Mauretania - starożytne królestwo

Mauretania (łac. Mauretania lub Mauritania, gr. Maurusía) - starożytne królestwo w północno-zachodniej Afryce, o zmiennych granicach - obejmowało współczesne północne Maroko i północno-zachodnią Algierię. Zamieszkiwane było przez przodków współczesnych Berberów, graniczyło z innymi krainami, których ludność była prawdopodobnie berberyjska - od wschodu z Numidią, od południa z saharyjską Getulią. Największym z zamieszkujących ją plemion, z których wiele prowadziło koczowniczy tryb życia, byli Maurowie (Mauri). Wybrzeże Mauretanii było objęte wpływami Fenicjan, a później Kartagińczyków. Pierwsze kontakty z Rzymem to okres wojny z królem numidyjskim Jugurtą, podczas której władca Mauretanii Bocchus I dopomógł Rzymianom w schwytaniu Jugurty. Synowie Bocchusa, sprawujący rządy wspólnie Bocchus II i Bogud II wspomagali Cezara w wojnie z Pompejuszem toczącej się na terenie Afryki w 46 p.n.e., otrzymując od niego w nagrodę zachodnią część Numidii. Po śmierci Cezara władcy Mauretanii nadal uczestniczyli w sprawach Rzymian, ale tym razem niezgodnie - Bocchus poparł bowiem Oktawiana, a Bogud Marka Antoniusza. Po śmierci Bocchusa (33 p.n.e.) August włączył Mauretanię do Rzymu jako prowincję, w 25 p.n.e. przekazał ją jednak władcy Numidii Jubie II. Ostatecznie, po zamordowaniu w roku 40 syna Juby II i Kleopatry Selene króla Ptolemeusza, ostatniego potomka Ptolemeuszy na rozkaz Kaliguli, Mauretania stała się prowincją rzymską; od 42 jej część zachodnia tworzyła prowincję Mauretania Tingitana ze stolicą w Tingis (obecny Tanger), jej część wschodnia razem z częścią Numidii prowincję Mauretania Caesariensis ze stolicą w Sitifis (obecnie Satif).

Juba II (ur. 52 p.n.e., zm. 23 n.e.) - władca Numidii, potem król Mauretanii. Jego pierwszą żoną była Kleopatra Selene II, córka Marka Antoniusza i Kleopatry. Mieli syna Ptolemeusza (przyszłego króla Mauretanii) zabitego w 40 r. n.e. z rozkazu cesarza Kaliguli i córkę prawdopodobnie noszącą imię Kleopatra.

Sahara Zachodnia – dawna kolonia hiszpańska (jako Sahara Hiszpańska) w północnej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, obecnie okupowana przez Maroko, które nazywa ją Prowincją Południową. Sahara Zachodnia graniczy z Marokiem, Algierią i Mauretanią. Do dzisiaj nie zostały rozstrzygnięte spory o przynależności lub samodzielności tego terytorium. Obecnie jest to terytorium sporne – jak i podzielone – pomiędzy Marokiem a Saharyjską Arabską Republiką Demokratyczną.
Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna - państwo proklamowane w 1976 r. przez Front Polisario, częściowo uznane przez około 70 państw, prowadzi z Marokiem spór o terytorium Sahary Zachodniej.

Ptolemeusz z Mauretanii (ur. 1 p.n.e., zm. 40 n.e.) – król Mauretanii w latach 23–40. Był synem poprzedniego króla Juby II i Kleopatry Selene, córki królowej Egiptu Kleopatry VII i Marka Antoniusza. Został zabity z rozkazu cesarza Kaliguli.

Tigisi w Mauretanii (łac. Tigistanus in Mauretania) – stolica starożytnej diecezji w prowincji rzymskiej Mauretanii Caesariensis. Współcześnie w Algierii, obecnie katolickie biskupstwo tytularne. Od 11 lutego 2006 na stolicy tytularnej Tigisi w Mauretanii zasiada biskup pomocniczy łomżyński Tadeusz Bronakowski.

Nawazibu (arab. نواذيبو; fr. Nouadhibou, do 1969 Port Étienne) - miasto portowe w północno-zachodniej Mauretanii, na Przylądku Białym, ośrodek administracyjny regionu Dachlat Nawazibu. Około 100 tys. mieszkańców. Drugie co do wielkości miasto kraju.

Adrar - płaskowyż w zachodniej części Sahary, w północno-zachodniej Mauretanii przy granicy z Saharą Zachodnią. Krajobraz płaskowyżu Adrar kształtują głębokie suche doliny oraz ruchome wydmy.

Diecezja Nawakszut (łac.: Dioecesis Nuakchottensis) – katolicka diecezja w Mauretanii, Siedziba biskupa znajduje się w katedrze w Nawakszucie. Podlega bezpośrednio pod Stolicę Apostolską. Swoim zasiegiem obejmuje państwo Mauretania.

Audaghust (arab. أوداغوست, fr. Aoudaghost), znane też jako Tegdaoust, było ważnym miastem w starożytnej i średniowiecznej Afryce Zachodniej, obecnie stanowisko archeologiczne na obszarze dzisiejszej południowo-wschodniej Mauretanii, na północ od współczesnego miasta Tamszikit. Audaghust zostało założone około V w. p.n.e. jako centrum handlowe przy południowym końcu transsaharyjskich szlaków handlowych.

Mauretania na Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce 2009 – reprezentacja Mauretanii podczas czempionatu w Berlinie liczyła 2 zawodników, spośród których żaden nie awansował do finału.

Audaghust (arab. أوداغوست, fr. Aoudaghost), znane też jako Tegdaoust, było ważnym miastem w starożytnej i średniowiecznej Afryce Zachodniej, obecnie stanowisko archeologiczne na obszarze dzisiejszej południowo-wschodniej Mauretanii, na północ od współczesnego miasta Tamszikit. Audaghust zostało założone około V w. p.n.e. jako centrum handlowe przy południowym końcu transsaharyjskich szlaków handlowych.

Senat - izba wyższa parlamentu Mauretanii. Składa się z 56 członków wybieranych na sześcioletnią kadencję, przy czym co dwa lata odnawiana jest 1/3 składu. 53 senatorów wybieranych jest władze poszczególnych jednostek podziału administracyjnego. Trzy miejsca zarezerwowane są dla przedstawicieli Mauretańczyków zamieszkałych poza granicami kraju.

Konstytucja Mauretanii z 1991 określa, że Mauretania jest republiką parlamentarną. Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na sześcioletnią kadencję. Prezydent jest jednocześnie szefem rządu.

Maurowie, w czasach dzisiejszych mieszkańcy Mauretanii, części Algierii i Maroka, w średniowieczu zamieszkiwali znaczne połacie Półwyspu Iberyjskiego, wywierając przemożny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii.

Hassanija (arab. حسانية) - dialekt języka arabskiego, używany głównie w Mauretanii i Saharze Zachodniej, a także na przyległych obszarach Algierii, Maroka, Mali i Senegalu. W Mauretanii ma status języka urzędowego. Wykazuje wpływy języków zenaga i wolof. Cechuje się bogatym systemem spółgłoskowym.

Sahrawi (lub Saharawi) - terminem tym określa się rdzenną ludność Sahary Zachodniej. Liczbę obecnie żyjących Sahrawi szacuje się na około 500 000, z czego 200 000-250 000 wywodzi się z terenów Sahary Zachodniej (około 165 000 znajduje się obecnie w obozach dla uchodźców w pobliżu algierskiego miasta Tinduf). Są oni spotykani również w południowym Maroku i północnej Mauretanii.

Bafour byli pierwotnymi mieszkańcami Mauretanii, przodkami Imraguen i Soninke w zachodniej Afryce, byli ludem stosunkowo stacjonarnym, zajmowali się głównie rolnictwem i hodowlą. Mieszkali w Mauretanii, która była znacznie bardziej urodzajna niż dzisiaj. Z czasem migrowali na południe w poszukiwaniu bardziej urodzajnych obszarów.

Zgromadzenie Narodowe - izba niższa parlamentu Mauretanii, złożona z 95 członków wybieranych na pięcioletnią kadencję. Istnieje 45 regionalnych okręgów wyborczych o różnej liczbie mandatów, w których łącznie wybieranych jest 81 deputowanych. 14 członków Zgromadzenia pochodzi z okręgu ogólnokrajowego.

Stadion Olimpijski w Nawakszut – wielofunkcyjny stadion sportowy w stolicy Mauretanii, Nawakszut. Głównie wykorzystywany jest do gry w piłkę nożną, chociaż obiekt służy także do zawodów lekkoatletycznych. Jego pojemność wynosi 40,000 widzów.

Zin uld Zidan (الزين ولد زيدان = Az-Zīn walad Zīdān, fr. Zeine ould Zeidane ur. 1966 w Tamszikicie), mauretański polityk i ekonomista, od 20 kwietnia 2007 do 6 maja 2008 sprawował urząd premiera Mauretanii.

Dachlat Nawazibu (arab. داخلت نواذيبو) - jeden z 12 regionów Mauretańskiej Republiki Islamskiej, położony w północno-zachodniej części kraju, ze stolicą w Nawazibu. Graniczy od północy z terytorium Sahary Zachodniej, od południa i południowego wschodu z regionem Insziri, natomiast od wschodu styka się z regionem Adrar. Od zachodu region ograniczony jest Oceanem Atlantyckim. Granica z Saharą Zachodnią jest zaminowana, jednak w regionie istnieje jedno przejście graniczne. Droga przebiega w tym miejscu kilkukilometrowym pasem ziemi niczyjej między polami minowymi.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja