Linki:
Alcañiz,
Alfons II Aragoński,
Alfons I Waleczny,
Ampurias,
Arabowie,
Barcelona,
Berberowie,
Celtowie,
Frankowie,
Gerona,
Hrabstwo Barcelony,
Iberowie,
Jaca,
Królestwo Aragonii,
Marchia,
Pampeluna,
Perelada,
Ramón Berenguer IV,
Ribagorza,
Sangüesa,
Sobrarbe,
Wali,
Wizygoci,
Marchia Hiszpańska (zwana czasem Gocją), hipotetyczna
marchia utworzona w
795 roku w celu ochrony południowych granic państwa
Franków przed
Arabami. Do jej powstania przyczyniła się porażka armii frankijskiej
778 i najazd arabski na Narbonnę w
793. Jej stolicą była
Barcelona.
Marchia Panońska (
łac. Marcha pannonium) - jedna z
marchii Imperium Karolińskiego, utworzona w celu obrony jego ziem przed
państwem wielkomorawskim, położona na terenie dzisiejszej
Austrii i
Słowenii.
Marchia Naddunajska -
bawarska marchia założona przez
Karola Wielkiego w
803 roku na terenach obecnej
Austrii. Od
976 wchodziła w skład
Marchii Wschodniej.
Marchia Wschodnia (Marchia Saska) –
marchia utworzona w
937 roku przez
Ottona I na południowo-wschodnich rubieżach
Saksonii obejmująca terytorium od gór
Harz po rzeki
Soławę i
Muldę. Celem marchii był podbój graniczących z nią ziem
słowiańskich. Po zajęciu
Łużyc w
963 roku marchia ta graniczyła bezpośrednio z
państwem polskim. Jej władcą był
margrabia Gero (zm.
965). Po jego śmierci, w roku
966, cesarz Otton podzielił marchię na 6 części.
Marchia Brandenburska -
marchia stworzona około
1157 roku przez
Albrechta Niedźwiedzia na terenach podbitych
Słowian połabskich w tym plemion
Obodrzytów i
Związku wieleckiego.
Marchia Austriacka lub Marchia Wschodnia (
łac. Marcha orientalis,
niem. Östliche Mark) - jedna z
marchii państwa frankijskiego, a potem
Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego. Marchia Austriacka dała początek współczesnej
Austrii.
Marchia Miśnieńska –
marchia założona przez cesarza
Ottona I na ziemiach
Serbów Połabskich w
966 roku w wyniku podziału
Marchii Wschodniej. W
968 jej stolicą została
Miśnia, gdzie znajdowała się też siedziba
diecezji miśnieńskiej. Od
1089 we władaniu dynastii
Wettynów, a od
1423 elektorów saskich.
Marchia Wkrzańska (
niem. Uckermark) - obecnie kraina w
Brandenburgii (
Niemcy), a dawniej
marchia leżąca na południowy zachód od
Szczecina - w przeszłości wydzielona z
Kurmarchii (głównej części
Marchii Brandenburskiej). Nazwa marchii pochodzi od
słowiańskiej nazwy głównej rzeki tego terenu - Wkry (
niem. Ucker).
Comarca – jednostka
podziału terytorialnego w
Hiszpanii,
Panamie,
Nikaragui,
Portugalii,
Brazylii oraz (historycznie) w części południowej
Francji. Nazwa ta początkowo była synonimem słowa marca – granica, prowincja graniczna,
marchia. Z czasem uzyskała znaczenie bliskie
hrabstwu.
Marchia Północna (
niem. Nordmark) powstała po podziale
Marchii Wschodniej dokonanym w
966 przez cesarza
Ottona I i obejmowała północną jej część. W
1134 cesarz
Lotar III nadał ją w lenno
Albrechtowi Niedźwiedziowi, który około
1157 roku z ziem Marchii Północnej i podbitych ziem
słowiańskich utworzył
Marchię Brandenburską. W jej granicach pierwotne terytorium Marchii Północnej nazwano
Starą Marchią.
Marchia, margrabstwo (
łac.,
niem. mark) – teren przygraniczny
Cesarstwa Karolińskiego a później
Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zorganizowany jako struktura feudalno-wojskowa. Celem istnienia marchii była ochrona cesarstwa przed najazdami z zewnątrz, dlatego tworzono je na szczególnie zagrożonych odcinkach granic. Pan feudalny marchii -
margrabia (markgraf) - podlegał bezpośrednio cesarzowi i miał większy zakres samodzielności, niż
hrabia zarządzający
hrabstwem w głębi kraju.
Tronto (starożytny
łaciński Truentus) – jedna z ważniejszych rzek
Marchii Ankońskiej we
Włoszech, która wyznacza jej naturalną południową granicę z
Abruzją; długości ok. 115 km.
Nowa Marchia (
niem. Neumark) - prowincja
Marchii Brandenburskiej, powstała w wyniku ekspansji margrabiów z
domu askańskiego w XIII i XIV w. na ziemie pogranicza zachodniopomorsko-wielkopolskiego. W tym okresie jej granicę na południu określała linia dolnej
Warty i
Noteci, na zachodzie Odra do okolic
Widuchowej, na wschodzie bieg rzeki
Drawy, na północy zaś wbijała się klinem w ziemie środkowego
Pomorza obejmując ziemię świdwińską. Nazwa "Nowa Marchia" ukształtowała się dopiero pod koniec XIV w., wcześniej tereny pogranicza pomorsko-wielkopolskiego określane były jako terra trans Oderam, czy marchia transoderana.
Brandenburgia, to kraina historyczna, położona między Odrą a Łebą, we wschodniej części Niemiec. Pierwotnie zasiedlona przez plemiona Słowian połabskich. W połowie XIII w. margrabia Marchii Północnej Albrecht Niedźwiedź z rodu Askańczyków walczył ze słowiańskim plemieniem Stodoran. W walkach z księciem Jaksą z Kopanicy zdobył w 1157 ostatecznie stolicę Stodoran, Brennę (Brandenburg) i przyjął tytuł margrabiego Brandenburga. Nowo utworzona Marchia Brandenburska była do 1320 dziedzicznym władztwem Asuańczyków. W XIII w. margrabiowie brandenburscy, korzystając z rozbicia dzielnicowego Polski, zawładnęli ziemią lubuską, a następnie posunęli się wzdłuż dolnej Warty, wbijając się klinem między Pomorze Zachodnie i Wielkopolskę. Na ziemiach tych założyli tzw. Marchię Nową (w odróżnieniu od Marchii Średniej, między Łabą i Odrą, oraz Marchii Starej, za Łabą). Margrabiowie prowadzili systematyczną kolonizację; zakładali nowe miasta (m.in. Berlin, Frankfurt nad Odrą) i wsie, ścigali osadników z Niemiec.
Roland (Hruodald, Hruotland) – postać historyczna,
frankijski hrabia
marchii bretońskiej, wzmiankowany przez
Einharda w jego dziele Vita Karoli Magni, opowiadającym o życiu
Karola Wielkiego, gdzie zapisano, że Roland zginął w Hiszpanii podczas bitwy z Saracenami, co datuje się na lata 780/790.
Stara Marchia (
niem. Altmark) - najstarsza część
Marchii Brandenburskiej położona na lewym, zachodnim brzegu
Łaby powyżej
Hamburga na północy i poniżej
Magdeburga na południu; północna część
Saksonii-Anhalt.
Kurmarchia (
niem. Kurmark) była niegdyś główną częścią
Marchii Brandenburskiej, a później stanowiła jądro państwa
pruskiego. Dzieliła się na
Starą Marchię z miastem
Stendal, Marchię Bliższą (albo Prignitz) z miastem
Perleberg, Marchię Średnią lub Marchię Środkową z miastem
Brandenburg,
Berlin;
Marchię Wkrzańską z miastem
Prenzlau (Przęcław) oraz posiadłości
Beeskow i
Storkow (Mark).
Aragonia była
frankijską marchią graniczną z pierwszą historyczną stolicą w
Jaca powstałą po najeździe muzułmanów na
półwysep Iberyjski w
711. W czasach kryzysu państwa Franków Aragonia przekształciła się w samodzielne
hrabstwo, zjednoczone w
925 z
Królestwem Pampeluny (Nawarry). W wyniku dynastycznych podziałów w
1035 z
Królestwa Nawarry zostało wydzielone Królestwo Aragonii, pierwszym królem został
Ramiro I. W
1118 król
Alfons I Waleczny odbił muzułmanom Saragossę i przeniósł do niej stolicę królestwa.
II Batalion Wojskowej Służby Ochrony Powstania "Narew" - oddział
Wojskowej Służby Ochrony Powstania Armii Krajowej wchodzący w skład
Rejonu 2 Obwodu Śródmieście Armii Krajowej, walczący od 1 do 7 sierpnia w Śródmieściu Południowym w rejonie placu Trzech Krzyży, oraz na Powiślu Czerniakowskim. Od 8 sierpnia 1944 wszedł w skład utworzonego
Zgrupowania "Kryska" na Czerniakowie.
Torrente Castellano –
potok w
Abruzji i
Marchii Ankońskiej, główny prawobrzeżny dopływ rzeki
Tronto, stanowiącej w swej dolnej części naturalną granicę pomiędzy wymienionymi
regionami środkowych
Włoch; długości ok. 40 km. Pięćdziesiąt lat temu woda w potoku była na tyle czysta, iż klasyfikowano ją jako zdatną do picia.
Chienti (starożytna
łacińska Flusor) – jedna z rzek
Marchii Ankońskiej we
Włoszech, długości ok. 95 km. Część dorzecza znajduje się na terenie
Umbrii w okolicach Colfiorito (gmina
Foligno). Na rzece znajduje się drugi co do wielkości
zbiornik wodny w Marchii.