Opus vitae (
łac. dzieło życia) – dzieło uznawane za najwybitniejsze w dorobku twórcy lub dzieło, któremu poświęcił on najwięcej czasu i pracy. Przykładem może być "
Boska komedia", która była opus vitae
Dantego Alighieri.
Beatrycze Portinari (
wł. Beatrice Portinari), właściwie Bice Portinari (ur.
1266, zm.
1290) – Włoszka z
Florencji, którą według wielu badaczy,
Dante Alighieri umieścił w swoim poemacie
Boska komedia, powierzając jej rolę przewodniczki po niebiańskiej krainie oraz opisał jako swoją ukochaną w Vita Nuova. W utworach Dantego Beatrycze pełni rolę ideału kobiety oraz symbolu
teologii i mądrości
Contrapasso – zasada sprawiedliwości, rządząca życiem po śmierci w
Boskiej Komedii Dantego Alighieri. Według tej zasady cierpienie grzesznika w piekle lub czyśćcu przybierało formę odwetu, było logicznie związane z grzechami, jakich się on dopuścił. W przypadku zbawionych w raju, odpowiednim zasługom odpowiadały właściwe nagrody. Tym samym we wszystkich sferach realizowała się boska sprawiedliwość, a rodzaj cierpienia i nagrody po śmierci było niejako wybrany już przez jednostkę za życia, poprzez dokonywane przez nią czyny.
Beatrycze —
imię żeńskie pochodzenia
włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "przynosząca szczęście". Użyte w
Boskiej Komedii Dantego, a także w
Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego.
Cangrande della Scalla (
1291-
1329) - władca
Werony z dynastii della Scalla (Skaligerowie) od 1311. Na jego panowanie przypada szczyt świetności rodu. Stawiany za wzór wodza i cnót rycerskich. Zajął
Vicenzę,
Padwę i
Treviso. Był przywódcą stronnictwa
gibelinów w północnej Italii. W latach 1303-1304 gościł i wspomagał wygnanego z
Florencji Dantego. Poeta przedstawił go za to w
Boskiej Komedii w bardzo korzystnym świetle.
Beatrycze —
imię żeńskie pochodzenia
włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "przynosząca szczęście". Użyte w
Boskiej Komedii Dantego, a także w
Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego.
Francesca da Rimini – córka Guida da Polenta, pana
Rawenny. Żona Giovanniego Malatesta, syna
Malatesta da Verucchio. Była pierwowzorem postaci sportretowanej przez
Dantego Alighieri w
Boskiej Komedii.
Dante XXI – dziesiąty studyjny
album długogrający brazylijskiego zespołu
metalowego Sepultura. Inspiracją do nagrania tego koncepcyjnego albumu była
Boska Komedia Dantego. Utwory na nim zawarte nawiązują kolejno do
Nieba,
Piekła i
Czyśćca. Podczas sesji zespół nagrał 11 premierowych utworów, 4 intra i 2 covery („Screaming for Vengeance”
Judas Priest oraz „Scratching The Surface”
Sick of It All). Na pierwszy singel wybrano „Convicted in Life”.
Dolce stil nuovo (
wł. słodki nowy styl) - nazwa grupy poetów
włoskich działających na przełomie
XIII i
XIV wieku we
Florencji (
Dante Alighieri,
Cino da Pistoia, Lapo Gianni,
Guido Cavalcanti,
Guido Guinizelli) bądź stylu tych poetów. Pisali oni liryczne utwory opiewające miłość idealną, charakteryzujące się wytwornym językiem. Nawiązywali do liryki prowansalskiej, preferowanymi gatunkami dolce stil nuovo były
sonet,
canzona i
ballada. Terminu użył po raz pierwszy Dante w
Boskiej Komedii.
Triodante – piąty (czwarty studyjny) długogrający album polskiej grupy muzycznej
Armia. Materiał na album nagrano w okresie od 18 kwietnia do 23 maja 1994 roku (zob.
1994 w muzyce). Płyta była inspirowana
Boską Komedią Dantego.
De monarchia – łaciński traktat polityczny
Dantego Alighieri poświęcony kwestii władzy świeckiej i duchowej w historii i współczesności artysty. Utwór powstał ok 1312 roku i związany był prawdopodobnie z działalnością
Henryka VII, planującego włączyć Włochy do swojego cesarstwa. Dante opowiada się za niezależnością władzy cesarskiej od władzy Kościoła.
Gibelini i Gwelfowie – stronnictwa polityczne rywalizujące we
Włoszech między
XII a
XIII wiekiem, głównie w okresie zmagań
cesarza Fryderyka II z
papiestwem.
Beata Beatrix – obraz
olejny Dantego Gabriela Rossettiego, malowany w latach 1863–1870. Stanowi ilustrację do Vita Nuova
Dantego Alighieri oraz hołd złożony
Elizabeth Siddal, zmarłej żonie malarza. Dzieło ma wymiary 86.4 na 66 cm. Przechowywany jest w
Tate Gallery w Londynie.
Farinata degli Uberti (właśc. Manente degli Uberti, ur. w r. 1212, zmarły w r. 1264) włoski arystokrata, przywódca polityczny (lider frakcji Gibelinów) i wojskowy, aktywny we Florencji. Uważany za epikurejczyka i oskarżony o herezję. Bliski przyjaciel
Dantego Alighieri i postać szeroko opisana przez niego w Boskiej Komedii.
Miłość Dantego (oryg. Dantis Amor) – nieukończony obraz
Dantego Gabriela Rossettiego z 1860 roku, zaprojektowany jako część tryptyku poświęconego ukochanej poety
Dantego Alighieri –
Beatrycze Portinari, który miał ozdobić mebel zamówiony przez
Williama Morrisa. Ta część tryptyku przedstawia anioła lub upersonifikowaną Miłość, stojącą pomiędzy wyobrażeniami twarzy
Chrystusa i Beatrycze.
2999 Dante (1981 CY) –
planetoida z
pasa głównego asteroid okrążająca
Słońce w ciągu 3,42 lat w średniej odległości 2,27
j.a. Została odkryta
6 lutego 1981 roku przez Normana Thomasa. Nazwa planetoidy została nadana na cześć
Dante Alighieri, włoskiego poety żyjącego na przełomie
średniowiecza i
renesansu. Planetoida należy do
rodziny planetoidy Flora nazywanej też czasem rodziną Ariadne.