Mamelucy

Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy kupowani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

Czarni Muzułmanie (ang. Black Muslims) lub Czarny Islam (ang. Black Muslim) – grupa ruchów religijnych i społęcznych założonych w XX wieku w afrykańskiej diasporze (gł. USA), luźno oparta na zasadach islamu. Dwoma podstawowymi ruchami na których opiera się większość współczesnych były: założony w 1913 Moorish Science Temple of America oraz założony w 1931 Naród Islamu. Większość z tych organizacji miała (i nadal ma) charakter heterodoksyjny (i zwykle nie są uznawane za islamskie przez wyznawców historycznego islamu), a niektóre pochodzące z Narodu Islamu do dziś zachowały ideologię "czarnego rasizmu" (np. "farrakhanizm", czy część pięcioprocentowców).

Architektura islamu obejmuje wszelkie zjawiska architektoniczne będące wytworem islamu jako zjawiska społecznego, kulturowego, politycznego i religijnego. Stąd obejemuje zarówno budynki służące celom kultowym, jak i świeckim, historyczne jak i współczesne, a także twórczość ośrodków będących pod wpływem islamu.

Chrześcijaństwo w Iranie obecne jest od bardzo dawna, praktycznie od samych początków istnienia tej religii. Chrześcijaństwo, które dziś nie jest już tak popularną religią w Iranie jak niegdyś, zawsze poddane było tu dominacji innej wiary, kiedyś zoroastryzmu, teraz islamu szyickiego. Mimo to odegrało ważną rolę zarówno w historii tej części świata jak i całego chrześcijaństwa.


Filozofia świata islamu, filozofia muzułmańska (zwłaszcza dla średniowiecza używa się także niedokładnych określeń filozofia arabska, klasyczna filozofia arabska, średniowieczna filozofia arabska) - zespół tradycji filozoficznych kultywowanych na terenach objętych przez islam, przy czym nie zawsze zgodnych z islamską ortodoksją religijną.

Dżihad (z języka arabskiego جهاد , ğihād – zmaganie, walka) – w kulturze islamu pojęcie pierwotnie oznaczające dokładanie starań i podejmowanie trudów w celu wzmocnienia wiary i islamu. W tradycji europejskiej termin ten często, choć nie do końca precyzyjnie, tłumaczy się jako „święta wojna”.

Filozofia świata islamu, filozofia muzułmańska (zwłaszcza dla średniowiecza używa się także niedokładnych określeń filozofia arabska, klasyczna filozofia arabska, średniowieczna filozofia arabska) - zespół tradycji filozoficznych kultywowanych na terenach objętych przez islam, przy czym nie zawsze zgodnych z islamską ortodoksją religijną.

Bida - wprowadzenie obcych elementów do islamu; także - twierdzenie, że w islamie są braki lub nadmiar, rzeczy niepotrzebne, z których można zrezygnować. Termin przyjęty został najpierw w kręgach szyickich i charydżyckich w VII w., potem zaadaptowała go do swoich potrzeb cała teologia islamu. Tradycjonaliści muzułmańscy, uznając bidę za herezję wypaczającą ideę czystego islamu, od wieków toczą z nią walkę. Tak na przykład teolog i znawca prawa Ibn Tajmijja, głosząc konieczność powrotu do źródeł islamu, dążył do oczyszczenia go z wszelkich późniejszych dodatków.

Czarni Muzułmanie (ang. Black Muslims) lub Czarny Islam (ang. Black Muslim) – grupa ruchów religijnych i społęcznych założonych w XX wieku w afrykańskiej diasporze (gł. USA), luźno oparta na zasadach islamu. Dwoma podstawowymi ruchami na których opiera się większość współczesnych były: założony w 1913 Moorish Science Temple of America oraz założony w 1931 Naród Islamu. Większość z tych organizacji miała (i nadal ma) charakter heterodoksyjny (i zwykle nie są uznawane za islamskie przez wyznawców historycznego islamu), a niektóre pochodzące z Narodu Islamu do dziś zachowały ideologię "czarnego rasizmu" (np. "farrakhanizm", czy część pięcioprocentowców).

Al-Masdżid al-Haram (arab. المسجد الحرام – Najświętszy Meczet) – największy meczet na świecie, położony w Mekce i otaczający najświętsze miejsce islamu – Al-Kaabę. W jego kierunku zwracają się muzułmanie na całym świecie podczas odmawiania codziennych modlitw. Meczet określany jest często jako Święty Meczet i stanowi najświętsze miejsce islamu.

Pulanie − urodzeni na Bliskim Wschodzie potomkowie przybyłych do Jerozolimy podczas I krucjaty. Pulanie byli przez część europejskiego rycerstwa uważani za zdrajców, gdyż dobrze znali zwyczaje i język arabski, często nie odróżniali się od muzułmanów stylem życia, a także byli zwolennikami pokoju z wyznawcami islamu jako jedynej szansy na przetrwanie państw chrześcijan w tamtym regionie.

Fatah Al Islam (arab. فتح الإسلام, pl. Podbój Islamu lub Zwycięstwo Islamu) – islamistyczna zbrojna grupa sunnitów, sformowana w listopadzie 2006. Organizacja inspirowana przez Al-Kaidę, jej członkowie nazywają się "bojownikami dżihadu". Liderem grupy jest Szakir al-Abbasi.

Bajt – w architekturze islamu jednostka mieszkalna złożona z kilku pomieszczeń zgrupowanych wokół dziedzińca, częsty składnik zespołów pałacowych.

Henry Corbin (ur. 14 kwietnia 1903 r. w Paryżu - zm. 7 października 1978 r. w Paryżu) - francuski filozof i iranista, znany przede wszystkim ze swoich badań nad ezoterycznymi tradycjami chrześcijaństwa, judaizmu i islamu.

Patricia Crone, (urodzona w 1945, w Danii) - orientalistka, autorka licznych opracowań naukowych i wybitny historiograf okresu wczesnego islamu, zatrudniona w Institute for Advanced Study. Wyrobiła sobie opinię w świecie nauki rzucając wyzwanie tradycjnym poglądom i wyobrażeniom na temat wczesnego okresu islamu.

Bilal Ibn Rabah (ur. ok. 575 - zm. ok. 640) - Etiopczyk z pochodzenia, uważany przez tradycję muzułmańską za jednego z pierwszych wyznawców islamu oraz pierwszego muezina w islamie.

Egipt Mameluków – średniowieczne państwo egipskie w latach 1250-1517, rządzone przez tzw. "dynastię" Mameluków, czyli niewolników. Państwo to było wysoce zmilitaryzowaną oligarchią, w której kastą rządzącą była grupa możnych mameluckich, rekrutująca się z byłych niewolników sułtańskich. Rządy oligarchii mameluckiej nie cieszą się w historiografii (zwłaszcza egipskiej) dobrą opinią. Wynika to z dwóch faktów. Po pierwsze Mamelucy byli obcego, głównie kaukaskiego pochodzenia. Po drugie po podboju tureckim zachowali swą uprzywilejowaną pozycję i w czasach nowożytnych stali się zarówno rzecznikami tureckiego panowania jak i przeciwnikami nowoczesnych reform. Dopiero zniszczenie Mameluków przez Muhammada Alego na początku XIX wieku usunęło ich z życia politycznego Egiptu, gdzie przez wieki uznawani byli za siłę obcą i destrukcyjną. Jednak mimo swej niestabilności państwo Mameluków w Egipcie okazało się trwalsze niż jakakolwiek dynastia muzułmańska średniowieczna rządząca tym krajem. Mamelucy nie tylko utrzymali niezależność Egiptu, pokonując niezwyciężonych dotychczas Mongołów, ale także dali w Kairze schronienie ostatnim kalifom abbasydzkim, którzy musieli uciekać po zniszczeniu przez Mongołów Bagdadu (1258). Tradycyjnie okres rządów mameluckich w Egipcie rozbija się na rządy dwóch linii "dynastycznych" Mameluków różnego pochodzenia: kipczackich Bahrytów (1250-1382) i czerkieskich Burdżytów (1382-1517).

Fatah Al Islam (arab. فتح الإسلام, pl. Podbój Islamu lub Zwycięstwo Islamu) – islamistyczna zbrojna grupa sunnitów, sformowana w listopadzie 2006. Organizacja inspirowana przez Al-Kaidę, jej członkowie nazywają się "bojownikami dżihadu". Liderem grupy jest Szakir al-Abbasi.

Ruby Muhammad, Ruby Macer Grayer (ur. prawdopodobnie 20 marca 1897 w Sandersville, Georgia), Amerykanka, działaczka ruchu religijnego i politycznego Naród Islamu, zrzeszającego afroamerykańskich wyznawców islamu.

Muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami islamu (Arkan ad-din, Arkan-al-Islam). Są one traktowane bardzo poważnie przez wyznawców głównego nurtu tej religii (sunnitów, szyitów i charydżytów), natomiast wiele ugrupowań religijnych pochodzenia szyickiego (np. alewici czy alawici) uważają je tylko za zalecenia, symbole i niekoniecznie się do nich stosują.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja