Linki:
Żyrondyści,
20 września,
5 kwietnia,
Alzacja,
Bastylia,
François Hanriot,
Georges Danton,
Gilotyna,
Gwardia Narodowa (Francja),
Haute-Savoie,
Jakobini,
Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego,
Komitet Ocalenia Publicznego,
Konwent Narodowy,
Kordelierzy,
Legislatywa (1791),
Louis de Saint-Just,
Ludwik XVI,
Paryż,
Rewolucja francuska,
Sankiuloci,
Trybunał Rewolucyjny,
Tuileries,
Konwent Narodowy (Convention Nationale) – zgromadzenie prawodawcze z okresu
rewolucji francuskiej 1789 r., wyłoniony
21 września 1792. Ogłosił Francję republiką i w styczniu 1793 skazał
Ludwika XVI na śmierć (wyrok wykonano 21 stycznia). W czerwcu 1793 uchwalił nową konstytucję (nie weszła w życie). W Konwencie najbardziej aktywni byli
żyrondyści i
jakobini. W czasie rządów jakobinów w połowie 1793 r. Konwent powołał
Komitet Ocalenia Publicznego oraz
Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego, dla zwalczenia kryzysowej sytuacji w państwie, którym nadano nadzwyczajne uprawnienia sądownicze. Rozwiązany został
26 października 1795 ustępując miejsca Ciału Prawodawczemu. W Konwencie zasiadało 750 deputowanych. Żyrondyści mieli 300 deputowanych, "Góra" (jakobini,
kordelierzy) 320 deputowanych, a "Bagno" 130 przedstawicieli.
Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego (fr. Comité de sureté générale) – w okresie
rewolucji francuskiej drugi obok
Komitetu Ocalenia Publicznego organ wykonawczy podległy
Konwentowi Narodowemu. Utworzony w
1793 r. pełnił funkcję urzędu ds.
policji. Realizował politykę
terroru jakobinów, bezwzględnie zwalczając
kontrrewolucje. Najsłynniejszymi jego działaczami byli Jean Amar i
Marc Vadier. Rozwiązany w
1795 r.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) – jednostka terenowa organu
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, (do
1 stycznia 1945 r.
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego przy
Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego), utworzona w sierpniu
1944 roku w
Lublinie.
Komitet Ocalenia Publicznego (
fr. Comité de Salut Public) – nadzwyczajny organ wykonawczy, powołany w kwietniu 1793 roku w okresie
rewolucji francuskiej, przez
Konwent, celem opanowania kryzysowej sytuacji państwa, spowodowanej wojną z Austrią i Prusami, chaosem gospodarczym i kontrrewolucją wewnętrzną.
Józef Jurkowski (ur.
30 marca 1913 w
Lublinie) –
pułkownik, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1955, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w
Gdańsku w
1948, kierownik WUBP w
Bydgoszczy w
1945, szef grupy operacyjnej na
Górnym Śląsku, od
1944 oficer do zadań specjalnych
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego.
Kult Rozumu –
ateistyczny kierunek myśli politycznej w czasie
rewolucji francuskiej. Odrzucał on istnienie
Boga, głosił niszczenie wszelkich wpływów
chrześcijaństwa we
Francji oraz pochwałę ludzkiego umysłu, jak i obyczajowy
hedonizm. Jego rozwój został zahamowany przez
Komitet Ocalenia Publicznego w czerwcu
1794.
Zobacz też:
Centralny Komitet Narodowy,
Naczelny Komitet Narodowy,
Komitet Narodowy Polski i Ziem Zabranych,
Polski Komitet Narodowy we Lwowie,
Polski Komitet Narodowy UNICEF.
Zgromadzenie Prawodawcze (Assemblée Legislative), zwane potocznie Legislatywą, stanowiło francuską władze ustawodawczą w okresie
rewolucji francuskiej. Działało w okresie od
1 października 1791 roku, do
20 września 1792 roku. Zostało powołane na podstawie Konstytucji przyjętej
14 września 1791 roku. Rozwiązane zostało ustępując miejsca
Konwentowi Narodowemu. Skład izby został wybrany w powszechnych wyborach. Składał się z 745 deputowanych.
Feuillanci zdobyli 264 miejsc, centrum ("Bagno") 345 miejsc, a "Góra" (
jakobini,
kordelierzy,
żyrondyści) 136 miejsc.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku (WUBP Gdańsk) - jednostka terenowa
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego funkcjonująca na terenie
województwa gdańskiego od kwietnia 1945 do rozwiązania MBP w grudniu 1954.
Tadeusz Diatłowicki (ur.
15 lutego 1915 roku) –
podpułkownik,
oficer polskiego kontrwywiadu w
Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego,
Komitecie ds Bezpieczeństwa Publicznego oraz
Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.
Biuro „W" - jednostka organizacyjna utworzona w kwietniu
1955 r. przy Departamencie IX (zajmującym się
techniką operacyjną)
Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego. Po likwidacji komitetu w listopadzie
1956 r. Biuro „W" jako jednostka związana ze
Służbą Bezpieczeństwa zostało w randze departamentu podporządkowane
Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Zajmowało się kontrolą (perlustracją) korespondencji, w tym ujawnianiem ukrytych treści w przesyłkach, np. tajnopisów.
Władysław Rutka (ur.
23 grudnia 1928, zm.
2004 r.) –
pułkownik MO, komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej i Milicji w
Legionowie od
1973, zastępca komendanta stołecznego MO do spraw
Służby Bezpieczeństwa 1966-
1973, od
1951 funkcjonariusz
MBP i
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, członek
PZPR.
Hebertyści – nieformalny, radykalny odłam
klubu kordelierów z czasów
rewolucji francuskiej. Hebertyści opowiadali się za pełną równością społeczną. Zasiadając w Komunie Paryża i ciesząc się poparciem mas
sankiulotów, prowadzili działalność dechrystianizacyjną. Oskarżeni przez
jakobinów i
dantonistów o demoralizację społeczeństwa i zdradę kraju, zostali w marcu
1794 roku skazani na śmierć i zgilotynowani. Przywódcą stronnictwa był
Jacques-René Hébert, od którego nazwiska wzięło ono nazwę. Obok niego czołowymi działaczami byli
Pierre-Gaspard Chaumette i
Antoine-François Momoro.
Konstytucja jakobińska - to ustawa zasadnicza Francji opracowana przez klub polityczny
jakobinów i uchwalona przez
Konwent Narodowy 24 czerwca 1793 r. Uznana za jedną z najbardziej postępowych Konstytucji burżuazyjnych została przyjęta przygniatającą liczbą głosów w referendum i miała wejść w życie po zakończeniu wojny. Nigdy jednak do tego nie doszło z powodu trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się Francja.
François Hanriot (ur.
1761 w
Nanterre, zm.
28 lipca 1794) – generał i polityk francuski czasów
Wielkiej Rewolucji Francuskiej, związany z klubem
jakobinów.
Włodzimierz Zabawski (ur.
28 marca 1929) - pułkownik
SB, funkcjonariusz służb specjalnych
PRL, w
MBP od 18 września 1950. Służba w Biurze Szyfrów
KdsBP i
Biurze A MSW. Brał udział we wdrażaniu do produkcji i użytku polskich urządzeń szyfrujących
TgS-1 Dudek. Zastępca dyrektora od 10 lutego 1975, a od 01 grudnia 1978 dyrektor Biura Radiokontrwywiadu (
RKW)
MSW do 16 października 1989. Na emeryturze od lutego 1990.
Powstańcze Porozumienie Demokratyczne - porozumienie polityczne zawarte w dniu 25 września 1944 roku przez przedstawicieli
KRN, CKL,
RON, CKM, w dniu 26 września PPD w odezwie Do społeczeństwa stolicy uznało
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego oraz wzywało do współpracy z Wojskiem Polskim i Armią Czerwoną w wyzwalaniu kraju.
Główny Zarząd Informacji –
Wojska Polskiego/
Ministerstwa Obrony Narodowej/
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego – organ
kontrwywiadu wojskowego działający w
Polsce Ludowej w latach
1944 –
1957, odpowiedzialny obok
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego za masowe represje wśród
żołnierzy Wojska Polskiego,
Armii Krajowej (AK),
Wolności i Niezawisłości (
WiN),
Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) oraz ludności cywilnej. Następnie (
1957) przekształcony w
Wojskową Służbę Wewnętrzną Ministerstwa Obrony Narodowej.
Bertrand Barère de Vieuzac (ur.
10 września 1755 - zm.
13 stycznia 1841) - francuski polityk czasów
rewolucji francuskiej, dziennikarz, członek
Komitetu Ocalenia Publicznego.
Kazimierz Kwolik (ur.
25 września 1919 w Sąsiadowicach koło
Sambora, zm.
7 marca 1985 w
Poznaniu) - oficer
UB i
SB, zastępca szefa Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego (WUdsBP) w
Gdańsku 1955-1957, zastępca komendanta KW
MO w Gdańsku.
Daniel Kubajewski (ur.
23 grudnia 1923) –
pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, szef Wydziału II Rozpoznawczego Oddziału I Operacyjno-Rozpoznawczego sztabu
KBW 1963-
1966, szef Oddziału Kontrwywiadu Zarządu
WSW 1960-
1963, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1956, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we
Wrocławiu 1953-
1954, szef WUBP w
Białymstoku 1951-
1953, p.o. szefa WUBP w
Opolu 1950-
1951, szef PUBP w
Grudziądzu w
1947.