Linki:
Łaska,
1. List do Tymoteusza,
39 artykułów,
Andrzej Bobola,
Anglikanizm,
Antoni Padewski,
Biblia Tysiąclecia,
Chrześcijaństwo,
Czystość,
Elżbieta (postać biblijna),
Franciszek z Asyżu,
Józef z Nazaretu,
Jan z Dukli,
Jezus Chrystus,
Katolicyzm,
Klara z Asyżu,
Kościół łaciński,
Litania do Wszystkich Świętych,
Ludwik IX Święty,
Nowenna,
Papież,
Paweł z Tarsu,
Pius X,
Prawo kanoniczne,
Prawosławie,
Protestantyzm,
Ruch Oksfordzki,
Solus Christus,
Tradycja Apostolska,
XIX wiek,
Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj
modlitw katolickich,
prawosławnych a także części innych wyznań
chrześcijańskich, zanoszonych do
Boga za
pośrednictwem (przyczyną,
wstawiennictwem)
świętego, często
patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu
wyznaniach.
Wstawiennictwo świętych – doktryna występująca w części wyznań
chrześcijańskich, przede wszystkim
katolickich i
prawosławnych, zakładająca możliwość pośrednictwa (wstawiennictwa) zbawionych zmarłych w modlitwach zanoszonych do Boga oraz uznająca zanoszenie próśb przez wiernych w formie modlitwy skierowanej do świętego o wstawiennictwo u Boga. W pobożności katolickiej i prawosławnej występują tzw. patroni, uchodzący za posiadających szczególną skuteczność wstawienniczą w danych problemach.
Modlitwa Jezusowa –
modlitwa chrześcijańska polegająca na wielokrotnym powtarzaniu
imienia Jezusa Chrystusa. Wedle
wierzeń, podczas
modlitwy nie tylko modlący zwraca się do Jezusa, ale także sam Jezus modli się w modlącym, jak w
Ogrójcu "powtarzając te same słowa".
Zdrowaś Maryjo (
łac. Ave Maria), także: Pozdrowienie Anielskie –
chrześcijańska modlitwa za wstawiennictwem
Maryi, matki
Jezusa – oddająca
cześć Jej – wraz z prośbą o wstawienniczą modlitwę – i Jezusowi, uznawana przez
Kościół katolicki i
Cerkiew prawosławną. Nie uznają jej
protestanci, którzy zgodnie z zasadą
Solus Christus odrzucają
kult maryjny.
Kult obrazów, ikonolatria – w katolicyzmie i prawosławiu czczenie
Boga poprzez cześć oddawaną
obrazom lub
znakom. Ale choć katolicy i prawosławni
modlą się przed obrazami lub znakami, to nie jest to jednak
modlitwa skierowana do obrazu lub znaku.
Kult obrazów, ikonolatria – w katolicyzmie i prawosławiu czczenie
Boga poprzez
cześć oddawaną
obrazom lub
znakom. Ale choć katolicy i prawosławni
modlą się przed obrazami lub znakami, to nie jest to jednak
modlitwa skierowana do obrazu lub znaku.
Kyrie eleison (
gre. Κύριε ἐλέησον), (
pol. Panie, okaż litość, zmiłuj się) - jedna z ważniejszych formuł
modlitewnych w
liturgii Kościołów chrześcijańskich.
Phos hilaron (Φῶς Ἱλαρόν) to najstarszy
chrześcijański hymn napisany w języku greckim z II wieku Pogodna Światłości" (w staro-cerkiewno-słowiańskim "Swietie tichyj") - to jedna z najstarszych modlitw Kościoła (II w.) odmawiany jako modlitwa wieczorna.
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Koronka do Miłosierdzia Bożego –
modlitwa poświęcona tajemnicy
Bożego miłosierdzia, pełnej łagodności i przebaczającej
miłości Boga do
grzeszników. Jak każda
koronka, jest ona zbiorem modlitw powtarzanych określoną liczbę razy, liczonych przy pomocy paciorków, podobnych do tych, których używa się w
różańcu. W centrum tej modlitwy znajduje się tajemnica
misterium paschalnego: męki, śmierci i zmartwychwstania
Jezusa Chrystusa. Modlący się koronką do Bożego miłosierdzia odwołują się do tej Tajemnicy, jak do źródła
łaski Bożej, uzdrawiającej świat i poszczególne osoby z grzechu i stanu oddalenia od Boga. Najbardziej rozpowszechniona koronka do Bożego Miłosierdzia została przekazana przez s. Faustynę. Inna koronka została ułożona pod wpływem nie uznanych przez
Kościół katolicki objawień matki Kozłowskiej, stojącej u początków
Kościoła mariawitów.
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Krucyfiks mistyczny - w sztukach plastycznych wizerunek Jezusa na krzyżu mający związek z chrześcijańską
mistyką, służący do rozmaitych praktyk dewocyjnych:
modlitwy,
kontemplacji,
medytacji etc. Tego typu krucyfiksy różnią się przedstawień reprezentacyjnych i narracyjnych (historycznych) i zazwyczaj są samodzielnymi dziełami. Pojęcie krucyfiksu mistycznego dotyczy głównie wolnostojących
krucyfiksów, niezależnych od większej struktury (np. retabulum ołtarzowe) lub narracji (np. cykle obrazowe). Wyodrębnienie takiego krucyfiksu od przestrzeni liturgicznej i umieszczenie go w osobnej przestrzeni (np. w odrębnej kaplicy przy kościele) umożliwiało głębszą relację między modlącą się osobą a podmiotem (tutaj Chrystusem). Jedno z
przedstawień dewocyjnych.
Wyrażenia "chrześcijańska demokracja", "chrześcijańscy demokraci" lub "chrześcijańsko-demokratyczny" stanowią element licznych nazw partii i ugrupowań politycznych odwołujących się do
chrześcijańskiej demokracji jako nurtu politycznego.
Znak krzyża –
rytuał stanowiący ważny element liturgii w
Kościele katolickim i
prawosławnym, pojawia się także w
katolickich kościołach wschodnich oraz
anglikanizmie. Znak ten, rozpoczynający i kończący
modlitwę oraz
liturgię, stanowi wyznanie, że wierni tych religii oczekują
zbawienia tylko od
krzyża Chrystusowego.
Chrzest dzieci – praktykowane w wyznaniach
chrześcijańskich skupiających większość wiernych –
katolicyzmie,
prawosławiu i
ewangelicyzmie – udzielanie
sakramentu chrztu małym
dzieciom (najczęściej wkrótce po
urodzeniu).
Reforma liturgiczna patriarchy Nikona – szereg zmian wprowadzonych do praktyki
liturgicznej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego w latach 1654–1657, z inicjatywy
patriarchy Nikona. Ich celem było usunięcie zniekształceń i naleciałości w tekstach
modlitw i w obrzędach, powstałych w toku wielowiekowego przepisywania ręcznego ksiąg cerkiewnych, w rezultacie których liturgia Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego zaczęła odróżniać się od oryginalnej bizantyńskiej. Reforma została przeprowadzona w oparciu o analizę tekstów liturgicznych greckich sprowadzonych z
Athosu i starożytnych
patriarchatów prawosławnych. Jej kolejne etapy sankcjonowały
sobory biskupów. Całość zmian wywołała jednak sprzeciw znacznej części niższego duchowieństwa i wiernych rosyjskich, dla których wszelka ingerencja w tradycyjne obrzędy była niedopuszczalna.
Koronka – forma
modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw np.
Koronka do Miłosierdzia Bożego,
koronki maryjne.
Czytanie – w
chrześcijaństwie, akt publicznego czytania
Pisma Świętego, stanowiący m.in. część liturgii oraz niektórych innych uroczystości religijnych. Czytania są stałym elementem
katolickiej Mszy świętej,
prawosławnej Boskiej liturgii oraz
protestanckich nabożeństw. W zależności od wyznania występują następujące tradycje wyboru czytań: