Narzędzia skrawające −
narzędzia do
obróbki ubytkowej polegającej na zdejmowaniu (
skrawaniu) małych fragmentów obrabianego materiału zwanych wiórami. Cechą wszystkich takich narzędzi jest klinowy kształt części roboczej, zwanej ostrzem skrawającym.
Obróbka skrawaniem – rodzaj
obróbki ubytkowej polegający na zdejmowaniu ( ścinaniu ) małych części obrabianego materiału zwanych
wiórami. Proces ten realizuje się narzędziami skrawającymi. Cechą wszystkich takich narzędzi jest klinowy kształt części roboczej, zwanej ostrzem skrawającym. Przedmiot, jak i narzędzia skrawające muszą zachowywać podczas procesu obróbki odpowiednie położenie i wykonywać odpowiednie ruchy względem siebie. Obróbka skrawaniem wykonywana jest na
obrabiarkach.
Obróbka skrawaniem – rodzaj
obróbki ubytkowej polegający na zdejmowaniu (ścinaniu) małych części obrabianego materiału zwanych
wiórami. Proces ten realizuje się narzędziami skrawającymi. Cechą wszystkich takich narzędzi jest klinowy kształt części roboczej, zwanej ostrzem skrawającym. Przedmiot, jak i narzędzia skrawające muszą zachowywać podczas procesu obróbki odpowiednie położenie i wykonywać odpowiednie ruchy względem siebie. Obróbka skrawaniem wykonywana jest na
obrabiarkach.
Pilot – niewielka
tuleja (pilot ruchomy) nakładana na
narzędzie skrawające lub cylindryczny odcinek (pilot stały) narzędzia – najczęściej
wiertła,
rozwiertaka lub
freza – ułatwiająca utrzymanie narzędzia w osi obrabianego otworu. Narzędzie może mieć jeden pilot umieszczony przed ostrzami skrawającymi, jeden pomiędzy ostrzami a
chwytem lub oba.
Przeciąganie -
obróbka skrawaniem, w której cały naddatek na obróbkę skrawany jest podczas jednego przejścia narzędzia, zwanego przeciągaczem, przeprowadzana na obrabiarkach zwanych przeciągarkami. Przeciąganie stosuje się do obróbki dokładnych otworów wielobocznych, wielowypustowych, rowków wpustowych oraz do obróbki powierzchni kwadratowych zewnętrznych, np. w
korbowodach,
kluczach. Ze względu na znaczne koszty
narzędzi przeciąganie znajduje zastosowanie wyłącznie w produkcji
wieloseryjnej lub
masowej.
Pogłębiacz –
narzędzie do
obróbki skrawaniem, którego zadaniem jest powiększenie lub inna zmiana ukształtowania otworu na pewnej części długości, lub obróbka czołowa powierzchni wokół otworu.
Frezowanie – rodzaj obróbki skrawaniem, w której ruch obrotowy wykonuje narzędzie, a posuwowy (w zależności od konstrukcji obrabiarki, na której jest prowadzona obróbka) wykonywany jest również przez narzędzie lub przez przedmiot obrabiany.
Stal narzędziowa stopowa do pracy na zimno –
stal stopowa narzędziowa stosowana na
narzędzia do
obróbki skrawaniem i
plastycznej, które mogą się tylko nieznacznie nagrzewać w czasie pracy. Tego rodzaju stali używa się także do produkcji
przyrządów pomiarowych. Od stali do pracy na zimno wymaga się, by zachowała swoje właściwości do temperatury +200 °C.
Tokarka –
obrabiarka przeznaczona do
obróbki skrawaniem przedmiotów najczęściej o powierzchni brył obrotowych (wałki,
stożki,
kule,
gwinty wewnętrzne i zewnętrzne).
Narzędziem obróbczym są najczęściej
nóż tokarski,
wiertło lub narzędzia do gwintów. Obróbka na tokarce nazywa się
toczeniem. Toczenie wykonuje się poprzez wprawienie obrabianego przedmiotu w ruch obrotowy, a następnie skrawanie jego powierzchni narzędziem obróbczym. Obrabiany przedmiot mocuje się w tym celu w uchwycie bądź między kłami.
Wytaczadło –
narzędzie skrawające do wytaczania głębokich otworów (przelotowych lub nieprzelotowych). W swej typowej postaci składa się z trzpienia z osadzonymi na nim jednym lub wieloma nożami oprawkowymi. Wytaczadła używa się m.in. na
wiertarko-frezarkach,
wiertarkach, wytaczarkach, tokarkach rewolwerowych i
obrabiarkach zespołowych
Imak narzędziowy - jest to przyrząd służący do zamocowywania narzędzi na
obrabiarkach. Głównymi narzędziami mocowanymi w imaku są
noże skrawające. Imaki są stosowane na
tokarkach i
strugarkach.
Narzędzie ścierne - bryła o ustalonym kształcie i wymiarach przeznaczona do wykonywania
obróbki ściernej. Narzędzia ścierne składają się z
ziaren materiału ściernego połączonych
spoiwem.
Strug – ręczne
narzędzie do obróbki
skrawaniem drewna i materiałów drewnopochodnych (
płyty wiórowe,
pilśniowe itp.). Strug składa się ze stalowego ostrza osadzonego w korpusie z
drewna,
metalu lub innych tworzyw.
Przeciąganie -
obróbka skrawaniem, w której cały naddatek na obróbkę skrawany jest podczas jednego przejścia narzędzia, zwanego przeciągaczem, przeprowadzana na obrabiarkach zwanych przeciągarkami. Przeciąganie stosuje się do obróbki dokładnych otworów wielobocznych, wielowypustowych, rowków wpustowych oraz do obróbki powierzchni kwadratowych zewnętrznych, np. w
korbowodach,
kluczach. Ze względu na znaczne koszty
narzędzi przeciaganie znajduje zastosowanie wyłącznie w produkcji wieloseryjnej lub
masowej.
Strug – ręczne
narzędzie do obróbki
skrawaniem drewna i materiałów drewnopochodnych (
płyty wiórowe,
pilśniowe itp.). Strug składa się ze stalowego ostrza osadzonego w korpusie z
drewna,
metalu lub innych tworzyw.
Struganie metalu -
obróbka skrawaniem stosowana głównie do
obróbki płaszczyzn. Ruch skrawający może wykonywać
narzędzie (struganie poprzeczne stosowane przy małych obrabianych powierzchni) lub obrabiany przedmiot (struganie wzdłużne stosowane przy dużych długościach obrabianych powierzchni).
Struganie metalu wykonuje się na obrabiarkach zwanych
strugarkami.
Stempel (obróbka plastyczna) – narzędzie do
obróbki plastycznej. Stemple mocowane są np. do suwaka
prasy kształtując obrabiany przedmiot w procesie wycinania, dziurkowania, tłoczenia itp. Części robocze stempli wykonywane są ze
stali narzędziowej i powinny mieć twardość 56-60 HRC. Dla zwiększenia trwałości mogą być także wykonane z
węglików spiekanych.
Przeciąganie -
obróbka skrawaniem, w której cały naddatek na obróbkę skrawany jest podczas jednego przejścia
narzędzia, zwanego
przeciągaczem, przeprowadzana na
obrabiarkach zwanych
przeciągarkami. Przeciąganie stosuje się do obróbki dokładnych otworów wielobocznych, wielowypustowych, rowków wpustowych oraz do obróbki
powierzchni kwadratowych zewnętrznych, np. w
korbowodach, kluczach. Ze względu na znaczne koszty
narzędzi przeciaganie znajduje zastosowanie wyłącznie w
produkcji wieloseryjnej lub masowej.
Wrzeciono – precyzyjnie
ułożyskowany element
obrabiarki w kształcie
wału, najczęściej z otworem osiowym. Służy do zamocowania
narzędzia (wrzeciono narzędziowe, np. we
frezarce czy
wiertarce) lub obrabianego przedmiotu (wrzeciono przedmiotowe, np. w
tokarce). Poprzez obrót wrzeciona realizowany jest główny ruch skrawający obrabiarki.
Strugarka do metalu to
obrabiarka do
obróbki skrawaniem. Głównym zadaniem strugarek jest
struganie płaszczyzn. Występują w nich następujące ruchy
skrawania: ruch główny prostoliniowy oraz ruch posuwowy prostoliniowy, okresowy.