Linki:
Alfabet,
Błąd ortograficzny,
Gramatyka,
Historia ortografii polskiej,
Interpunkcja,
Język (mowa),
Język starogrecki,
Litera,
Ortofonia,
Pismo,
Rada Języka Polskiego,
Słowo,
Symbol,
Typografia,
Ortografia (z
gr. ορθο- ortho- = "poprawny" i γραφος -grafos = "piszący") inaczej pisownia – zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu
słów danego
języka za pomocą
liter alfabetu lub innych
symboli. W skład zasad ortograficznych wchodzą również zasady dot.
interpunkcji, natomiast
typografia jest osobnym zagadnieniem.
Transkrypcja fonetyczna - system
pisowni lub system
konwersji pisma oparty na zasadzie ścisłej odpowiedniości
głosek i
liter - jednej głosce odpowiada tu zawsze jeden znak (czasem z
diakrytyką), a jednemu znakowi jedna głoska. W węższym rozumieniu jest to sposób zapisu wymowy danego języka za pomocą ustalonego wzorca zrozumiałego także dla osób nie znających obowiązujących w piśmie tego języka zasad ortografii. Najczęściej spotykanym zapisem tego rodzaju jest zapis za pomocą znaków
międzynarodowego alfabetu fonetycznego, na przykład:
Dysortografia - specyficzne zaburzenie w nauce pisania, objawiające się popełnianiem błędów ortograficznych pomimo znajomości zasad
pisowni i odpowiedniej motywacji do poprawnego pisania. Dysortografia może być korygowana, jednak całkowite ustąpienie objawów występuje bardzo rzadko.
Skrót – skrócony zapis
wyrazu lub
wyrażenia, zbudowany z jednej lub kilku
liter (inna nazwa to:
abrewiatura). Skróty zapisuje się stosownie do obowiązujących dla danego
języka norm
ortograficznych, przyjętych zwyczajowo konwencji pisowni dla konkretnych skrótów (różne znaczenia, wyjątki) lub w sposób swoisty dla skrótów nazw własnych – szczególnie jeśli są to skróty stosowane w odniesieniu do podmiotów gospodarczych i instytucji.
Ordynacja wyborcza (lub system wyborczy) – zbiór przepisów wchodzących w skład tzw.
prawa wyborczego regulujących sposób przeprowadzenia
wyborów, a w szczególności zasady wyłaniania ich zwycięzców i podziału mandatów.
Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie
języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.
Błąd ortograficzny - polega na napisaniu wyrazu lub wyrażenia w sposób niezgodny z obowiązującą normą ortograficzną, utrwaloną w zasadach pisowni i słownikach ortograficznych. Do najczęściej popełnianych błędów ortograficznych można zaliczyć naruszenie zasad pisowni wielką i małą literą, pisowni łącznej i rozłącznej, indywidualne tworzenie skrótów.
Język programowania – zbiór zasad określających, kiedy ciąg symboli tworzy
program (czyli ciąg symboli opisujący obliczenia) oraz jakie obliczenia opisuje.
System gospodarczy – inaczej system ekonomiczny – zbiór powszechnie obowiązujących
norm prawnych oraz ogólnie akceptowanych zasad, regulujących postępowanie wszystkich uczestników procesu gospodarczego. System ekonomiczny jest też określany jako zespół instytucji związanych z podejmowaniem i realizacją decyzji ekonomicznych wraz ze wszystkimi podmiotami ekonomicznymi.
System polityczny - ogół
organów państwowych,
partii politycznych oraz
organizacji i
grup społecznych (
formalnych i
nieformalnych), uczestniczących w działaniach politycznych w ramach danego
państwa oraz ogół generalnych zasad i norm regulujących wzajemne stosunki między nimi.
Zasada unikania podwójnych wyróżnień – jedna z podstawowych zasad w projektowaniu
typograficznym. Mówi ona, że jeżeli nie ma istotnej potrzeby, to nie należy wyróżnianego fragmentu tekstu wyróżniać więcej niż jedną metodą naraz.
Zasady azotowe nukleotydów -
organiczne związki heterocykliczne, formalnie pochodne
puryny lub
pirymidyny tworzące razem z
deoksyrybozą i
fosforanem nukleotyd. Nici
kwasów nukleinowych mogą wiązać się ze sobą zasadami azotowymi w
pary zasad poprzez
wiązania wodorowe i
koordynacyjne. Sekwencja nukleotydów (kolejność występowania zasad) w kwasach nukleinowych to
kod, czyli sposób zapisu
informacji genetycznej o kolejności
aminokwasów w
białkach.
Dyktando (
łac. dicto - dyktuję) - rodzaj
sprawdzianu polegający na zapisaniu ze słuchu dyktowanego
tekstu. Oceniana jest poprawność zapisu pod względem zgodności z zasadami
ortografii i
interpunkcji. Najczęściej dyktanda przeprowadzane są w
szkołach.
Fundamentalizm religijny – rygorystyczne przestrzeganie zasad i norm wyznaczonych przez
doktrynę religijną połączone często z narzucaniem tych zasad innym członkom społeczności niekoniecznie wyznającym tę samą religię lub przymusowym
prozelityzmem.
Szeryf (spolszczenie z fr. serif) – poprzeczne lub ukośne zakończenia kresek głównych liter danego kroju pisma. Jego forma graficzna jest jednolita w danym kroju. Ze względu na sposób prowadzenia narzędzia pisarskiego przy projektowaniu pism durkarskich można rozróżnić: szeryfy zwrotne, charakteryzujące antykwy i szeryfy przechodnie charakterystyczne dla pisanek.
Prawo przedmiotowe - to
zbiór ogólnych, uporządkowanych
norm (zasad) zachowania, uznanych lub preferowanych przez
społeczeństwo (państwo), których nieprzestrzeganie jest zagrożone różnymi
sankcjami (rygorami). Reguluje sferę materialnoprawną oraz formalnoprawną.
Zasady rachunkowości – zbiór obowiązujących reguł, procedur i norm, które są stosowane w praktyce, aby dostarczane informacje o sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa, jego działalności gospodarczej i osiąganych wynikach finansowych były pełne, jasne, rzetelne i użyteczne. Część z tych zasad polski prawodawca zawarł w I rozdziale
ustawy o rachunkowości z dnia
29 września 1994 roku.
Pięć zasad protestantyzmu to pięć podstawowych zasad
teologii protestanckiej, wyrażonych w
języku łacińskim jako: Sola scriptura ("Tylko Pismo"), Sola fide ("Tylko wiarą"), Sola gratia ("Tylko łaska"), Solus Christus ("Tylko Chrystus"), Soli Deo gloria ("Tylko Bogu chwała"). Pojawiły się one w
XVI wieku podczas
reformacji luterańskiej i do dziś pozostają podstawą teologiczną
protestantyzmu. Podsumowują one zasadnicze różnice teologiczne z
katolicyzmem i wskazują na podstawowe zasady, jakie powinien wyznawać chrześcijanin, aby osiągnąć zbawienie. Uznawanie powyższych zasad jest podstawowym wyznacznikiem uznania danego wyznania chrześcijańskiego za protestanckie. Pięć zasad protestantyzmu obowiązuje zarówno w
Kościołach ewangelickich, jak i
ewangelicznych (w tym
zielonoświątkowych).