Linki:
Łacina,
Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego,
Feudalizm,
Graf (tytuł szlachecki),
Hrabia,
Hrabstwo,
Język niemiecki,
Kurmarchia,
Limes Sorabicus,
Marche,
Marchia Brandenburska,
Marchia Hiszpańska,
Marchia Miśnieńska,
Marchia Naddunajska,
Marchia Północna,
Marchia Wkrzańska,
Marchia Wschodnia,
Nowa Marchia,
Stara Marchia,
Marchia, margrabstwo (
łac.,
niem. mark) – teren przygraniczny
Cesarstwa Karolińskiego a później
Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zorganizowany jako struktura feudalno-wojskowa. Celem istnienia marchii była ochrona cesarstwa przed najazdami z zewnątrz, dlatego tworzono je na szczególnie zagrożonych odcinkach granic. Pan feudalny marchii -
margrabia (markgraf) - podlegał bezpośrednio cesarzowi i miał większy zakres samodzielności, niż
hrabia zarządzający
hrabstwem w głębi kraju.
Landgraf (
łac. comes magnus, comes patriae, comes provinciae, comes terrae, comes principalis, lantgravius,
niem. Landgraf) - tytuł władcy feudalnego w
Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego, który jako
hrabia, bezpośrednio podlegał
cesarzowi - zarządzając ziemią nadaną bezpośrednio przez samego władcę.
W
963 r.
saski hrabia Wichman wszedł w porozumienie z wyprawiającym się na
Łużyczan margrabią Marchii Wschodniej Geronem i na czele
pomorskich Wieletów dwukrotnie najechał terytorium
Mieszka.
Wiprecht II z Grójca,
niem. Wiprecht von Groitzsch, zwany Starszym (ur. ok.
1050; zm.
22 maja 1124 w
Pegau) – jako Wiprecht II hrabia Balsamgau, od
1070 hrabia Groitzsch (Grójca) i od
1123 jako Wiprecht I
margrabia Marchii Miśnieńskiej i
Marchii Łużyckiej.
Marchia Wschodnia (Marchia Saska) –
marchia utworzona w
937 roku przez
Ottona I na południowo-wschodnich rubieżach
Saksonii obejmująca terytorium od gór
Harz po rzeki
Soławę i
Muldę. Celem marchii był podbój graniczących z nią ziem
słowiańskich. Po zajęciu
Łużyc w
963 roku marchia ta graniczyła bezpośrednio z
państwem polskim. Jej władcą był
margrabia Gero (zm.
965). Po jego śmierci, w roku
966, cesarz Otton podzielił marchię na 6 części.
Hrabia Cesarstwa (niem.: Reichsgraf). Tytuł arystokratyczny nadawany przez władcę cesarstwa. Do tj.
Święte Cesarstwo Rzymskie (czasami także zwane świętym cesarstwem rzymskim narodu niemieckiego) i władca tego cesarstwa, czyli cesarz nadawał tytuły artystokratyczne książąt, hrabiów, baronów, rycerzy... cesarstwa, odpowiednio: Reichsfürst, Reichsgraf, Reichsfreiherr, Reichsritter. W przypadku rycerzy miało to oznaczać, że są jako osoby (
niem. Personalisten) bezpośrednio podlegli cesarzowi, a nie lokalnym udzielnym władcom. Obecnie te
habsburskie tytuły z przedrostkiem Reichs- są bardzo cenione jako starsze od nadawanych przez królów
pruskich od
1701, czy władców 38 państw niemieckich w okresie
1815 -
1918.
Marchia Wkrzańska (
niem. Uckermark) - obecnie kraina w
Brandenburgii (
Niemcy), a dawniej
marchia leżąca na południowy zachód od
Szczecina - w przeszłości wydzielona z
Kurmarchii (głównej części
Marchii Brandenburskiej). Nazwa marchii pochodzi od
słowiańskiej nazwy głównej rzeki tego terenu - Wkry (
niem. Ucker).
Marchia Północna (
niem. Nordmark) powstała po podziale
Marchii Wschodniej dokonanym w
966 przez cesarza
Ottona I i obejmowała północną jej część. W
1134 cesarz
Lotar III nadał ją w lenno
Albrechtowi Niedźwiedziowi, który około
1157 roku z ziem Marchii Północnej i podbitych ziem
słowiańskich utworzył
Marchię Brandenburską. W jej granicach pierwotne terytorium Marchii Północnej nazwano
Starą Marchią.
Korona Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, Korona Rzeszy (
niem. Reichskrone, Deutsche Kaiserkrone) – insygnium państwowe
Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.
Regalia cesarskie (
niem. Reichskleinodien, Reichsinsignien, lub Reichsschatz) –
regalia cesarzy i
królów Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Insygnia te wraz z wieloma relikwiami świętych nazywane były Rzeszą. Określały one szczególne prawa polityczne w chrześcijańskiej Europie łacińskiej, oraz tożsamość państwową odnowionego przez Karola Wielkiego cesarstwa rzymskiego. W skład zespołu regaliów wchodzą m.in.
Korona Rzeszy,
Włócznia Świętego Maurycego,
Krzyż Rzeszy, miecz Rzeszy, obecnie znajdujące się w Skarbcu (Schatzkammer) w wiedeńskim
Hofburgu.
Koronacja królów i cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego to rytuał wokół właściwej koronacji, który pozostał właściwie niezmieniony aż do koronacji ostatniego władcy
Cesarstwa Franciszka II. Ustalenia
Złotej Bulli Karola IV z
1356 r. określiły przebieg ceremonii. Słowo koronacja oznaczało od tej pory cały przebieg uroczystości, jak również właściwy akt „nałożenia korony”, czyli koronację w ścisłym tego słowa znaczeniu. Na ceremonię miał wpływ elekcyjny charakter monarchii połączony z tradycją antycznego cesarstwa rzymskiego, królestwa i cesarstwa Franków oraz intronizacji germańskich królów.
Hrabstwo Mark (
niem. Grafschaft Mark) było państwem wchodzącym w skład
Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i leżało na obszarze dzisiejszej
Nadrenii Północnej-Westfalii. Terytorium hrabstwa znajdowało się po obu stronach rzeki
Ruhry i ciągnęło się wzdłuż rzek Volme i
Lenne.
Hesja-Darmstadt (
niem. Landgrafschaft Hessen-Darmstadt) – państwo, które wchodziło w skład
Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Powstało w
1567 roku w następstwie śmierci ostatniego Landgrafa
Hesji Filipa I, który rządzone przez siebie terytoria podzielił między swoich czterech synów. Nazwa państwa wynikała stąd, że jego stolicą zostało miasto
Darmstadt. Podczas
wojen napoleońskich doszło w
1806 roku do likwidacji Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, a jednym ze skutków tej decyzji było podniesienie Hesji-Darmstadt do rangi Wielkiego Księstwa.
Oda Dytrykówna (ur. zap. ok.
955, zm.
1023) – pierworodna córka
Dytryka (Teodoryka), margrabiego
Marchii Północnej z rodu Haldensleben, druga żona
księcia Polski Mieszka I.
X Korpus Cesarstwa Austriackiego – jeden z korpusów w strukturze organizacyjnej
armii Cesarstwa Austriackiego. Brał udział m.in. w
wojnie siedmiotygodniowej (na froncie północnym).
VI Korpus Cesarstwa Austriackiego – jeden z korpusów w strukturze organizacyjnej
armii Cesarstwa Austriackiego. Brał udział m.in. w
wojnie siedmiotygodniowej (na froncie północnym).
IV Korpus Cesarstwa Austriackiego – jeden z korpusów w strukturze organizacyjnej
armii Cesarstwa Austriackiego. Brał udział m.in. w
wojnie siedmiotygodniowej (na froncie północnym).
I Korpus Cesarstwa Austriackiego – jeden z korpusów w strukturze organizacyjnej
armii Cesarstwa Austriackiego. Brał udział m.in. w
wojnie siedmiotygodniowej (na froncie północnym).
III Korpus Cesarstwa Austriackiego – jeden z korpusów w strukturze organizacyjnej
armii Cesarstwa Austriackiego. Brał udział m.in. w
wojnie siedmiotygodniowej (na froncie północnym).