Linki:
Adolphe Charles Adam,
Akompaniament,
Akt (teatr),
Albert Lortzing,
Alessandro Scarlatti,
Alt (głos),
Ambroise Thomas,
Amilcare Ponchielli,
Ansambl,
Anthems,
Antonio Vivaldi,
Aria,
Arietta,
Arrigo Boito,
Balet,
Baryton,
Bas-baryton,
Bas (głos),
Basso continuo,
Basso profondo,
Bedřich Smetana,
Bel canto,
Camerata florencka,
Camille Saint-Saëns,
Carl Maria von Weber,
Charles Gounod,
Christoph Willibald Gluck,
Claudio Monteverdi,
Così fan tutte (KV 588),
Czarodziejski flet (KV 620),
Dafne (opera),
Daniel Auber,
Don Carlos (opera),
Don Giovanni (KV 527),
Dramat muzyczny,
Dramma giocoso,
Duet,
Dydona i Eneasz,
Dyszkant,
Dzwonki,
E. T. A. Hoffmann,
Engelbert Humperdinck (kompozytor),
Eugeniusz Oniegin (opera),
Falstaff (opera),
Faust (opera),
François Adrien Boieldieu,
Francesco Cavalli,
Francesco Provenzale,
Franz Schubert,
Głos ludzki,
Gaetano Donizetti,
Gaspare Spontini,
Georg Friedrich Händel,
Georges Bizet,
Giacomo Meyerbeer,
Giacomo Puccini,
Gian Lorenzo Bernini,
Gioacchino Rossini,
Giulio Caccini,
Giuseppe Saverio Mercadante,
Giuseppe Verdi,
Grand opéra,
Grand opera,
Halka (opera),
Heinrich Marschner,
Henry Purcell,
Hrabina (opera),
Idomeneusz, król Krety (KV 366),
Ifigenia na Taurydzie,
Intermezzo,
Język włoski,
Jacopo Peri,
Jacques Fromental Halévy,
Jacques Offenbach,
Jarosław Mianowski,
Jean-Baptiste Lully,
Jean-Philippe Rameau,
Johann Simon Mayr,
Jolanta (opera),
Jules Massenet,
Kastrat,
Kontralt,
Kontratenor,
La Fenice,
La Traviata,
La clemenza di Tito (KV 621),
Libretto,
Lorenzo da Ponte,
Madrygał,
Makbet (opera),
Mandolina,
Masque,
Melodyka,
Mezzosopran,
Michaił Glinka,
Modest Musorgski,
Monodia akompaniowana,
Musical,
Muzyka,
Nabucco,
Niccolo Jommelli,
Niema z Portici,
Nikołaj Rimski-Korsakow,
Open Directory Project,
Opera (ujednoznacznienie),
Opera balladowa,
Opera buffa,
Opera mydlana,
Opera rockowa,
Opera semiseria,
Opera seria,
Opera werystyczna,
Operetka,
Orfeusz (opera),
Orfeusz i Eurydyka,
Orkiestra,
Otello (opera),
Ottavio Rinuccini,
Otto Nicolai,
Partytura,
Peter Cornelius (kompozytor),
Pietro Antonio Cesti,
Pietro Mascagni,
Pietro Metastasio,
Piotr Czajkowski,
Polifonia,
Polska opera,
Polskie teatry operowe,
Prapremiera,
Premiera,
Primadonna,
Recytatyw,
Renesans,
Richard Wagner,
Robert Diabeł (opera),
Robert Schumann,
Rusłan i Ludmiła (opera),
Ryszard Daniel Golianek,
Ryszard Wagner,
Singspiel,
Sopran,
Sopran dramatyczny,
Sopran koloraturowy,
Sopran liryczny,
Sopran spinto,
Stanisław Moniuszko,
Stefano Landi,
Straszny dwór,
Szkoły narodowe w muzyce,
Teatr operowy,
Tenor,
Tenore di grazia,
Tercet,
Thomas Augustine Arne,
Tomaso Albinoni,
Tragédie lyrique,
Uprowadzenie z seraju (KV 384),
Uwertura,
Vincenzo Bellini,
Vincenzo Galilei,
Wenecja,
Wesele Figara (KV 492),
Wilhelm Tell (opera),
William Szekspir,
Wirtuoz,
Wodewil,
Wolfgang Amadeusz Mozart,
Wolny strzelec (opera),
Zarzuela,
Opera (
wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (
libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i
balet, wywodzi się z włoskich,
renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się najczęściej z 4 aktów, które podzielone są na sceny.
Opera (
wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (
libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i
balet, wywodzi się z włoskich,
renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się najczęściej z 4 aktów, które podzielone są na sceny.
Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór
dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez
aktorów przed zgromadzoną w tym celu
publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak
opera lub
operetka),
choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk
baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie
reżyser.
Dafne – baśń dramatyczna (
wł. favola drammatica)
Jacopa Periego z
librettem Ottavia Rinucciniego opartym na fragmencie
Metamorfoz Owidiusza. Wystawiona po raz pierwszy we
Florencji podczas karnawału w roku 1598, była pierwszą
operą w historii światowej muzyki. Obecnie (2012) znana jedynie z dwóch zachowanych fragmentów partytury, w większości zaginiona.
Pasticcio to utwór muzyczny stworzony przez kilku kompozytorów. W
XVII wieku odmiana dzieła jakim jest
opera polegająca na łączeniu odcinków muzycznych z różnych oper w jednym dziele o odrębnym
libretto.
Dzień świra – trzy aktowa opera z muzyką
Hadriana Filipa Tabęckiego i
librettem Marka Koterskiego, napisanym na podstawie utworu dramatokomicznego własnego autorstwa i pod tym samym tytułem. Prapremiera opery miała miejsce 29 stycznia 2012 w Teatrze Wielkim w Poznaniu; spektakl ten wyreżyserował Igor Gorzkowski, a kierownikiem muzycznym był Radosław Labakhua.
Zbójcy (wł. I masnadieri) –
opera Giuseppe Verdiego w czterech aktach.
Libretto napisał Andrea Maffei (na podstawie dramatu
Friedricha Schillera pod tym samym tytułem).
Latający Holender, Holender tułacz (Der fliegende Holländer) to opera romantyczna
Ryszarda Wagnera (muzyka i libretto), składająca się z trzech aktów.
Dzieło otwarte (wł. opera aperta) –
semiotyczna koncepcja analizy
dzieła sztuki opisana po raz pierwszy przez
Umberto Eco w 1962 roku w jego książce Dzieło otwarte: Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, opisująca polisemiczność każdego dzieła sztuki i przenosząca akcent w analizie dzieła z relacji twórca – dzieło na dzieło – odbiorca.
Ifigenia na Taurydzie lub Ifigenia w Taurydzie (
fr. Iphigénie en Tauride) – opera z muzyką
Christopha Willibalda Glucka i
librettem Nicolas-François Guillarda, skomponowana w 1778 r. i wystawiona po raz pierwszy w
paryskiej Académie Royale de Musique 18 maja 1779 r. Była 39. i przedostatnią operą Glucka; po
Orfeuszu i Eurydyce jest najpopularniejszym dziełem scenicznym tego kompozytora.
Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór
dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez
aktorów przed zgromadzoną w tym celu
publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak
opera lub
operetka),
choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk
baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie
reżyser.
Un giorno di regno, ossia il finto Stanislao,
pol. Jednodniowe panowanie, albo oszustwo Stanisława (powszechnie nazywana też Dzień panowania) –
opera komiczna
Giuseppe Verdiego z
librettem Felice Romani na podstawie sztuki Le faux Stanislas
Alexandre Vincent Pineu Duval.
Kopciuszek albo triumf dobroci (
włos. La Cenerentola ossia La bontà in trionfo) –
opera komiczna w dwóch aktach (pięciu scenach)
Gioacchina Rossiniego do
libretta Jacopo Ferrettiego. Opera powstała na podstawie bajki
Perraulta w bardzo krótkim czasie. Libretto zostało napisane w ciągu 22 dni a partytura - 24 dni. Opera jest pozbawiona elementów fantastycznych, zaś bajkowy pantofelek został zastąpiony przez bransoletkę. Obawiano się bowiem reakcji cenzury i publiczności na podnoszenie sukni podczas sceny przymiarki pantofelka.
Rienzi, der letzte der Tribunen (Rienzi, ostatni z trybunów) - wielka, tragiczna
opera w 5 aktach. Skomponowana przez
Richarda Wagnera w latach 1838-1840. Libretto napisał kompozytor. Była to ulubiona opera
Adolfa Hitlera.
Polska tradycja operowa – pojęcie podlegające wielu definicjom, ponieważ można ją uznać za tradycję wystawiania
oper w
Polsce, bądź za tradycję tworzenia oper w języku
polskim przez polskich
kompozytorów, lub
librecistów. Tak zwaną operę polską można zdefiniować jako operę dotyczącą Polski, polskiego kompozytora (tak mówi się o Ubu Rex
Krzysztofa Pendereckiego), lub jako operę w języku polskim, bądź też
polski gmach, w którym odbywają się przedstawienia operowe.
Kopciuszek albo triumf dobroci (
włos. La Cenerentola ossia La bontà in trionfo) –
opera komiczna w dwóch aktach (pięciu scenach)
Gioacchina Rossiniego do
libretta Jacopo Ferrettiego. Opera powstała na podstawie bajki
Perraulta w bardzo krótkim czasie. Libretto zostało napisane w ciągu 22 dni a partytura - 24 dni. Opera jest pozbawiona elementów fantastycznych, zaś bajkowy pantofelek został zastąpiony przez bransoletkę. Obawiano się bowiem reakcji cenzury i publiczności na podnoszenie sukni podczas sceny przymiarki pantofelka.
Serenada na orkiestrę smyczkową G-dur nr 13
KV 525, znana jako Eine kleine Nachtmusik (Mała nocna serenada lub Mała nocna muzyka, czy Mały nokturn) jest jedną z najbardziej znanych kompozycji
Wolfganga Amadeusza Mozarta. Została napisana w
1787 roku w
Wiedniu, w tym samym czasie, kiedy kompozytor pracował nad
operą Don Giovanni. Nie są znane okoliczności powstania dzieła.
Muzio Scevola (
HWV 13) –
opera w trzech
aktach, do której
libretto napisał poeta Królewskiej Akademii Muzycznej w
Londynie Paolo Rolli. Uwerturę i akt III skomponował
Georg Friedrich Händel, zaś muzykę do pozostałych aktów stworzyli jeszcze dwaj muzycy: do aktu I –
Filippo Amadei, do aktu II – rywal Händla,
Giovanni Battista Bononcini. Taka mieszanka kompozycji została określona włoskim terminem
pasticcio.
Libretto nawiązuje do postaci
Gajusza Mucjusza Cordusa i oblężenia Rzymu przez Etrusków.
Pierre de Médicis –
opera autorstwa
Józefa Michała Poniatowskiego, której premiera miała miejsce 9 marca 1860 w Opéra Le Peletier. W późniejszym czasie opera wystawiana była także w Lyonie (1862) Madrycie (1863) i Mediolanie (1869-1870). Polskie wykonanie koncertowe tego dzieła miało miejsce ponad 150 lat później, 23 lipca 2011 w Filharmonii Krakowskiej.