Linki:
Antoninus Pius,
Architektura starożytnego Rzymu,
Bonifacy IV,
Brązy,
Bukranion,
Cyprys,
Dromos (architektura),
Fryz,
Goci,
Hadrian,
Język włoski,
Karakalla,
Kopuła (architektura),
Kwadryga,
Marek Aureliusz,
Marmur,
Mauzoleum,
Mikołaj III (papież),
Most św. Anioła,
Państwo,
Papież Grzegorz I,
Pole Marsowe (Rzym),
Rzym,
Septymiusz Sewer,
Teodoryk Wielki,
Tyber,
VI wiek,
V wiek,
Włochy,
Watykan,
Architektura klasyczna to style architektoniczne
starożytnej Grecji i
starożytnego Rzymu. Rozwijała się w okresie od
VI wieku p.n.e. do co najmniej
II wieku n.e. (włącznie). Charakteryzowała się szerokim zastosowaniem symetrii i
kolumn.
Cyrk – budowla (
hipodrom) przeznaczona do wyścigów
kwadryg, stanowiąca jeden z najcharakterystyczniejszych obiektów monumentalnej architektury
starożytnego Rzymu.
Wieloliść - motyw dekoracyjny w formie stylizowanej rośliny (liść, płatki kwiatów). Składa się z zarysowanych geometrycznie odcinków
łuku o różnym kształcie (np. ostrym, podkowiastym, pełnym itp.), połączonych ze sobą w układ dwu-, trój-, cztero-, pięcio- itd. -liścia. Spotykany jest w
architekturze starożytnego Rzymu,
islamu,
wczesnego chrześcijaństwa,
romańskiej i
gotyku. Występował także jako element zdobniczy w sztuce (snycerstwie, złotnictwie itp.).
Akroterion (naszczytnik) -
terakotowa lub
marmurowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki dachu (
frontonu) w klasycznych budowlach
greckich i
rzymskich. Mógł mieć formę
palmety,
woluty, liści
akantu,
figury lub grup figur.
Piedestał – podstawa
pomnika, posągu itp. W
architekturze starożytnego Rzymu stosowany w
porządkach architektonicznych pod
kolumnami i w
łukach triumfalnych.
Łuk Septymiusza Sewera zbudowany został na
Forum Romanum w
Rzymie w
203 r. ku czci
Septymiusza Sewera i jego synów
Karakalli i
Gety. Upamiętnia on zwycięstwo cesarza nad
Partami. Konstrukcja
łuku to trójprzelotowa brama o szerokości 23,0 m i wysokości 25,0 m. Mur ma grubość 11,85 m. Brama ozdobiona jest ustawionymi na cokołach
kolumnami w
porządku korynckim. Płaskorzeźby zdobiące łuk przedstawiają sceny historyczne z wypraw wojennych cesarza oraz sceny mitologiczne z wizerunkami bóstw. Nad środkowym, największym przelotem umieszczone zostały dwie boginie Wiktorie i personifikacje pór roku.
Attykę wieńczył
brązowy pomnik cesarza w
kwadrydze w otoczeniu żołnierzy. Pomniki stojące na attyce znane są tylko w przedstawień wybitych na monetach. Po zabójstwie Gety, Karakalla nakazał imię swojego brata usunąć z łuku.
Belkowanie (entablatura) – w
architekturze klasycznej był to najwyższy, poziomy, spoczywający na
kolumnach lub ścianach, trójdzielny człon budowli, składający się z
architrawu,
fryzu i
gzymsu.
Dromos -
korytarz prowadzący w głąb
grobowca. Wykuty w skale lub zbudowany z
ciosów kamiennych. Od komory grobowej oddzielony drzwiami. Nad otworem drzwiowym czasem umieszczano trójkątną, ozdobną płytę. Spotykany w kulturze egejskiej, mykeńskiej i etruskiej.
Nagrobek – trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt. Mają na celu zachować pamięć o osobie zmarłej. Wykonane w formie usypanej mogiły (np.
kurhan,
kopiec), głazu, płyty, pomnika (
dolmen,
epitafium,
stela), budowli upamiętniającej zmarłego (
piramida egipska,
mastaba,
mauzoleum).
Rodzaje form nagrobków w historii:
Trochilus (wklęska) - wklęsły element zdobiący
bazę kolumny. Trochilus miał
profil półokrągłego zagłębienia obiegającego kolumnę, często rozdzielał
torusy.
Architektura Trzebiatowa. W kompozycji układu przestrzennego i
architektonicznego miasta dominują formy historyczne, stanowiące świadectwo historii i rozwoju
urbanistycznego miasta od
średniowiecza po początek XX wieku. Miasto
Trzebiatów, w obrębie
murów obronnych zachowało ponad 50% historycznej zabudowy. Znaleźć tu można elementy
architektury z okresu
gotyku,
renesansu,
baroku,
klasycyzmu i
modernizmu.
Konserwatywna architektura XX wieku, określana też jako architektura tradycyjna lub antymodernizm - prądy w architekturze
XX w. stojące w opozycji do
modernizmu i stanowiące reakcję na jego radykalne idee.
Mauzoleum rodziny Dietlów –
mauzoleum na
cmentarzu ewangelickim w Sosnowcu przy ul. Smutnej, zbudowane w
1912 r. wg projektu Józefa Pomian-Pomianowskiego. Jest to jedno z największych dzieł
architektury cmentarnej na świecie i żywy dowód świadczący o wielowyznaniowości i wielokulturowaści miasta
Sosnowiec.
Architektura high-tech (również hi-tech) - kierunek w
architekturze, zaliczający się do rozumianego w szerokim sensie
postmodernizmu, skupiający się na intensywnym wykorzystaniu nowych technologii zarówno w konstrukcji budynków, jak i w ich wyposażeniu technicznym oraz opierający wyraz architektoniczny budynku na cechach.
Kolumna – element
architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną. Jej dolną część tworzy
baza, środkową
trzon, a wieńczy
głowica. Wspiera się na niej
belkowanie, a od czasów rzymskich także
łuk.
Konserwatywna architektura XX wieku, określana też jako architektura tradycyjna lub antymodernizm - prądy w architekturze
XX w. stojące w opozycji do
modernizmu i stanowiące reakcję na jego radykalne idee.
Maswerk – dekoracyjny, geometryczny wzór
architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części
gotyckiego okna, przeźrocza,
rozety, itp. Występuje także jako dekoracja ścian, murów,
wimperg,
blend. Taki element jest nazywany
ślepym maswerkiem.
Kaplica Karola Scheiblera – nagrobna
kaplica-
mauzoleum na
Starym Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim przy ul Ogrodowej w
Łodzi, zbudowana w
1888 r. wg projektu Edwarda Lilpopa i
Józefa Dziekońskiego. Jest to jedno z największych dzieł
architektury cmentarnej na świecie oraz świadectwo bezprecedensowego w skali światowej rozwoju
Łodzi w
XIX wieku.
Klasycyzm – w
architekturze styl wzorujący się na formach architektonicznych
starożytnego Rzymu i
Grecji. Rozwinął się w połowie
XVIII wieku jako reakcja na formalny przepych
architektury baroku i
rokoko.
Plinta (lub plintus) – mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod
bazą kolumny, bywa także stosowana w
cokołach,
postumentach. Plinta – kwadratowa płytka położona na abakusie głowicy
kolumny.