymu Metellus odbył
triumf za zwycięstwa w Hiszpanii. W 81 p.n.e. został z nadania Sulli
pontfexem maximusem i sprawował ten urząd do śmierci w 63 p.n.e. Na jego następcę został wybrany
Cezar. Polityczne podążał w ślady ojca, tak jak on był stałym i niezawodnym stronnikiem
optymatów. Uważany przez współczesnych za jednego z najlepszych strategów militarnych. Adoptował w testamencie syna Publiusza Korneliusza Scypiona Nazyki, który od tego momentu został
Kwintusem Cecyliuszem Metellusem Kornelianem Scypionem NazykąLukullus, Lucius Licinius Lucullus (ur.
117 p.n.e., zm.
56 p.n.e.) – wódz
rzymski i polityk, stronnik
Sulli, rozsławiony zwycięstwami w wojnie z władcą
Pontu Mitrydatesem VI Eupatorem.
Marek Emiliusz Lepidus,
łac. (Marcus Aemilius Lepidus Q. f. M. n.) (zm. latem
77 p.n.e.), członek wpływowego rodu rzymskiego
Emiliuszy (Aemilii).
Kwestor ok. 91 p.n.e;
pretor w 81 p.n.e.; propretor na Sycylii w 80 p.n.e., gdzie dopuścił się wielkich nadużyć. W wojnie domowej między zwolennikami
Mariusza i
Sulli stał po stronie tego ostatniego. Zdobył przy tym ogromne bogactwa zakupując majątki konfiskowane w czasie
proskrypcji. Przeszedł potem na stronę
popularów z ambicją stania się ich liderem. Poślubił Appuleję, córkę Lucjusza Apulejusza Saturninusa, wybitnego przywódcy popularów, współpracującego w czasie swoich
trybunatów plebejskich z Mariuszem. Zdobył
konsulat w 78 p.n.e. wraz z
Kwintusem Lutacjuszem Katulusem. Osiągnął konsulat dzięki poparciu
Pompejusza, a wbrew opinii
Sulli. Pozostawał w ostrym konflikcie ze swoim kolegą w konsulacie. Usiłował zapobiec uczczeniu Sulli honorowym pogrzebem. Przedstawił program cofający uregulowania Sulli: przywrócenie znaczenia
trybunatowi plebejskiemu, zwrócenia skonfiskowanych majątków poprzednim właścicielom, wprowadzenia nowych ustaw przywracających rozdawnictwo zbożowe.
Helwiusz Cynna (
łac. Gaius Helvius Cinna I w. p.n.e) - poeta rzymski pochodzący z Galii przedalpejskiej. Jeden z najwybitniejszych
neoteryków, przyjaciel
Katullusa.
Lukullus, Lucius Licinius Lucullus (ur.
117 p.n.e., zm.
56 p.n.e.) – wódz
rzymski i polityk, stronnik
Sulli, rozsławiony zwycięstwami w wojnie z władcą
Pontu Mitrydatesem VI Eupatorem.
Lucjusz Skryboniusz Libon IV, łac. Lucius Scribonius Libo Drusus (zm.
16 n.e.), syn
Lucjusza Skryboniusza Libona III i
Kornelii Pompei Magny,
konsul w 16 n.e., brat
Marka Skryboniusza Libona Druzusa. Na skutek doniesień, że przygotowuje zamach stanu, został oskarżony przez
Tyberiusza pod pretekstem, że utrzymuje kontakt z wróżbitami. Zginął śmiercią samobójczą.
Lucjusz Skryboniusz Libon (Lucius Scribonius Libo) – syn
Lucjusza Skryboniusza Libona I i Korneli Sulli, brat
Skrybonii I. W
62 p.n.e. członek kolegium triumwirów monetarnych. Był politycznym stronnikiem
Pompejusza, w
49 p.n.e. dowodził jego wojskami w walce z
Cezarem. W
34 p.n.e. wraz z
Markiem Antoniuszem został
konsulem.
Lucjusz Scypion Azjatycki (łac. Lucius Cornelius Scipio Asiaticus) –
konsul rzymski 190 p.n.e., brat
Scypiona Afrykańskiego Starszego. Dowodził armią rzymską w wojnie z
Seleukidami, uzyskując przydomek azjatycki. Dowodził wojskami
rzymskimi w
bitwie pod Magnezją w 190 r. p.n.e.Gnaeus Cornelius Dolabella – rzymski
konsul w roku
81 p.n.e.. Zwolennik
Sulli. Odniósł zwycięstwo nad
Trakami. Gdy sprawował funkcję namiestnika
Macedonii Cezar oskarżył go o zdzierstwa (uniewinniony).
Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, Cezar, ur.
12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja
Mommsena i
Diona) w
Rzymie, zm.
15 marca (
idy marcowe)
44 p.n.e. w
Rzymie –
rzymski polityk,
wódz,
dyktator i
pisarz. Jeden z członków stronnictwa
popularów, spowinowacony z
Cynną i
Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy
kwestora,
edyla,
pretora,
konsula i
dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w
Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i
Pompejusza – tzw.
optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w
Rzymie. Zamordowany w dniu
id marcowych przez senatorów pod przywództwem
Marka Brutusa oraz
Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował
Oktawiana Augusta (wtedy jeszcze Gaiusa Octaviusa), wyznaczając go na swego spadkobiercę.