Linki:
Alpy,
Bora,
Europa Zachodnia,
Fen,
Francja,
Język prowansalski,
Masyw Centralny,
Mistral (ujednoznacznienie),
Morze Śródziemne,
Niż baryczny,
Pireneje,
Powietrze,
Rodan,
Tramontane,
Wiatr,
Wiatr katabatyczny,
Wyż baryczny,
Mistral (
prowans. wiatr mistrz, od Maestre – mistrz, pan) – suchy, zimny, porywisty
wiatr wiejący w południowej
Francji poprzez
Masyw Centralny. Jest on związany z lokalnym układem cyrkulacji
powietrza – pojawia się, gdy nad wschodnim Atlantykiem tworzy się ośrodek
wysokiego ciśnienia, a nad
Europą Zachodnią przemieszcza się układ
niskiego ciśnienia. Kierunek i siła mistralu nad
Morzem Śródziemnym są modulowane przez
Alpy,
Pireneje i
Masyw Centralny. Mistral najczęściej pojawia się w okresie zimowym i wiosennym, i stanowi duże zagrożenie dla upraw w tym regionie. Z drugiej strony wiatry mistralowe są znakomite dla windsurfingu.
Wiatr katabatyczny – wiatr spływający w dół góry z pochyłości wzgórz lub z lodowca. Wiatr cieplejszy niż otoczenie nosi nazwę
fen, przykładami są
chinook,
Santa Ana, Bergwind,
Diabolo czy
wiatr halny w Tatrach. Wiatry zimne to
Mistral - na Morzu Śródziemnym,
Bora na Adriatyku lub Oroshi w Japonii, a jako wiatr opadający grawitacyjnie
wiatr górski zwany nocnym. Terminu wiatr katabatyczny (od greckiego słowa katabatikos - idący w dół) zazwyczaj używa się dla określenia wiatru zimniejszego niż otoczenie.
Pasat – stały, ciepły
wiatr o umiarkowanej sile (3~4
°B), wiejący w strefie międzyzwrotnikowej między 35° szerokości północnej i 35° szerokości południowej; w epoce żaglowców miał duże znaczenie. Na półkuli północnej pasat wieje z kierunku NE, a na południowej z SE (zgodnie z działaniem
siły Coriolisa, powodującej odchylenie kierunku ruchu ciał poruszających się prosto na półkuli północnej w prawo, a na południowej – w lewo). Wieją one ze strefy wyżów zwrotnikowych ku strefie niżów równikowych znajdujących się w tzw.
komórce cyrkulacyjnej Hadleya. Miejsce, gdzie pasaty z obu półkul spotykają się ze sobą, nazywa się
Międzyzwrotnikową Strefą Zbieżności (Konwergencji) lub bruzdą niskiego ciśnienia. Pasat to
wiatr, a więc poziomy ruch powietrza. Aby mógł wiać, musi istnieć różnica ciśnień między obszarami na powierzchni Ziemi, która najczęściej spowodowana jest różnicami w nagrzaniu powierzchni naszej planety.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatr wywołany jest przez różnicę ciśnień oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na
siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (
wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników
pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w
m/
s lub
km/
h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).
Mordewind jest to żartobliwe polskie określenie na
wiatr wiejący "prosto w twarz" (czyli w "mordę" żeglarza), a mówiąc poważniej na wiatr wiejący od strony
dziobu żaglowej jednostki pływającej.
Nizina Francuska – nizina w zachodniej
Europie, w zachodniej i północnej części
Francji. Nizina rozciąga się od wybrzeży
Zatoki Biskajskiej do
Cieśniny Kaletańskiej, a od południa ograniczają ją
Pireneje,
Masyw Centralny,
Wogezy i
Ardeny. Na jej obszarze wyróżnia się
Masyw Armorykański,
Basen Paryski oraz
Basen Akwitański.
Wiatr zboczowy – lokalny
wiatr okresowy wiejący w górach, zmieniający w ciągu
doby swój kierunek. W ciągu dnia jest to wiatr
dolinny a w nocy wiatr
górski.
Kuciste (
hr. Kučište) – wieś letniskowa położona na półwyspie
Pelješac ok. 6 km na zachód od
Orebića w drodze do
Viganj i Lovište. W centrum znajduje się barokowy kościółek Trójcy Świętej - wybudowany w 1752 przez miejscowych robotników budowlanych oraz malowniczy mały port dla łodzi. Tarasowo położone domy ze schodami i ogrodami dopełniają widoku. Regularnie wiejący
mistral oraz
Jugo sprawiają, że jest to jedno z lepszych miejsc do uprawiania
windsurfingu w Chorwacji. Znajdują się tu dwie polskie szkoły windsurfingu. Z Kučište rozpościera się piękny widok na
Korčulę.
Wierchowik (ros. Верховик) na
Jeziorze Bajkalskim to północny wiatr wiejący z doliny rzeki Angara. Pierwsze wiatry tego typu w danym roku występują w połowie sierpnia. Często wiatr wieje bez przerwy przez 10 dni. Wiatr jest mało porywisty. Otwarta część jeziora często ściemnia się i pokrywa załamującymi się falami.
Kuciste (
hr. Kučište) – wieś letniskowa położona na półwyspie
Pelješac ok. 6 km na zachód od
Orebića w drodze do
Viganj i Lovište. W centrum znajduje się barokowy kościółek Trójcy Świętej - wybudowany w 1752 przez miejscowych robotników budowlanych oraz malowniczy mały port dla łodzi. Tarasowo położone domy ze schodami i ogrodami dopełniają widoku. Regularnie wiejący
mistral oraz
Jugo sprawiają, że jest to jedno z lepszych miejsc do uprawiania
windsurfingu w Chorwacji. Znajdują się tu dwie polskie szkoły windsurfingu. Z Kučište rozpościera się piękny widok na
Korčulę.
Wierchowik (ros. Верховик) na
Jeziorze Bajkalskim to północny wiatr wiejący z doliny rzeki Angara. Pierwsze wiatry tego typu w danym roku występują w połowie sierpnia. Często wiatr wieje bez przerwy przez 10 dni. Wiatr jest mało porywisty. Otwarta część jeziora często ściemnia się i pokrywa załamującymi się falami.
Fen (z
niem. Föhn) – ciepły i suchy wiatr wiejący z gór w doliny. W wyniku zmian fizycznych następuje ogrzewanie i osuszanie spadającego powietrza oraz gwałtowne ocieplenie w obszarze jego oddziaływania - nawet o 10-20 stopni Celsjusza w ciągu kilkunastu minut. W Tatrach ten wiatr nosi nazwę halny.
Wiatry górskie -- wiatry wymuszane przez przepływ wokół i nad górami oraz w przełęczach i dolinach górskich. Przykładami wiatrów górskich są
wiatry przełęczowe,
wiatry katabatyczne,
wiatry anabatyczne, i cyrkulacja górsko-dolinna.
Wiatr halny -
wiatr typu
fenowego, wiejący w południowej
Polsce, w
Karpatach i
Sudetach. Najgwałtowniejsze wiatry tego typu wieją na
Podhalu, gdzie opadają ze szczytów
Tatr. Jest to ciepły, suchy i porywisty wiatr, wiejący ku
dolinom. Niekiedy przynosi znaczne zniszczenia: zrywa dachy, niszczy lasy (tworząc
wiatrołomy). Może mieć wpływ na samopoczucie (bezsenność, bóle głowy itp.). Wiatr halny dociera m.in. do
Krakowa oraz miast
aglomeracji górnośląskiej.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na
siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (
wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników
pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w
m/
s lub
km/
h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).
Klimatyzacja centralna - jeden z systemów
klimatyzacji wyrobisk górniczych. Klimatyzacja centralna związana jest z lokalizacją urządzeń odbierających ciepło skraplania na powierzchni i lokalizacją agregatów chłodniczych na powierzchni, pod ziemią lub na powierzchni i pod ziemią. Układ klimatyzacji składa się z obiegów niskiego i wysokiego ciśnienia wody wraz z reduktorem ciśnienia na dole kopalni. W układach klimatyzacji centralnej wykorzystuje się agregaty chłodnicze chłodzące wodę, która jest nośnikiem zimna w wodnych chłodnicach powietrza.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na
siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (
wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników
pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w
m/
s lub
km/
h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).