Linki:
Łacina,
Średniowiecze,
Świątynia Jerozolimska,
Żydzi,
8 czerwca,
Aaron (postać biblijna),
Abisynia,
Abraham,
Abu Bakr,
Adam i Ewa,
Ahl al-Bajt,
Aisza,
Ali ibn Abi Talib,
Allah,
Arabia,
Archanioł Gabriel,
At-Tabari,
Burak (rumak),
Cesarstwo Bizantyńskie,
Chadidża,
Chalid ibn al-Walid,
Charydżyzm,
Chrześcijaństwo,
Dżibril,
Dawid (król Izraela),
Dhikr,
Eliasz,
Elizeusz,
Etiopia,
Ezechiel,
Fatima Zahra,
Feudalizm,
Fikh,
Filozofia świata islamu,
Hadis,
Haszymidzi,
Henoch (syn Jereda),
Hud,
IX wiek,
Imam,
Imam (szyizm),
Iran,
Isa (Jezus),
Islam,
Izaak,
Izmael,
Józef (postać biblijna),
Język arabski,
Jakub (postać biblijna),
Jan Chrzciciel,
Jerozolima,
Jetro,
Jonasz,
Judaizm,
Kaaba,
Kalam,
Kalendarz księżycowy,
Kalendarz muzułmański,
Kalif,
Kalifowie prawowierni,
Kobieta w islamie,
Kopuła na Skale,
Koran,
Kurajszyci,
Lot (postać biblijna),
Mahomet (ujednoznacznienie),
Mazhab,
Medyna (Arabia Saudyjska),
Mekka,
Miniatura (malarstwo),
Miradż,
Musa (Mojżesz),
Musajlima,
Muzułmanin,
Noe,
Objawienie,
Państwo wyznaniowe,
Pięć filarów islamu,
Pieczęć Proroków,
Pielgrzymki w islamie,
Poligamia,
Politeizm,
Prawo karne,
Prawo zwyczajowe,
Prorok,
Ramadan,
Sąd Ostateczny,
Sahaba,
Salat,
Salomon (król Izraela),
Saum,
Sufizm,
Sunna,
Sunnizm,
Sura (Koran),
Szahada,
Szariat,
Sztuka islamu,
Szyizm,
Tauhid,
Tawhid,
Teokracja,
Turcja,
Umma (miasto),
VIII wiek,
Wahhabizm,
XVI wiek,
X wiek,
Zachariasz (prorok),
Zakat,
Zaratusztrianizm,
Mahomet, Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib (
arab. محمد ?/
i; urodzony najprawdopodobniej
20 kwietnia 571, zmarł
8 czerwca 632) - prorok i twórca
islamu, założyciel pierwszej wspólnoty
muzułmańskiej, która przeobraziła się w
teokratyczne państwo religijne.
Muzułmanie wierzą, że jest największym i ostatnim prorokiem jedynego
Boga,
Allaha, a święta księga islamu -
Koran, została mu przekazana przez Boga w serii
objawień.
Kibla (
arab. قبلة qiblah - kierunek) to kierunek, w którym
muzułmanie powinni zwracać się podczas modlitwy. Zwyczaj ten jest starym obyczajem ludów semickich. Obowiązek ten został wyznaczony przez
Koran i opisany jest w literaturze teologicznej. W pierwszych latach islamu muzułmanie modlili się w kierunku
Jerozolimy. Kierunek ten został przejęty od
Żydów i nakazany przez
Mahometa wraz z wprowadzeniem obowiązku modlitwy.
Sura mekkańska -
sura, która według muzułmanów została objawiona
Mahometowi w
Mecce. Sury mekkańskie są bardzo krótkie, w przeciwieństwie do
sur medyńskich. Charakteryzują się niewielką liczbą
aja. Aje w surach mekkańskich są bardzo krótkie. Sury mekkańskie pełne są krótkich, zwięzłych, niekiedy dynamicznych stwierdzeń. Tematyka tej części Koranu wiąże się z kosmologią i osobistą relacją człowieka do
Allaha. Stanowią w dużej części opis metafizycznych doznań, są często trudniejsze do zrozumienia w porównaniu do
sur medyńskich, które w większości zawierają praktyczne opisy dotyczące praw - nakazów i zakazów moralnych, a także politycznych oraz religijnych.Sury to podstawowe dekrety islamu .
Fi sabil Allah (في سبيل الله, na drodze
Boga, w imię Boga) – sformułowanie często używane w
Koranie w odniesieniu do walki (
dżihadu) lub wydawania na cele dobroczynne (jałmużny,
zakatu), podkreślające, że dobre uczynki powinny być spełniane z intencją zadowolenia Boga Jedynego.
At-Tahrim (arab: التحريم سورة) to 66 sura
Koranu, licząca 12 ajatów. Jest surą
medyneńską, ponieważ mowa w niej o
Marii Koptyjce, która została konkubiną Proroka w
628. Surę ujawnił
Prorok albo
Marii Koptyjce, albo swoim żonom
Ajszy i Hafsie. Sura ta potwierdza dogmat o niepokalanym poczęciu
Isy, proroka islamu (odpowiednika Jezusa). Nazwa tej sury wzięła się stąd, że Bóg radzi w niej Mahometowi, aby nie wzbraniał się sam przed braniem tego, co mu od Boga dane.
Ahl al-Bajt (
arab. أهل البيت - "ludzie domu [Proroka]") - określenie dotyczące rodziny
proroka Mahometa, znajdujące się w
Koranie (33:33), rozmaicie interpretowane w
teologii islamu.
Fatiha - (
arab. سورة الفاتحة sūrat ul-Fātihah) - otwierająca
Koran sura, najczęściej odmawiana
modlitwa muzułmańska. Stanowi podstawę świętej księgi
islamu. Jako jedyna posiada suplikację (śpiew chóralny w poezji liturgicznej, o charakterze błagalnym)
basmala jako włączony do tekstu werset. Jako modlitwa odmawiana jest podczas każdego
salatu, zawsze w
klasycznym języku arabskim. Zwana także "matką księgi" (Umm al-kitāb). Sura wychwala
Boga (
ar. Allaha) i prosi o doprowadzenie ludzi do prawdziwej wiary.
Ahl al-Bajt (
arab. أهل البيت - "ludzie domu [Proroka]") - określenie dotyczące rodziny
proroka Mahometa, znajdujące się w
Koranie (33:33), rozmaicie interpretowane w
teologii islamu.
Fatiha - (
arab. سورة الفاتحة sūrat ul-Fātihah) - otwierająca
Koran sura, najczęściej odmawiana
modlitwa muzułmańska. Stanowi podstawę świętej księgi
islamu. Jako jedyna posiada suplikację (śpiew chóralny w poezji liturgicznej, o charakterze błagalnym)
basmala jako włączony do tekstu werset. Jako modlitwa odmawiana jest podczas każdego
salatu, zawsze w
klasycznym języku arabskim. Zwana także "matką księgi" (Umm al-kitāb). Sura wychwala
Boga (
ar. Allaha) i prosi o doprowadzenie ludzi do prawdziwej wiary.
Abd Allah ibn Abd al-Muttalib (ur. ok.
545 Mekka, zm ok.
570) – ojciec proroka
islamu Mahometa. Kupiec mieszkający w
Mekce. Zmarł podczas podróży handlowej, krótko przed narodzeniem syna.
At-Tahrim (arab: التحريم سورة) to 66 sura
Koranu, licząca 12 ajatów. Jest surą
medyneńską, ponieważ mowa w niej o
Marii Koptyjce, która została konkubiną Proroka w
628. Surę ujawnił
Prorok albo
Marii Koptyjce, albo swoim żonom
Ajszy i Hafsie. Sura ta potwierdza dogmat o niepokalanym poczęciu
Isy, proroka islamu (odpowiednika Jezusa). Nazwa tej sury wzięła się stąd, że Bóg radzi w niej Mahometowi, aby nie wzbraniał się sam przed braniem tego, co mu od Boga dane.
Al-Masdżid al-Haram (
arab. المسجد الحرام – Najświętszy Meczet) – największy meczet na świecie, położony w
Mekce i otaczający najświętsze miejsce
islamu –
Al-Kaabę. W jego kierunku zwracają się muzułmanie na całym świecie podczas odmawiania codziennych modlitw. Meczet określany jest często jako Święty Meczet i stanowi najświętsze miejsce islamu.
Czarni Muzułmanie (
ang. Black Muslims) lub Czarny Islam (ang. Black Muslim) – grupa ruchów religijnych i społęcznych założonych w
XX wieku w afrykańskiej diasporze (gł. USA), luźno oparta na zasadach
islamu. Dwoma podstawowymi ruchami na których opiera się większość współczesnych były: założony w 1913 Moorish Science Temple of America oraz założony w
1931 Naród Islamu. Większość z tych organizacji miała (i nadal ma) charakter heterodoksyjny (i zwykle nie są uznawane za islamskie przez wyznawców historycznego islamu), a niektóre pochodzące z Narodu Islamu do dziś zachowały ideologię "czarnego rasizmu" (np. "farrakhanizm", czy część
pięcioprocentowców).
Kalif (od
arab. chalifa – następca) – tytuł następców
Mahometa, czyli przywódców
muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych
kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci
Mahometa w
632 roku został
Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa
Alego w
661 roku doszło do rozłamu wewnątrz
islamu w wyniku sporu o sukcesję na
szyitów i
sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W
909 r. powstał szyicki kalifat w
Kairze, zniszczony przez
Saladyna w
1171 r. W
929 roku emir
Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w
1031 kordobański kalifat rozpadł się.
Dogmaty islamu -
Islam jest religią monoteistyczną, której podstawą jest pięć dogmatów: wiara w jednego Boga, wiara w
proroków Bożych, wiara w trzy święte księgi objawione (
Torę,
Ewangelię,
Koran), wiara w
anioły i
szatany (
dżinny)oraz wiara w Dzień
Sądu Ostatecznego. Dodatkowo każdy prawowierny muzułmanin zobowiązany jest do: Prawdomówności, zakaz kłamstwa; Sprawiedliwości, zakaz czynienia niesprawiedliwości i siania zgorszenia; Spolegliwości i oddania wobec Boga, zakaz zdrady; Lojalności, zakaz czynienia oszustw; Bezwzględnego posłuchu rodzicom, zakaz nieposłuszeństwa; Utrzymywania więzi rodzinnych, zakaz zrywania kontaktów z rodziną; Dobrego obchodzenia się z sąsiadami, zakaz złego traktowania innych.
Takfir (تكفير) - w prawie
islamu uznanie za niewiernego (zarówno jednej osoby jak i całej grupy). Może ono nastąpić w wyniku aktu wyrzeczenia się wiary muzułmańskiej, jak i uznania za niewiernego przez sąd muzułmański (częsty jest pogląd, że najważniejsze znaczenie ma tu
fatwa Szeryfa Mekki). Ta druga możliwość ma miejsce znacznie częściej. W praktyce wśród
sunnitów i większości
szyitów dominuje pogląd, że nawet popełnienie najcięższego grzechu nie musi być jednoznaczne z takfirem. Jedynie zaprzeczenie podstawowym prawdom wiary islamu (np. niewiara w grzechy, aniołów, posłannictwo
Mahometa, czy w samego
Boga) niezaprzeczalnie skutkuje takfirem. Dla
mutazylitów i
zajdytów osoby dopuszcające się ciężkich grzechów tworzą specjalna grupę pomiędzy wiernymi i niewiernymi. Wcześni
charydżyci uznawali natomiast pogląd, że grzech automatycznie czyni niewiernym, obecnie ich następcy - współcześni
ibadyci uważają, że grzech powoduje pewną formę "odwrócenia się Boga od grzesznika" (gdyż ten odrzuca bożą łaskę).
Islam (
arab. الإسلام ; al-islām) –
religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po
chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest
Koran, a zawarte w nim
objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Kibla (
arab. قبلة qiblah - kierunek) to kierunek, w którym
muzułmanie powinni zwracać się podczas modlitwy. Zwyczaj ten jest starym obyczajem ludów semickich. Obowiązek ten został wyznaczony przez
Koran i opisany jest w literaturze teologicznej. W pierwszych latach islamu muzułmanie modlili się w kierunku
Jerozolimy. Kierunek ten został przejęty od
Żydów i nakazany przez
Mahometa wraz z wprowadzeniem obowiązku modlitwy.