Linki:
Cyceron,
Demokracja,
Gajusz Grakchus,
Gajusz Juliusz Cezar,
Homo novus,
II wiek p.n.e.,
Pompejusz,
Popularzy,
Prowincje rzymskie,
Republika rzymska,
Senat rzymski,
Starożytność,
Starożytny Rzym,
Sulla,
Trybun ludowy,
Tyberiusz Grakchus,
Wojna domowa Cezara z Pompejuszem,
Optymaci (łac. optimates, od optimus - "najlepszy") – konserwatywne ugrupowanie polityczne w
starożytnym Rzymie, powstałe w drugiej połowie
II wieku p.n.e. Jego nawybitniejsi przedstawiciele to
Sulla i
Pompejusz Wielki, ród Cyprianów.
Wojna domowa Cezara z Pompejuszem – konflikt o władzę w Rzymie toczący się w latach
49 p.n.e. do
45 p.n.e., pomiędzy
Gajuszem Juliuszem Cezarem, prokonsulem i zdobywcą
Galii, a
Gnejuszem Pompejuszem Wielkim rzymskim konsulem, który otrzymał poparcie
Senatu w obronie wartości republikańskich. W rzeczywistości była to już ostatnia odsłona wojny domowej toczonej z niewielkimi przerwami od
88 p.n.e. pomiędzy stronnictwem
popularów reprezentujących masy ludowe i dążących do wzmocnienia uprawnień
trybuna ludowego, a frakcją
optymatów reprezentantów arystokracji rzymskiej, usiłujących wzmocnić władzę Senatu kosztem uprawnień zgromadzeń ludowych i trybunatu.
Pompeja (Pompeia) córka
Pompejusza Wielkiego, siostra
Sekstusa Pompejusza i
Gnejusza Pompejusza. Żona Faustusa Korneliusza Sulli, syna dyktatora
Lucjusza Korneliusza Sulli, a następnie
Lucjusza Korneliusza Cynny.
Ioppe (dziś:
Jaffa) - starożytne miasto w
Palestynie, będące portem
Jerozolimy. W połowie
I wieku p.n.e. Pompejusz przyłączył je do
prowincji rzymskiej Syrii. W okresie cesarstwa miasto opanowali piraci, wobec czego cesarz
Wespazjan nakazał je zburzyć i wybudować na jego miejscu obronną twierdzę.
Najlepsza Partia (
isl. Besti flokkurinn) − islandzkie ugrupowanie polityczne powstałe w 2009 roku. Jego założycielem i liderem jest komik
Jón Gnarr. Ugrupowanie powstało jako wyraz protestu przeciwko politycznemu establishmentowi, współodpowiedzialnemu za
wielki krach finansowy.
Teatr Pompejusza (
wł. Teatro di Pompeo,
łac. Lapideum et Pompeii, znany też jako Theatrum Marmoreum) – pierwszy
rzymski teatr wzniesiony z kamienia. Został zbudowany ok.
55 p.n.e. Jego budowę sfinansował
Pompejusz, by umocnić swą pozycję polityczną w
Rzymie.
Gnejusz Oktawiusz (Gnaeus Octavius) – polityk
rzymski, jeden z przywódców
optymatów. Syn Gajusza Oktawiusza, konsula w 128 p.n.e. Został wybrany na
konsula w roku
87 p.n.e. a drugim konsulem wybrano pomimo opozycyjnego wobec
Sulli stanowiska
Lucjusza Korneliusza Cynnę. Gdy Sulla poprowadził swoje
legiony do
Grecji na
wojnę z Mitrydatesem, Cynna wystąpił przeciw jego zwolennikom co spotkało się ze sprzeciwem Gnejusza Oktawiusza . Optymaci pod jego przywództwem zmusili Cynnę do opuszczenia
Rzymu i mianowali na jego miejsce konsulem zastępczym Lucjusza Korneliusza Merulę. Wybuchła wojna domowa. Cynna zebrał w
Italii wojska, połączył się z przybyłym z
Afryki Mariuszem i jego zwolennikami, a następnie razem ruszyli na Rzym i opanowali miasto. Według
Liwiusza to nieporadność konsula Oktawiusza przyczyniła sie do zwycięstwa
popularów. Doszło do rzezi zwolenników Sulli. Zginęli między innymi obaj konsulowie: Gnejusz Oktawiusz i Lucjusz Korneliusz Merula. Według relacji
Appiana Oktawiuszowi odcięto głowę i zawieszono ją przed mównicą na forum.
Cyceron wymienia, Oktawiusza obok Sulli, Mariusza, Cynny i Karbona jako jednego z tych obywateli, którzy przyczyniają się do zguby Rzczpospolitej poprzez doprowadzanie do wojen domowych.
Marcus Aemilius Scaurus był
rzymskim politykiem w I wieku p.n.e. syn
patrycjuszowskiego wybitnego polityka rzymskiego,
Marka Emiliusza Skaura i jego drugiej żony
Cecylii Metelli Dalmatyki. Cecylia poślubiła potem
Sullę i Marek stał się pasierbem sławnego dyktatora.
Bitwa pod Pistorią w
Etrurii w
styczniu 62 p.n.e. zakończyła krótkotrwałą
wojnę domową w
Starożytnym Rzymie, rozgorzałą na skutek zdarzeń, które przeszły do historii jako tzw.
Sprzysiężenie Katyliny. W bitwie starły się, z jednej strony, armia
senackiego stronnictwa
optymatów, kierowanego przez
konsulów Marka
Cycerona (nieobecny na polu bitwy) i
Gajusza Antoniusza Hybrydę (faktyczny dowódca), a z drugiej, odwołujące się do haseł programu stronnictwa
popularów, zbuntowane oddziały
weteranów pod wodzą
Katyliny.
Alea iacta est (z
łac., dosł. kostka jest rzucona) – słowa, które rzekomo
Juliusz Cezar wypowiedział
10 stycznia 49 r. p.n.e., podczas przekraczania wraz ze swoją armią rzeki
Rubikon (pn.
Włochy). Przekroczenie tej rzeki było jednoznaczne z rozpoczęciem wojny domowej przeciwko
Pompejuszowi i
optymatom. Zwrot po raz pierwszy zacytowany przez
Swetoniusza w dziele Żywoty Cezarów w formie iacta alea est. Obecnie w
języku polskim zwrot funkcjonuje najczęściej w postaci kości zostały rzucone.
Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, Cezar, ur.
12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja
Mommsena i
Diona) w
Rzymie, zm.
15 marca (
idy marcowe)
44 p.n.e. w
Rzymie –
rzymski polityk,
wódz,
dyktator i
pisarz. Jeden z członków stronnictwa
popularów, spowinowacony z
Cynną i
Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy
kwestora,
edyla,
pretora,
konsula i
dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w
Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i
Pompejusza – tzw.
optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w
Rzymie. Zamordowany w dniu
id marcowych przez senatorów pod przywództwem
Marka Brutusa oraz
Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował
Oktawiana Augusta (wtedy jeszcze Gaiusa Octaviusa), wyznaczając go na swego spadkobiercę.
Quintus Caecilus Metellus Pius członek wpływowego
plebejskiego rodu rzymskiego
Cecyliuszy, syn
Kwintusa Cecyliusza Metellusa Numidyjskiego, konsula w 109 p.n.e. Zyskał
przydomek (agnomen): Pius w uznaniu dla uczuć okazywanych ojcu, gdy usilnie zabiegał o odwołanie go z wygnania , na które ten został skazny w 100 p.n.e.. W młodości jako 20-latek towarzyszył ojcu na wojnie w
Numidii z
Jugurtą. Pretor 89 p.n.e.; jeden z dowódców w
wojnie ze sprzymierzeńcami. Pokonał i zabił w bitwie Kwintusa Pompediusza, przywódcę Marsów w 88 p.n.e. W 87 p.n.e. w dalszym ciągu był w armii prowadząc walki przeciwko
Samnitom. Doszło wówczas przejęcia władzy przez stronnictwo
popularów pod wodzą
Mariusza i
Cynny. Wezwany został przez
senat do Rzymu, gdzie ciesząc się większym zaufaniem żołnierzy niż ówczesny konsul Oktawiusz był wzywany do przejęcia naczelnego dowództwa. Odrzucenie tego żądania spowodowało przejście części wojska na stronę wrogów i Metellus nie widząc szans oparcia się siłom Mariusza i Cynny opuścił miasto i popłynął do Afryki. Zebrał tam znaczne siły i przyłączył się do niego
Krassus, który przypłynął z Hiszpanii ale wkrótce obaj wodzowie poróżnili się. W 84 p.n.e.Metellus został pobity przez Gajusza Fabiusza, jednego z dowódców stronnictwa Mariusza. W 83 p.n.e. na wieść o powrocie
Sulli z Azji, przyłączył się do niego w Brundyzjum jako jeden z pierwszych nobilów i został jednym z najważniejszych dowódców w wojnie domowej Sulli z popularami. W 82 pokonał ostatecznie wojska Karbona i Norbanusa w Galii Cisalpińskiej. W 80 p.n.e. sprawował konsulat razem z Sullą. W następnym roku udał się do Hiszpanii Ulterior by w charakterze prokonsula zarządzać prowincją i
pokonać armię Sertoriusza, stronnika popularów. Pozostał tam przez 8 lat nie mogąc pokonać Sertoriusza. Wysłana została przez Rzymian druga armia pod wodzą młodego
Pompejusza. Sertoriusz opierał się jednak nadal i dopiero jego podstępne zamordowanie przez Marka Perpernę w 72 p.n.e. pozwoliło zakończyć wojnę. Po powrocie do Rzymu Metellus odbył
triumf za zwycięstwa w Hiszpanii. W 81 p.n.e. został z nadania Sulli
pontfexem maximusem i sprawował ten urząd do śmierci w 63 p.n.e. Na jego następcę został wybrany
Cezar. Polityczne podążał w ślady ojca, tak jak on był stałym i niezawodnym stronnikiem
optymatów. Uważany przez współczesnych za jednego z najlepszych strategów militarnych. Adoptował w testamencie syna Publiusza Korneliusza Scypiona Nazyki, który od tego momentu został
Kwintusem Cecyliuszem Metellusem Kornelianem Scypionem NazykąKolonizacja fryderycjańska − akcja osadnicza, przeprowadzona przez króla
Prus Fryderyka II w drugiej połowie XVIII wieku i początkach wieku XIX we wschodnich Prusach.
Puńscy - ród Tatarów litewskich, którego protoplastą był nieznany z imienia syn
chana krymskiego Nur-Dewlet Gireja. Po przybyciu na Litwę w
1480 roku otrzymał zamek w Puniach nad Niemnem. Jego synami byli Temruka i Janbek. Syn Janbeka, Islam Janbekowicz Sołtan Puński, był rotmistrzem Zygmunta Augusta i Stefana Batorego. Rotmistrz Machmeć Puński, bratanek Janbeka, ginie w
1621 pod
Chocimiem. W drugiej połowie XVII wieku ród wymarł.
Ruch Wolnokozacki (
ros. Вольноказачье движение) – emigracyjne kozackie ugrupowanie polityczne działające w latach 20. i 30. XX wieku.
LG Optimus 7 – (w
Polsce znany jako LG Swift 7, inna nazwa: E900) telefon komórkowy typu
smartphone firmy
LG, zaprezentowany w drugiej połowie 2010 roku.
Bretońska Partia Autonomiczna (
fr. Parti Autonomiste Breton, PAB) – bretońskie ugrupowanie polityczne działające na przełomie lat. 20. i 30. XX wieku
Publius Antistius polityk
rzymski z
plebejskiego rodu Antistiuszy. Przedstawiciele tej rodziny pojawiają się przez cały okres republiki, ale żaden z nich nie odegrał ważniejszej roli w historii. Publiusz był
trybunem plebejskim w 88 p.n.e.. Razem z kolegą w urzędzie, Publiuszem Supicjuszem Rufusem przeciwstawił się kandydowaniu
Gajusza Cezara Strabona na
konsula, bez sprawowania poprzednio funkcji
pretora. Wygłoszona z tej okazji mowa zyskała mu publiczne uznanie. Pozytywne zdanie o jego zdolnościach oratorskich miał
Cyceron. W roku 86 p.n.e. Publiusz Antistiusz był
edylem. Z racji tej funkcji przewodniczył trybunałowi, przed którym stanął
Pompejusz oskarżony o malwersacje łupów spod Asculum.
Plutarch w swoich "Żywotach równoległych" relacjonuje ten proces, twierdząc, że zachowanie Pompejusza w czasie procesu, wzbudziły w Antistiuszu sympatię do niego i idącą za tym propozycję małżeństwa z córką Publiusza
Antistią. Takie sekretne porozumienie zostało zawarte i po uniewinnieniu Pompejusza kilka dni później małżeństwo zostało zawarte w 86 p.n.e. W konsekwencji tego małżeństwa Publiusz został uznany za zwolennika stronnictwa
Sulli. W czasie
walk, które wybuchły po powrocie Sulli do Italii po zwycięstwie nad
Mitrydatesem ze stronnictwem
popularów, którym przewodzili wówczas
Lucjusz Korneliusz Cynna, Gnejusz Papiriusz Karbon i Mariusz Młodszy, syn
Gajusza Mariusza obie strony wymordowywały zwolenników stronnictwa przeciwnego. Tak zginął też w 82 p.n.e. Publiusz Antistiusz zgładzony na rozkaz ówczesnego konsula Mariusza Młodszego. Po śmierci Publiusza samobójstwo popełniła jego żona Kornelia, matka Antistii.