Linki:
663 p.n.e.,
715 p.n.e.,
Afryka,
Aksum,
Al-Kuru,
Alodia (państwo),
Arabowie,
Asuan,
Chartum,
Chrystianizacja,
Egipt,
Faraon,
III wiek,
III wiek p.n.e.,
Islam,
Język nubijski,
Katarakta (geologia),
Kerma (miasto),
Kusz,
Makuria,
Meroe,
Napata,
Nil,
Nuri,
Pasza (urząd),
Polska,
Sannar (sułtanat),
Semna,
Starożytny Egipt,
Starożytny Rzym,
Sudan,
UNESCO,
VII wiek,
VI wiek,
XVIII dynastia,
XVI wiek,
Złoto,
Nubia - kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej
Afryce, w południowym
Egipcie i północnym
Sudanie. Zajmuje środkowy bieg
Nilu pomiędzy
Asuanem a
Chartumem (między VI a I
kataraktą). W starożytności zwana
Kusz, zamieszkana była przez lud spokrewniony z Egipcjanami, który w połowie II tysiąclecia p.n.e. uległ wymieszaniu z napływającymi od południa plemionami.
Kerma (z
gr.;
arab. Karma an-Nuzul) - starożytne
miasto nubijskie znajdujące się w środkowym biegu
Nilu, nieco powyżej III
Katarakty w dzisiejszym
Sudanie. W starożytności była to
stolica i siedziba władców państwa Kerma, ważny punkt na szlaku handlowym z północny na południe, przez Egipcjan nazywany był "Murami Amenemhata". Miasto zniszczył faraon
Totmes I, który podporządkował sobie Nubię i
Kusz i rozszerzył Egipt aż do IV Katarakty.
Hatti (Ha-at-ti) - nazwa
krainy historycznej z
epoki brązu zamieszkanej przez lud Hatti (czasem zwany Protohetytami lub Hatytami) w okresie od
trzeciego tysiąclecia p.n.e. do
drugiego tysiąclecia p.n.e., później wyparci przez
Hetytów. Stolicą w obu okresach było miasto
Hattusa, którego ruiny znajdują się obecnie w północno-centralnej
Turcji.
Amara –
starożytne egipskie miasto w
Nubii, na terenie obecnego północnego
Sudanu, ok. 400 km na południe od
egipskiego Asuanu. Położone pomiędzy II a III
kataraktą. Rozróżnia się Amara Zachodnie i Amara Wschodnie, odpowiednio na zachodniej i wschodniej stronie
Nilu.
Języki nilo-saharyskie – grupa języków używanych przez około 11 milionów ludzi w
Afryce, głównie na terytorium
Czadu i w górnym dorzeczu
Nilu, a także w
Sudanie na terenach historycznej
Nubii.
Lugenda –
rzeka w północnym
Mozambiku, przepływająca przez prowincję
Niassa. Rzeka wypływa z północnej części jeziora Amaramba i płynie w kierunku północno-wschodnim aż do ujścia, znajdującego się na rzece
Rovuma, w pobliżu wsi Negomano. Rzeka liczy ok. 650 km długości.
Jonglei (d.
arab. جونقلي – Dżunkali) to stan w
Sudanie Południowym, w północno-wschodniej
Afryce. Populacja stanu wynosi 1358602 osób (dane wg spisu z 2008 roku). Stolicą jest miasto Bur w hrabstwie Būr South na południu stanu. Mapa nie odzwierciedla nowego (wymienionego poniżej) podziału administracyjnego.
Alara - władca
kuszycki około
780 -
760 p.n.e.. Pierwszy potwierdzony w źródłach historycznych króla Kusz. Zjednoczył górną
Nubię i ustanowił stolice w
Napacie.
Sipylos –
góra w
starożytnej Lidii (obecnie
Turcja) znajdująca się pomiędzy dolnym biegiem rzeki Hermos (obecnie Gediz) i północno-wschodnim wybrzeżem
Zatoki Smyrneńskiej (Izmir Körfezi).
Zaćmienie Słońca z 12 października 1996 widoczne było jako zaćmienie częściowe w całej
Europie, w
Afryce Północnej, na
Grenlandii i w północno-wschodniej
Kanadzie. W miejscu największego zaćmienia - na północnych krańcach
Półwyspu Skandynawskiego - Księżyc zakrywał ponad 75% tarczy słonecznej. Na terytorium Polski przesłonięciu uległo ponad 60% tarczy Słońca.
Marmaryka (
łac. Marmarica) - kraina historyczno-geograficzna w
Afryce Północnej na wybrzeżu
Morza Śródziemnego, na północnym zachodzie
Egiptu i północnym wschodzie
Libii. Nazwa krainy, którą nadali
Rzymianie, pochodzi od
berberskiego plemienia Marmarydów. Marmaryka i sąsiednia
Cyrenajka były głównym teatrem działań wojennych w czasie
II wojny światowej w Afryce.
Zaćmienie Słońca z 12 października 1996 widoczne było jako zaćmienie częściowe w całej
Europie, w
Afryce Północnej, na
Grenlandii i w północno-wschodniej
Kanadzie. W miejscu największego zaćmienia - na północnych krańcach
Półwyspu Skandynawskiego - Księżyc zakrywał ponad 75% tarczy słonecznej. Na terytorium Polski przesłonięciu uległo ponad 60% tarczy Słońca.
Datowanie sotisowe leży u podstaw tradycyjnej chronologii
starożytnego Egiptu, gdyż jest jedyną metodą pozwalającą na możliwie precyzyjne umiejscowienie w czasie królów egipskich rządzących w II tysiącleciu przed Chrystusem. Jako że praktycznie cała chronologia starożytna tego okresu (dla państw
Żyznego Półksiężyca oraz basenu
Morza Śródziemnego) opiera się na chronologii egipskiej można stwierdzić, iż cała chronologia starożytna II tysiąclecia p.n.e. została opracowana pośrednio przy użyciu datowania sotisowego. Daty uzyskane tą metodą mają oczywiście wpływ także na chronologię 2. połowy III tysiąclecia p.n.e. oraz 1. połowy I tysiąclecia p.n.e.
Bączanka – potok, lewy dopływ
Homerki. Cała jego zlewnia znajduje się w
Paśmie Jaworzyny Beskidu Sądeckiego. Najwyżej położone, na wysokości około 750 m źródła znajdują się w północnych stokach
Ostrej, skąd Bączanka spływa w północnym kierunku. Drugi, dłuższy, ale mający niżej położone źródła (na wysokości 742 m) potok spływa spod
polany Wilcze Doły w północno-zachodnim, a niżej północno-wschodnim kierunku. Trzeci ciek Bączanki ma źródła na wysokości 720 m na północno-wschodnich stokach Ostrej na osiedlu Koci Rynek. Te trzy potoki Bączanki płyną głębokimi dolinami rozcinającymi północne stoki Ostrej na trzy grzbiety.
Kasyci, lud o niezidentyfikowanym pochodzeniu, napływali do południowej
Mezopotamii z gór
Zagros od przełomu III i II tysiąclecia p.n.e. W połowie II tysiąclecia p.n.e. założyli dynastię i panowali w
Babilonii przez około 400 lat. Prawdopodobnie początkowo posiadali własny panteon, jednak ulegli asymilacji i przejęli miejscową religię, zachowując nieznaczną odrębność kulturową.
Semna (Semne) – miasto w południowym
Egipcie, leżące na południowy zachód od
jeziora Nasera, pomiędzy I a III
kataraktą. Liczba mieszkańców: do 10 000 osób.
Tymfaja (
gr.: Τυμφαία, Tymphaίa) –
starożytna kraina i królestwo w
górnej Macedonii na południe od rzeki H
aliakmon, zamieszkałe przez plemię Tymfajów (
gr.: Τυμφαίοι, Tymphaίoi), graniczące z Parauają na północnym zachodzie,
Orestis na północy,
Elimeją na północnym wschodzie oraz Perrajbią na wschodzie.