Offset - poligrafia

Offset, druk offsetowy – przemysłowa odmiana druku płaskiego, w której obraz przenoszony jest z płaskiej formy drukowej na podłoże drukowe (np. papier) za pośrednictwem cylindra obciągniętego gumą, (tzw. obciągu). Offset jest obecnie jedną z najpopularniejszych technik druku.

Druk Orłowa to technika druku polegająca na przenoszeniu farby drukowej z formy drukowej na wałki gumowe, a z nich nie na podłoże drukowe, jak to ma miejsce w offsecie, ale na formę farbiarską, na której powstaje wielobarwny rysunek. Z formy farbiarskiej (nomenklatura stosowana przez Orłowa) obraz jest przenoszony na podłoże. Forma farbiarska może być płaska (druk płaski) lub wypukła (druk wypukły). Przy formie wypukłej powierzchnia podłoża ulega lekkiemu przetłoczeniu i otrzymuje się efekty zbliżone do stalorytu. Ponieważ ta technika druku łączy w sobie elementy offsetu i typografii to jest nazywana typooffsetem. Technika druku Orłowa była stosowana przy produkcji banknotów w carskiej Rosji, uzyskując przy druku carskich rubli, niespotykane przejścia barwne. Nazwa druku wywodzi się od nazwiska jej twórcy. Typooffset i staloryt to techniki również stosowane obecnie przy zabezpieczeniach druku, zwłaszcza przy produkcji banknotów.

Papier książkowy to papier stosowany do druku wkładów książkowych. W Polsce do papierów książkowych zalicza się papiery do druku offsetowego arkuszowego i zwojowego, coldsetowego, ponieważ te techniki druku dominują w Polsce w produkcji książki.

Typooffset – technika druku wypukłego, zwana też suchym offsetem stanowiąca połączenie techniki typograficznej z racji na wypukłą formę typograficzną i offsetowej z racji na gumę offsetową: farba z formy drukowej nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe jak w typografii, ale na gumę i dopiero z gumy na podłoże (jak w offsecie). Typooffsetem wykonuje się jedno- lub wielobarwne druki.

Obciąg – guma offsetowa w maszynie offsetowej wraz z arkuszami podkładowymi lub gumą podkładową. Technika offsetowa jest techniką druku pośredniego właśnie za sprawą zastosowania obciągu gumowego: farba z offsetowej formy drukowej (płyty offsetowej) nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe lecz na obciąg i dopiero z niego na podłoże. Zadaniem gumy offsetowej jest przenoszenie w jak najwierniejszy sposób rysunku z formy drukowej na podłoże. Miarą wierności odwzorowania rysunku jest przyrost punktu rastrowego, czyli procentowe powiększenie punktu rastrowego na druku względem odpowiadającego mu punktu rastrowego na formie drukowej oraz jak najpełniejsze krycie dużych płaszczyzn (apli).

Stabilizator (offset) – zwany też buforem lub płynem buforującym, to płyn stosowany w zespole wodnym maszyn offsetowych w celu utrzymania kwasowości i twardości wody na odpowiednim poziomie, optymalnym dla druku offsetowego.

Murzenie – zjawisko pojawiające się w czasie druku techniką offsetową będące rezultatem braku synchronizacji prędkości przesuwania się papieru (lub innego zadrukowywanego materiału) z prędkością obwodową cylindra pośredniego (gumowego). Zjawisko to, obserwowane na wydrukowanej odbitce jako rozmazany obraz, może być skutkiem założenia na cylinder niewłaściwego obciągu (lub podkładu pod nim niewłaściwej grubości) lub jego nadmiernego zużycia. Efekt ten odróżniany jest od tzw. "dublowania" (podwójnego obrazu na odbitce), powstającego w wyniku innego rodzaju błędów.

Typografia to jedna z technik druku wypukłego za pomocą farb typograficznych, które należą do kategorii farb mazistych. Farba naniesiona na wypukłą formę drukową jest bezpośrednio przenoszona na podłoże drukowe. Gdy z typograficznej formy drukowej farba jest przenoszona na gumę offsetową i dopiero z gumy na podłoże drukowe, wówczas mamy do czynienia z typooffsetem zwanym czasem suchym offsetem. Typografia jest jedną z najstarszych technik druku: przed wprowadzeniem ruchomych czcionek Gutenberga wykonywano drzeworyt i za jego pomocą wykonywano druk.

Druk pośredni – sposób drukowania, w którym środek barwiący nie jest przenoszony bezpośrednio z formy drukowej na podłoże drukowe, lecz przechodzi najpierw na powierzchnię pośrednią na dodatkowym elemencie, co w niektórych technikach jest niezbędne dla przeprowadzenia druku lub też może ten druk usprawnić.

Druk płaski – jest to jedna z podstawowych technik druku, obok druku wklęsłego i wypukłego, stosowana w technikach graficznych i poligraficznych. Forma drukowa w druku płaskim charakteryzuje się tym, że jest właśnie płaska, tzn. miejsca drukujące i niedrukujące znajdują się na tym samym poziomie. Ogólnie techniki druku płaskiego dzieli się na dwa rodzaje:

Papier graficzny to papier produkowany z przeznaczeniem do druku. Zatem nie jest to jednen rodzaj papieru lecz cała gama papierów, na których można drukować za pomocą różnych technik druku.

Trapping jest zdolnością przyjmowania farby przez farbę w czasie drukowania. Jeśli na mokrą warstwę farby aplikowana jest warstwa farby (druk mokro na mokro), wówczas mamy do czynienia z mokrym trappingiem (np. druk offsetowy w maszynie wielkokolorowej). Jeśli nadrukowuje się farbę na wyschniętą warstwę farby (druk mokro na sucho), wówczas występuje zjawisko suchego trappingu (np. drukowanie na maszynie offsetowej jednokolorowej lub drukowanie na maszynie fleksograficznej, gdzie farby szybko schną). W rezultacie tego zjawiska, stosując takie same offsetowe formy drukowe, druk na maszynach jednokolorowych będzie się różnił efektami barwnymi w stosunku do druku na maszynach wielokolorowych. Jest tak dlatego, że w maszynach jednokolorowych warstwa farby zdąży wyschnąć przed kolejnym przelotem przez maszynę. Kolejna warstwa farby będzie kładziona na suchą warstwę farby i dzięki temu położona zostanie grubsza warstwa tej farby niż w przypadku, gdy na maszynach wielokolorowych kolejna warstwa farby jest drukowana na warstwę jeszcze mokrą. W maszynach wielokolorowych z powodu trappingu duże znaczenie ma kolejność drukowania farb procesowych: np. druk magenta-cyan będzie dawał inny efekt barwny niż druk cyan-magenta. Najczęściej stosowana kolejność druku farb triadowych to: Black-Cyan-Magenta-Yellow i zazwyczaj do takiej kolejności druku farby są przygotowane technologicznie. Chodzi o uzyskanie jak najwyższego trappingu, co wiąże się z tackiem farby czyli z jej podatnością na rozwarstwianie. zob. też: CMYK

Efekt kątowy – rodzaj zabezpieczenia druku, uzyskiwany dzięki przetłoczeniom papieru w wyniku stosowania techniki druku, jaką jest staloryt. W zależności od kąta obserwacji, można dostrzegać raz jeden, a raz drugi obraz w tym samym miejscu druku.

Solna Offset AB – utworzona w 1946 szwedzka wytwórnia offsetowych maszyn drukarskich. Początkowo wytwarzano w niej maszyny do druku arkuszowego. Pierwszą maszynę do druku zwojowego wyprodukowano w niej w roku 1952.

Druk płaski – jest to jedna z podstawowych technik druku, obok druku wklęsłego i wypukłego, stosowana w technikach graficznych i poligraficznych. Forma drukowa w druku płaskim charakteryzuje się tym, że jest właśnie płaska, tzn. miejsca drukujące i niedrukujące znajdują się na tym samym poziomie. Ogólnie techniki druku płaskiego dzieli się na dwa rodzaje:

Olefilowość - zdolność formy drukowej do przyjmowania farby. W offsecie miejsca oleofilowe przyjmują farbę i przez to stają się miejscami drukującymi formy drukowej. Zasada działania jest odwrotna do oleofobowści.

Forma drukowa – element urządzenia drukującego, przyjmujący farbę drukową (lub inną nadrukowywaną substancję, np. lakier, klej) w miejscach obrazu drukowego w celu przekazania tej farby dalej, na podłoże drukowe. Forma drukowa jest pierwszym miejscem w urządzeniu drukującym, w którym farba drukowa przyjmuje kształt przyszłego druku. Jej powierzchnia stanowi układ fragmentów przyjmujących i nieprzyjmujących farbę, czyli inaczej mówiąc jest układem fragmentów drukujących i niedrukujących. W zależności od techniki druku, formy drukowe dzieli się na wklęsłe, płaskie i wypukłe. W formie wklęsłodrukowej miejscami drukującymi są wytrawione zagłębienia w powierzchni formy, w których zbiera się farba, zaś w formie wypukłej (typograficznej) to właśnie płaszczyzny drukujące stanowią powierzchnię formy. Formy płaskie mają fragmenty drukujące i niedrukujące umieszczone praktycznie na tej samej wysokości i wspólnie stanowią powierzchnię formy drukowej, a różnią się między sobą modyfikacją powierzchni dającą im własność przyjmowania bądź nieprzyjmowania farby.

CtPress (ang. Computer to Press, pol. technologia od komputera do maszyny offsetowej) – ogólna nazwa takich technologii przygotowywania form drukowych w typowym druku offsetowym, w których naniesienie obrazu drukowego na formę następuje bezpośrednio na maszynie drukarskiej w miejscu, z którego rozpoczyna się druk i odbywa się to tylko jeden raz przed rozpoczęciem druku.

Farba drukowa zwana farbą drukarską lub farbą graficzną to materiał powłokotwórczy ciekły lub mazisty o charakterze zawiesiny lub roztworów substancji barwiących w spoiwach. Używana w druku, czyli zasadniczo w procesie zwielokrotniania obrazu przez przenoszenie go z formy drukowej na podłoże drukowe.

Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja