Marek Ewangelista

św. Marek Ewangelista – wedle tradycji Kościoła autor Ewangelii Marka uważanej za najstarszą i jednocześnie najkrótszą spośród ewangelii, kuzyn św. Barnaby, towarzysz św. Pawła, a później św. Piotra. Zgodnie z relacją Papiasza wiernie spisał głoszone przez Piotra nauki. Według tradycji św. Marek został zamęczony ok. 68 roku. Uznawany przez Kościół koptyjski za pierwszego patriarchę Aleksandrii.

Ewangelia według Marka [Mk lub Mar] – druga, najkrótsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek pisze Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego.

Ewangelia według Marka [Mk lub Mar] – druga, najkrótsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek pisze Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. Terminy aramejskie są tłumaczone, zwyczaje żydowskie wyjaśniane.

Dłuższe zakończenie Ewangelii Marka — 12-wierszowe zakończenie Ewangelii Marka (Mk 16, 9-20), którego pochodzenie od autora Ewangelii podważa część współczesnych badaczy.

Ewangeliści – autorzy czterech ewangelii kanonicznych zawartych w Nowym Testamencie: Mateusz, Marek, Łukasz, Jan. Przez Kościół katolicki uznani za świętych.

Koptyjski Kościół Ortodoksyjny, Kościół koptyjski – jeden z przedchalcedońskich Kościołów wschodnich. Głównym ośrodkiem religijnym wspólnoty jest Kair, gdzie rezyduje zwierzchnik Kościoła tytułujący się Papieżem Aleksandrii i Patriarchą Stolicy św. Marka.

Dłuższe zakończenie Ewangelii Marka — 12-wierszowe zakończenie Ewangelii Marka (Mk 16, 9-20), którego pochodzenie od autora Ewangelii podważa część współczesnych badaczy.

Ewangeliści – autorzy czterech ewangelii kanonicznych zawartych w Nowym Testamencie: Mateusz, Marek, Łukasz, Jan. Przez Kościół katolicki uznani za świętych.

Koptyjski katolicki patriarchat Aleksandrii (łac. Patriarchatus Alexandrinus Coptorum) – patriarchat Kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego w Egipcie, z siedzibą w Kairze, nazwą nawiązujący do tradycji patriarchatu aleksandryjskiego z siedzibą w starożytnej Aleksandrii.

Koptyjski Patriarcha Aleksandrii - jeden z patriarchów w Kościołach Wschodnich, jest nazywany Papieżem Aleksandrii i Patriarchą Stolicy świętego Marka dla odróżnienia od Patriarchy Aleksandrii.

Koptyjska katedra św. Marka w Aleksandrii – historyczna siedziba patriarchy Aleksandrii, zwierzchnika Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Aktualnym patriarchą jest sprawujący swój urząd od 1971 Szenuda III, 117. następca św. Marka.

Tajemna Ewangelia Marka – hipotetyczna ewangelia, której autorem miał być św. Marek Ewangelista. Prawdopodobnie powstała na początku lat 70. I w. n.e. O jej istnieniu świadczy jedynie list Klemensa Aleksandryjskiego do Teodora z przełomu II i III w. n.e. Tekst listu odnalazł w 1958 r. w bibliotece prawosławnego klasztoru Mar Saba Morton Smith z Uniwersytetu Columbia. List opisuje okoliczności powstania i przechowywania Tajemnej Ewangelii Marka:

Dobra Nowina według Mateusza i Marka – przekład Ewangelii Mateusza i Ewangelii Marka dokonany przez Władysława Witwickiego. Napisany został w 1942 r., wydany w Warszawie w 1958 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN.

Dioskur I (ur. w Aleksandrii, zm. 4 września 454 w Gangrze w Paflagonii) - patriarcha Aleksandrii w latach 444-451. Ekskomunikowany w związku z przekonaniami monofizyckimi przez Sobór Chalcedoński (451) pociągnął za sobą znaczną część wiernych patriarchatu, co doprowadziło do powstania Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Uważany przez ten kościół za Papieża Aleksandrii i Patriarchę Stolicy św. Marka. Święty kościołów przedchalcedońskich.

Bazylika św. Marka (wł. San Marco) zbudowana została w Wenecji przy placu św. Marka dla pochowania relikwii św. Marka. W 828 kupcy weneccy wykradli jego szczątki z Aleksandrii i przywieźli na lagunę. Pomysł pochowania ciała ewangelisty związany jest z legendą, zgodnie z którą Marek podczas podróży morskiej do Rzymu zatrzymał się na lagunie. Tu ujrzał anioła, który słowami: Pax tibi, Marce evangelista meus, ujawnił jemu miejsce pochowania. Św. Marek został obwołany patronem niezależnej Wenecji (pod zwierzchnictwem Bizancjum był nim św. Teodoryk). Skrzydlaty lew, symbol św. Marka, przytrzymujący otwartą księgę z wyrytymi słowami anioła stał się herbem republiki.

Andrzej Apostoł, scs. Apostoł Andrej Pierwozwannyj (zm. ok. 62 - 70) – jeden z dwunastu apostołów, wg świadectwa Ewangelii Pierwszy Powołany (cs. Первозванный) spośród apostołów, rodzony brat św. Piotra, męczennik, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego i prawosławnego.

Patriarcha Aleksandrii – jeden z patriarchów w Kościołach Wschodnich, czasem jest nazywany greckim patriarchą Aleksandrii dla odróżnienia od koptyjskiego patriarchy Aleksandrii. Ustanowiony w 381 r. W latach 1215-1964 istniał również łaciński patriarchat Aleksandrii.

Jan Ewangelista, Jan Apostoł, Jan Teolog, grec. Ιωάννης, scs. Apostoł i jewangielist Ioann Bogosłow (zm. ok. 100 w Efezie) - najmłodszy z dwunastu apostołów Jezusa Chrystusa, syn Zebedeusza i Salome, brat Jakuba Większego (Starszego) Apostoła, najmłodszy apostoł, według tradycji chrześcijańskiej autor Ewangelii wg św. Jana i innych fragmentów Nowego Testamentu, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego i prawosławnego.

Kościół św. Pawła w Tatyni - świątynia należąca do parafii rzymskokatolickiej pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Policach-Jasienicy, jest kościołem filalnym w Tatyni.

Nieistniejący kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny znajdował się w Krakowie, przy dzisiejszej ul. Grodzkiej, naprzeciw kościoła kościoła śś. Piotra i Pawła - dziś znajduje się w tym miejscu plac św. Marii Magdaleny, na którego powierzchni oznaczono zarys fundamentów kościółka.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja