Mauzoleum

Mauzoleum (gr. mausoleion, łac. mausoleum) – rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Pierwszym znanym mauzoleum jest wybudowany w IV wieku p.n.e. grobowiec króla Mauzolosa w Halikarnasie. Od imienia tego króla pochodzi nazwa wzorowanych na jego grobowcu późniejszych obiektów tego typu.

Satyros (IV w. p.n.e.) – starożytny grecki architekt. Razem z Pythysem zaprojektował i zbudował mauzoleum króla Mauzolosa uznawane za jeden z siedem cudów świata.

Satyros był starożytnym greckim architektem IV wieku p.n.e. Razem z Pythysem zaprojektował i zbudował mauzoleum króla Mauzolosa uznawane za jeden z siedem cudów świata.

Bryaksis (2 poł. IV wiek p.n.e.) – rzeźbiarz grecki z Karii, mieszkający najprawdopodobniej w Atenach. Wraz z Skopasem, Timoteosem i Leocharesem pracował przy zdobieniu Mauzoleum w Halikarnasie. Odpowiedzialny był za udekorowanie północnej strony mauzoleum. Jego autorstwa są najprawdopodobniej posągi przedstawiające Mauzolosa i jego żonę Artemizję. Ponadto znany jest z rzeźb przedstawiających władcę Seleucydów Seleukosa Nikatora.

Kubba (tiurbe, z arab. قبة, qubbah = kopuła) – rodzaj grobowca występującego w krajach muzułmańskich, w kształcie mauzoleum przykrytego kopułą na pendentywach. Wewnątrz bogato zdobiony mozaikami, stiukami, majolikami. Powszechny w XI w., zastąpiony nagrobnym meczetem w okresie od XIV w. do XV w.

Mauzoleum Muhammada V (arab. ضريح محمد الخامس, fr. Mausoleum de Mohammed V) - mauzoleum w Rabacie, miejsce spoczynku zmarłego sułtana Muhammada V i jego dwóch synów: Hassana II i Mulaja Abdullaha. Mauzoleum wzniesiono w tradycyjnym marokańskim stylu z zielonym dachem, symbolizującym islam, i bogatymi zdobieniami. Budowla stoi na wydzielonym obszarze miasta na wprost Wieży Hassana i ruin dawnego meczetu. Architektem był Wietnamczyk Vo Toan. Budowę ukończono w 1971 roku.

Katedra cesarska (niem. Kaiserdom) – średniowieczny kościół, który był fundowany przez cesarza – najwyższego przedstawiciela Cesarstwa Rzymskiego. Świątynia tego typu była zazwyczaj siedzibą biskupa i najwyższego w wiekach średnich reprezentanta władzy świeckiej, który zajmował swoją znaczącą pozycję w liturgii i innych uroczystościach. Katedry cesarskie były miejscami koronacji króla niemieckiego na cesarza, ponadto pełniły funkcję mauzoleum cesarskiego.

Antikentempel – rokokowa rotunda w formie świątyni antycznej w zachodniej części parku Sanssouci w Poczdamie. Zbudowana w latach 1768-69 przez Karla von Gontarda na zlecenie króla Fryderyka II Wielkiego. Pierwotnie była miejscem królewskiej kolekcji sztuki antycznej oraz zbiorów monet i gemm. Od 1921 pełni funkcję rodzinnego mauzoleum dynastii Hohenzollernów.

Panteon (fr. Panthéon) – budowla w Dzielnicy Łacińskiej w Paryżu. Wzniesiona w XVIII wieku jako kościół pw. św. Genowefy, obecnie pełni rolę mauzoleum wybitnych Francuzów.

Nagrobek – trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt. Mają na celu zachować pamięć o osobie zmarłej. Wykonane w formie usypanej mogiły (np. kurhan, kopiec), głazu, płyty, pomnika (dolmen, epitafium, stela), budowli upamiętniającej zmarłego (piramida egipska, mastaba, mauzoleum).
Rodzaje form nagrobków w historii:


Mauzoleum rodziny Dietlów – mauzoleum na cmentarzu ewangelickim w Sosnowcu przy ul. Smutnej, zbudowane w 1912 r. wg projektu Józefa Pomian-Pomianowskiego. Jest to jedno z największych dzieł architektury cmentarnej na świecie i żywy dowód świadczący o wielowyznaniowości i wielokulturowaści miasta Sosnowiec.

Timoteos (IV wiek p.n.e.), rzeźbiarz grecki, pochodzący najprawdopodobniej z Epidauros. Znany jako jeden z czterech rzeźbiarzy pracujących przy ozdobieniu Mauzoleum w Halikarnasie, odpowiedzialny był za południową stronę monumentu. Ponadto wykonał dwie Nereidy i Nike w świątynie Asklepiosa w Epidauros oraz posągów Artemidy i Asklepiosa w Trojzen. Ponadto przypisywane jest mu autorstwo rzeźby Leda z łabędziem.

Mauzoleum Hindenburga (niem. Tannenberg-Denkmal) – nieistniejące już mauzoleum marszałka Paula von Hindenburga, pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą, wybudowane w latach 1924–1927 dla upamiętnienia bitwy pod Tannenbergiem. Mauzoleum istniało do 1945 roku.

Mauzoleum w Halikarnasie (obecnie Bodrum w południowo-zachodniej Turcji) – jeden z siedmiu antycznych cudów świata. Był to grobowiec Mauzolosa, perskiego satrapy Karii wzniesiony ok. 350 p.n.e.. Budynek został zaprojektowany na polecenie królowej-wdowy – Artemizji, przez architektów Satyrosa i Pyteosa, ozdobiony przez rzeźbiarzy Skopasa, Leocharesa, Timoteosa i Bryaksisa z Karii .

Mauzoleum Hindenburga (niem. Tannenberg-Denkmal) – nieistniejące już mauzoleum marszałka Paula von Hindenburga, pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą, wybudowane w latach 1924–1927 dla upamiętnienia bitwy pod Tannenbergiem. Mauzoleum istniało do 1945 roku.

Mauzoleum ofiar Fortu VII nad Rusałką w Poznaniu - pozostałości mauzoleum, upamiętniającego ofiary nazistowskich mordów z 1940, zlokalizowanego w Poznaniu, nad jeziorem Rusałka, na zachodnim brzegu, blisko południowego brzegu Bogdanki, nieopodal jej ujścia do jeziora.

Halikarnas (gr. Halikarnassós) – stanowisko archeologiczne w Bodrum w Turcji. W czasach starożytnych – miasto nad Morzem Egejskim w kraju Karii. Największą sławę przyniosło mu Mauzoleum - jeden z tzw. siedmiu cudów świata.

Katedra Świętego Duje w Splicie (chor. katedrala Svetoga Dujma) - główna świątynia rzymskokatolickiej archidiecezji Split-Makarska w Chorwacji. Jest to dawne mauzoleum cesarza Dioklecjana, wchodzące w skład Pałacu Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę. Katedra całkowicie zachowała architekturę ośmiokątnej budowli. W XIII wieku otrzymała monumentalne drewniane odrzwia (rzeźby Buvina) i kamienną ambonę. Katedra pokryta jest kopułą, wenątrz której niegdyś znajdowała sie piękna mozaika. Główny ołtarz pochodzi z XVII wieku. Romańskie stalle z XIII wieku są najstarszymi na terenie całej Dalmacji. Pod katedrą znajduje się krypta, która w okresie późniejszym zamieniona została w kaplicę św. Łucji. W katedralnym skarbcu bogate zbiory srebrnych i złotych naczyń liturgicznych, a w archiwum bezcenne materiały (m.in ewangelia z VIII wieku). Romańska wieża katedry została zbudowana w XIII-XVI wieku (przebudowana w XIX-XX wieku). U podnóża dzwonnicy - dwa romańskie lwy oraz egipski sfinks z czarnego granitu (XV wiek). Zachowała się jedynie cella z bogatym portalem.

Mauzoleum Bierbaumów - mauzoleum pierwszych właścicieli majątku w Szreniawie, zbudowane najprawdopodobniej w 1860 roku, według projektu Martina Gropiusa, w kształcie wieży w stylu neogotyckim z czerwonej cegły i wstawkami ze sztucznego kamienia, usytuowane na piaszczystym wzgórzu na wysokości 118 m n.p.m., na terenie Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Mauzoleum von Magnisów w Ołdrzychowicach Kłodzkich - mauzoleum niemieckiego rodu arystokratycznego von Magnisów mających swoje posiadłości w Czechach oraz na ziemi kłodzkiej. Zbudowane w 1889 r. w stylu neoromańskim w Ołdrzychowicach Kłodzkich.

Mauzoleum Sun Jat-sena – grobowiec chińskiego polityka i pierwszego prezydenta Republiki Chińskiej Sun Jat-sena, położony w Nankinie, w prowincji Jiangsu, w Chinach. Mauzoleum znajduje się na zboczu góry Zijin i zajmuje powierzchnię ok. 80000 m².

Cmentarz Passy (fr. Cimetière de Passy), znajduje się w XVI dzielnicy Passy w zachodniej części Paryża. Do ciekawostek należy mauretańskie mauzoleum Marii Baszkircew.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja