Linki:
Świątynia grecka,
468 p.n.e.,
Achajowie,
Agamemnon (mitologia),
Ajgistos,
Akropol,
Akropol ateński,
Argolida,
Argos (miasto),
Athos,
Atrydzi (mitologia),
Bassaj,
Delfy,
Delos,
Dorowie,
Epidauros,
Epoka brązu,
Fresk,
Gimnazjon,
Grecja,
Grobowiec szybowy,
Grota Apokalipsy,
Heinrich Schliemann,
Herajon na Samos,
III wiek p.n.e.,
II tysiąclecie p.n.e.,
I wiek p.n.e.,
Język nowogrecki,
Język starogrecki,
Klasztor św. Jana Teologa na Patmos,
Klasztor Dafni,
Kleonaj,
Klitajmestra,
Korfu (miasto),
Kultura mykeńska,
Lista światowego dziedzictwa UNESCO,
Lwia Brama,
Maska Agamemnona,
Megaron,
Meteory,
Mistra,
Mur cyklopowy,
Mur obronny,
Nea Moni,
Nekropola,
Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Europie,
Olimpia (miasto),
Osios Lukas,
Peloponez,
Perseusz (syn Zeusa),
Pismo linearne B,
Plateje,
Pythagorion,
Rodos (miasto),
Saloniki,
Skarbiec Atreusza,
Starożytność,
Stiuk,
Sztuka mykeńska,
Teatr grecki,
Tegea,
Termopile,
Tiryns,
Troja,
UNESCO,
VII wiek p.n.e.,
Wergina,
Wilhelm Dörpfeld,
Wykopaliska,
XIII wiek p.n.e.,
XI wiek p.n.e.,
Mykeny (
nowogr. Μυκήνες Mykḗnes,
starogr. Μυκῆναι Mykēnai) –
starożytne miasto
greckie znajdujące się w północno-wschodniej części
Peloponezu. W drugiej połowie
II tysiąclecia p.n.e. ośrodek
kultury mykeńskiej. Miasto było zamieszkane przez
Achajów, po zniszczeniu przez
Dorów straciło znaczenie. Mitycznym królem Myken był
Agamemnon.
Lwia Brama albo Brama Lwic (błędnie Brama Lwów) - główna brama
cytadeli mykeńskiej, znajdująca się w północno-zachodniej części murów obronnych.
Hatti (Ha-at-ti) - nazwa
krainy historycznej z
epoki brązu zamieszkanej przez lud Hatti (czasem zwany Protohetytami lub Hatytami) w okresie od
trzeciego tysiąclecia p.n.e. do
drugiego tysiąclecia p.n.e., później wyparci przez
Hetytów. Stolicą w obu okresach było miasto
Hattusa, którego ruiny znajdują się obecnie w północno-centralnej
Turcji.
Epoka mykeńska - nazwa nadana przez historyków okresowi w dziejach
Grecji od
XVI do
XII w. p.n.e., w którym
Achajowie stworzyli, głównie na
Peloponezie, wysoko rozwiniętą kulturę; nazwa ta pochodzi od
Myken, gdzie odkryto największe ruiny achajskich budowli. Stanowiła ona najprawdopodobniej czas przewagi morskiej Greków. Dominację Achajów przerwały wędrówki ludów we wschodnim obszarze Morza śródziemnego, w których trakcie uległa zniszczeniu
kultura mykeńska, a Peloponez został opanowany przez inne, przybyłe z północy, plemię greckie –
Dorów. Od tego momentu aż do VIII w. p.n.e. w Grecji zapanowały tzw.
wieki ciemne, a przodownictwo na śródziemnomorskich szlakach przeszło w ręce semickich
Fenicjan.
Wojna trojańska – według
Homera i antycznych historyków trwające 10 lat oblężenie
Troi przez greckich
Achajów. Mitycznym powodem konfliktu było porwanie
Heleny, żony króla
Sparty –
Menelaosa, przez
Parysa, księcia trojańskiego, syna króla
Priama. Menelaos wezwał na pomoc swojego brata
Agamemnona, króla
Argos i
Myken oraz wszystkie księstwa achajskie. Na leżącą w północnej
Anatolii i dotąd niezdobytą Troję, na 1185 okrętach ruszyli wojownicy achajscy.
Język mykeński albo greka mykeńska, także:
dialekt mykeński -
wymarły język z grupy
helleńskiej języków
indoeuropejskich, najstarsze zaświadczone stadium
języka greckiego. Używany na
Półwyspie Peloponeskim i na
Krecie między
XVI a
XI wiekiem p.n.e., przed inwazją
Dorów. Zachowały się
inskrypcje na glinianych tabliczkach w
piśmie linearnym B. Odczytane przez
Michaela Ventrisa i
Johna Chadwicka w
1952, których badania udowodniły powiązania języka mykeńskiego ze współczesną greką.
Arusza (
suahili i
ang. Arusha) − miasto w północno-wschodniej
Tanzanii, ośrodek administracyjny regionu o tej samej nazwie. Czwarte pod względem wielkości miasto kraju, zamieszkane przez 385,9 tys. mieszkańców (dane szacunkowe z
2007).
Kultura ceramiki kreskowej −
kultura archeologiczna, istniejąca od
I tysiąclecia p.n.e. do
III-
IV wieku n.e. na terenach wschodniej i północno-zachodniej
Litwy, środkowej
Białorusi oraz południowo-wschodniej
Łotwy. Najważniejsze stanowiska odkryto m.in. w Bratoniszkac, Žalioji,
Duksztach, Niewieryszkach, Petrašiūnai, Moškènai i Nurūnai.
Pylos (
gr. Πυλος,
lin. B pu-ro,
wł. hist. Navarino) - zatoka i miasto portowe na zachodnim wybrzeżu
Peloponezu, w okręgu
Mesenia w południowej
Grecji, również
starożytne miasto z okresu
mykeńskiego, położone w pobliżu współczesnego Pylos.
Suakin (właściwie Sawakin (arab. سواكن, Sawākīn), miasto portowe położone na przybrzeżnej wyspie w północno-wschodnim
Sudanie, na wybrzeżu
Morza Czerwonego, zamieszkane przez (dane szacunkowe z 2007 roku) blisko 30 tysięcy osób. W swoim czasie (do
lat 30. XX wieku) był to główny port sudański, ale później stracił znaczenie na rzecz miasta
Port Sudan, położonego zaledwie 47 kilometrów na północ. Stare miasto, zbudowane głównie z białego
korala i znane jako ostatnie centrum handlu niewolnikami, leży dziś w ruinach. Port w Suakin obsługuje głównie żeglugę promową do
Dżuddy w
Arabii Saudyjskiej, miasta leżącego na trasie pielgrzymek do
Mekki.
Byblos (
arab. جبيل = Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl,
fen. Gebal,
asyr. Gubla) – miasto w środkowym
Libanie na wybrzeżu
Morza Śródziemnego, centrum administracyjne
dystryktu Dżubajl. Liczy około 21 tys. mieszkańców (
2006), głównie
maronitów, istnieje też mniejszość szyicka. Miejsce to stale zamieszkane od czasów neolitycznych jest przez tysiąclecia ściśle związane z legendami i historią obszaru śródziemnomorskiego. Byblos jest też bezpośrednio związane z powstaniem i upowszechnieniem alfabetu fenickiego, prekursora naszego współczesnego alfabetu.
Od
III tysiąclecia p.n.e. było wielkim fenickim ośrodkiem handlowym, stąd prowadzony był handel
cedrem i
wapieniami ze
Starożytnym Egiptem skąd sprowadzano w zamian m.in.
papirus.
Greckie słowo - byblos - oznaczało
papirus i stąd nazwa nadana miastu prawdopodobnie przez greckich handlarzy, którzy ściągali do Byblos po ten surowiec. Z czasem znaczenie miasta zaczęło maleć na rzecz oddalonych o 30 km na południe
Bejrutu i o 40 km na północ
Tripoli.
Eurysteus (Eurysteusz) – wnuk
Perseusza. Został królem
Myken, ponieważ
Hera przyspieszyła jego narodziny opóźniając przyjście na świat jego kuzyna,
Heraklesa, gdyż zazdrosna o dziecko
Alkmeny nie chciała, by to ono zgodnie z obietnicą
Zeusa zostało w przyszłości królem w
Mykenach. Dla Eurysteusa Herakles musiał wykonać dwanaście prac, w ramach pokuty za zabicie własnej żony i dzieci.
Ekallatum (
sum. e2-gal,
akad. Ekallātum lub Ekallāte, tłum. "pałace") - starożytne miasto w północnej
Mezopotamii, jedno z ważniejszych miast państwa
asyryjskiego w 1 połowie II tys. p.n.e., potem straciło na znaczeniu; nierozpoznane archeologicznie. Według asyryjskich źródeł pisanych położone być miało nad rzeką
Tygrys, nieco na północ od miasta
Aszur.
Atrydzi – w
mitologii greckiej potomkowie króla
Myken,
Atreusa. Cały ród Atrydów obciążony był klątwą, jaką rzucili bogowie po popełnieniu przez protoplastę rodu, Atreusa, licznych okrutnych zbrodni w walce o tron mykeński. Synami Atreusa byli
Agamemnon i
Menelaos. Pierwszy zginął z ręki swej żony
Klitajmestry (jego małżeństwo, w którego przyczyną była zbrodnia, również było przeklęte). Bogowie przebaczyli dopiero synowi Agamemnona,
Orestesowi i zdjęli klątwę z rodu.
Parga (
gr. Πάργα) – miasto w zachodniej
Grecji nad
Morzem Jońskim, w
Epirze. Popularny ośrodek turystyczny, z rozwiniętą bazą hotelarską. Prócz walorów geograficznych i przyrodnicznych, zabytki, poczynając od okresu
kultury mykeńskiej, po
weneckie i
fracuskie fortyfikacje.
Obwodnica miasta Niska dla pojazdów powyżej 3,5
tony. Łączy Warchoły z poprzez Osiedle Tysiąclecia w Nisku z drogą krajową K77. Nie jest wygodna dla mieszkańców Osiedle Tysiąclecia, z uwagi na to, iż przez to osiedle przebiega droga powiatowa, a eksploatowana jest jak droga krajowa - wynika to z tego, że "puszczenie" ruchu ul. Sandomierską doprowadzi w najlepszym przypadku do paraliżu miasta Niska, a w pesymistycznym do nieodwracalneg uszkodzenia tej ulicy (głównej arterii miasta). W jej skład wchodzą ulice: Tysiąclecia (ok. 1,5
km), Głowackiego (20
m), Kolejowa (500
m), Rzeszowska (ok. 1
km).
Round Rock – miasto w południowej części
Stanów Zjednoczonych w stanie
Teksas, zamieszkane przez 105 tysięcy osób, znajdujące się w półtoramilionowej aglomeracji miasta
Austin.
Hetyckie pismo hieroglificzne, inne nazwy: hieroglify luwijskie, hieroglify anatolijskie – system znaków graficznych, którego używano w państwie
Hetytów od około połowy drugiego tysiąclecia p.n.e. do około połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e. Zostało odkryte w pierwszej połowie XIX wieku, odczytane zaś – w pierwszych dekadach XX wieku. Pochodzenie pisma jest nieznane.
Franca – miasto w południowo-wschodniej
Brazylii, w północno-wschodniej części stanu
São Paulo. Około 315,6 tys. mieszkańców; największy w kraju ośrodek przemysłu obuwniczego, ponadto przemysł cukrowniczy, odzieżowy, meblarski, samochodowy; ośrodek handlowy regionu uprawy kawowca, kukurydzy, trzciny cukrowej, hodowli bydła;
lotnisko,
uniwersytet,
muzeum.