Mikroprocesor

Mikroprocesor – układ cyfrowy wykonany jako pojedynczy układ scalony o wielkim stopniu integracji zdolny do wykonywania operacji cyfrowych według dostarczonego ciągu instrukcji.

Wykonywanie poza kolejnością (ang. out-of-order execution) - w mikroprocesorach superskalarnych zdolność do zmiany wykonywania kolejności instrukcji, tak aby jak najpełniej wykorzystać dostępne jednostki wykonawcze (moc obliczeniową procesora) - a więc by równolegle wykonywać jak najwięcej instrukcji, minimalizując tym samym czas wykonywania programów. Współczesne mikroprocesory posiadają 2 lub więcej jednostek wykonawczych, np. w Pentium II jest pięć, Pentium IV ponad 10.

MC68010 - mikroprocesor firmy Motorola należy do rodziny M68000 (68k). Nie jest już produkowany. Najważniejszą zmianą w stosunku do MC68000 jest możliwość obsługi pamięci wirtualnej poprzez poprawną obsługę błędów stronicowania (gdy strona nie jest obecna w pamięci, procesor jest w stanie przekazać kontrolę systemowi operacyjnemu w celu załadowania danych, a następnie kontynuować wykonywanie programu). Aby w pełni wspierać wirtualizację zmieniono tryb wykonywania instrukcji MOVE from SR na uprzywilejowany. Dodano także 3 rejestry - Vector Base Registry (VBR), Source Function Code (SFC) oraz Destination Function Code (DFC). Czas wykonywania niektórych instrukcji (zwłaszcza mnożenia i dzielenia) został skrócony, a dodany wewnętrzny bufor pozwala na wykonywanie 2-rozkazowych pętli bez konieczności odczytu pamięci - panuje opinia, że daje to ok. 10% szybszą pracę.

MISC (ang. Minimal Instruction Set Computer) to architektura procesora z bardzo małą liczbą podstawowych operacji i odpowiadającymi im kodami operacji. Takie zestawy instrukcji są częściej oparte na stosie, niż na rejestrach, żeby zmniejszyć rozmiar określników operacji. Architektura maszyny stosowej jest właściwie prostsza od kiedy wszystkie instrukcje operują na szczycie większości zapisów w stosie. Rezultatem tego jest mniejszy zestaw instrukcji, mniejsza i szybsza jednostka do dekodowania instrukcji i szybsze wykonanie pojedynczych instrukcji. Gorszą stroną jest to, że instrukcje mają skłonność do posiadania większej ilości uzależnień sekwencyjnych, przez to zmniejszając ilość instrukcji, które mogą być wykonywane jednocześnie.

Modulacja Delta-Sigma (ΔΣ) jest konwersją A/C analogowo-cyfrową, rodzajem modulacji sygnału. Wynikiem działania konwertera jest ciąg bitów zakodowany modulacją gęstości impulsów. Układ scalony realizujący ten sposób modulacji może być w prosty i tani sposób wykonany za pomocą technologii CMOS. Obecnie, wszystkie większe firmy produkujące półprzewodniki oferują przetworniki ΔΣ.

Wykonywanie spekulatywne (ang. speculative execution) - zdolność mikroprocesorów przetwarzających instrukcje potokowo do wykonywania instrukcji znajdujących się za skokiem warunkowym, co do którego jeszcze nie wiadomo, czy nastąpi, a więc czy (formalnie) kolejne instrukcje zostaną wykonane. Ostatecznie wyniki wyliczone z wyprzedzeniem zostaną albo uwzględnione, albo odrzucone, zależnie od tego, czy skok się wykona.

SN 7402 – jeden z pierwszych cyfrowych układów scalonych zawierający w swym wnętrzu cztery dwuwejściowe bramki NOR. Układ umieszczany jest w obudowie o 14 wyprowadzeniach, zazwyczaj DIP14 lub SMD. W czasach dominacji technologii TTL (a zatem na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych) był to jeden z podstawowych elementów tworzących cyfrowe układy elektroniczne.

Minikomputer to powstały pod koniec lat 50. odpowiednik komputera osobistego wykonany na tranzystorach lub układach scalonych małej (SSI) i średniej (MSI) skali integracji. Często był wykonywany jako komputer specjalizowany np. automat obrachunkowy, analizator widma. Wyróżniał się prostą obsługą, niewielkimi wymiarami, modułową budową i nie wymagał klimatyzacji. Początkowo jednostanowiskowy, w miarę wzrostu mocy obliczeniowej przejmował rolę mniejszych maszyn mainframe. Aktualnie rzadko stosowany plasuje się między komputerem osobistym a mainframe.

Jednostka archiwalna - w archiwistyce odrębna fizycznie jednostka materiałów archiwalnych. Może to być teczka, poszyt, księga, pojedynczy dokument (jeśli przechowywany jest odrębnie, np. dokumenty pergaminowe), wiązka, mapa (także pojedynczy arkusz mapy wieloarkuszowej), rysunek (także pojedynczy arkusz rysunku wieloarkuszowego), fotografia, krążek taśmy filmowej lub magnetofonowej, kaseta magnetofonowa lub magnetowidowa, taśma z zapisem danych cyfrowych, płyta gramofonowa, CD itp.

Kod bajtowy Javy – lista instrukcji do wykonania przez wirtualną maszynę Javy (JVM). Każdy kod operacji kodu bajtowego ma jeden bajt długości, chociaż niektóre kody operacji wymagają parametrów, co sprawia, że mamy dużo wielobajtowych instrukcji. Nigdy nie użyto wszystkich możliwych 256 kodów operacyjnych.

Superskalarność (ang. Superscalar) – jest to cecha mikroprocesorów oznaczająca możliwość jednoczesnego ukończenia kilku instrukcji w pojedynczym cyklu zegara. Jest to możliwe dzięki zwielokrotnieniu jednostek wykonawczych, co umożliwia obliczenia równoległe.

PowerPC G3 to określenie nadane przez Apple mikroprocesorom PowerPC trzeciej generacji. Termin ten jest często niewłaściwie używany jako określenie konkretnego modelu mikroprocesora, podczas gdy mianem tym określano serie mikroprocesorów pochodzących od dwóch producentów – IBM i Motoroli.

Zilog Z180 – 8-bitowy mikroprocesor produkowany przez firmę ZiLOG, następca popularnego Zilog Z80 i z nim kompatybilny. Z180 miał wiele wbudowanych funkcji takich jak sterownik przerwań, sterownik DMA i inne. Układ mógł adresować aż do 1 MB pamięci. W porównaniu z Z80 otrzymał kilka dodatkowych instrukcji, mógł także pracować w trybie kompatybilnym z Hitachi 64180.

4066 (CMOS 4066) - poczwórny klucz analogowy - układ scalony wykonany w technologii CMOS; pozwala włączać i wyłączać przepływ sygnałów analogowych pomiędzy En oraz Qn za pomocą wejść sterujących C1..C4.

Zilog Z180 – 8-bitowy mikroprocesor produkowany przez firmę ZiLOG, następca popularnego Zilog Z80 i z nim kompatybilny. Z180 miał wiele wbudowanych funkcji takich jak sterownik przerwań, sterownik DMA i inne. Układ mógł adresować aż do 1 MB pamięci. W porównaniu z Z80 otrzymał kilka dodatkowych instrukcji, mógł także pracować w trybie kompatybilnym z Hitachi 64180.

Integrated Injection Logic (IL) to rodzina bipolarnych cyfrowych układów scalonych. Dzięki uproszczonej budowie bramki logicznej w tym standardzie uzyskuje się bardzo dużą gęstość upakowania w połączeniu z dużą szybkością. Różnica między poziomami logicznymi wysokim i niskim wynosi zaledwie około 0,7 V - jest to wystarczające w obrębie jednego układu scalonego, lecz aby umożliwić łączenie układów IL, zapewniając zadowalającą odporność na zakłócenia, wyposaża się je w wejściowe i wyjściowe bufory konwertujące poziomy logiczne, np. do standardu TTL. Ze względu na łatwość wykonania w standardowych procesach technologicznych układów bipolarnych, struktury IL znalazły zastosowanie w mieszanych (analogowo-cyfrowych) układach scalonych.

Intel 4004 to 4-bitowy mikroprocesor zaprojektowany i produkowany przez firmę Intel od 1971, pierwszy na świecie komercyjny (o wiele bardziej złożone układy wojskowe F14 CADC pojawiły się już 12 miesięcy wcześniej, jednak z powodu tajemnicy wojskowej ich istnienie ujawniono dopiero w 1998) jednoukładowy procesor komputerowy.

Intel Virtualization Technology, VT – stosowana w mikroprocesorach Intel technika, dzięki której pojedynczy procesor może zachowywać się tak, jakby był kilkoma procesorami działającymi równolegle, pozwalając systemowi na pracę kilku procesów jednocześnie.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja