Owidiusz

Owidiusz, Publius Ovidius Naso (43 p.n.e. - 17 lub 18 n.e.), jeden z najwybitniejszych elegików rzymskich, najbardziej utalentowany poeta epoki Augusta, należący do młodszego pokolenia twórców augustowskich. Syn bogatego ekwity z Sulmony (środkowa Italia). Zrezygnował z kariery urzędniczej i poświęcił się pisarstwu. Znajomy Horacego, przyjaciel Propercjusza. Najbardziej znany ze swoich trzech utworów o tematyce miłosnej: Ars amatoria Sztuka kochania, Amores - Pieśni miłosne, Heroidy i niezachowanej do naszych czasów tragedii Medea.

Owidiusz — imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od łac. nazwy rodowej, która z kolei być może pochodzi od łac. słowa ovis — "owieczka", albo też ma pochodzenie oskijsko-umbryjskie. Najbardziej znanym imiennikiem jest Owidiusz (Publius Ovidius Naso), starożytny poeta rzymski. Patronem tego imienia w Kościele katolickim jest św. Owidiusz, biskup w Galii.

Tibullus, Albius Tibullus (ur. ok. 54, zm. 19 p.n.e.) – poeta rzymski, przyjaciel Horacego i Owidiusza; piewca miłości, w utworach opiewał swoją ukochaną Planię, której prawdziwe imię ukrywał pod pseudonimem Delia, i uroków wiejskiego życia; echa jego elegii można znaleźć w twórczości K. Janickiego i Jana Kochanowskiego. Nazwał Rzym wiecznym miastem.

Gaius Cilnius Maecenas (ur. 13 kwietnia 70 p.n.e., zm. 8 p.n.e.) - rzymski polityk, doradca i przyjaciel Oktawiana Augusta, poeta i patron poetów, między innymi Wergiliusza, Horacego i Propercjusza. Jego nazwisko stało się nazwą protektora sztuki i nauki.

Postum (Postumus) – przyjaciel Horacego, do którego poeta skierował słynne słowa: Eheu fugaces, Postume, Postume, labuntur anni (Mkną chyże lata, Postumie, Postumie – Ody, Księga 2, Pieśń 14, tłum. Józef Birkenmajer).

Caesius Bassus - rzymski poeta z czasów Nerona, przyjaciel satyryka Persjusza, który zadedykował mu swoją VI satyrę. Bassus naśladował Horacego, pisał wiersze liryczne w różnych miarach. Utwory jego nie zachowały się.

Lucjusz Wariusz Rufus (ok. 70 p.n.e. - 15 p.n.e.) - przyjaciel Wergiliusza i Horacego. Wydawca Eneidy, Uprawiał epikę, elegię i tragedię. Około 29 p.n.e. napisał tragedię pt. Thyestes, która została wystawiona podczas uroczystości tryumfalnych na cześć zwycięstwa Oktawiana pod Akcjum; sztuka odniosła wówczas wielki sukces, a jej autor otrzymał wysoką nagrodę pieniężną. Wariusz był twórcą poematu dydaktycznego pt. O śmierci, w którym ze stanowiska filozofii epikurejskiej zwalczał nieuzasadniony strach ludzi przed śmiercią.

Ishmael Scott Reed (ur. 22 lutego 1938 w Chattanooga, Tennessee) - amerykański poeta, eseista, powieściopisarz. Jeden z najbardziej znanych pisarzy afroamerykańskich swojego pokolenia, obok Amiriego Baraki jeden z najbardziej kontrowersyjnych (i najbardziej lewicowych). Przedstawia w satyrycznym świetle amerykańską prawicę.

Pedro Salinas y Serrano (ur. 27 listopada 1892 w Madrycie, zm. 4 grudnia 1951 w Bostonie) – hiszpański poeta i tłumacz, uznawany za głównego reprezentanta Pokolenia 27, autor utworów o tematyce miłosnej.

Leopold Staff (ur. 14 listopada 1878 we Lwowie, zm. 31 maja 1957 w Skarżysku-Kamiennej) – polski poeta, tłumacz i eseista pochodzenia czeskiego, dwukrotnie odznaczony tytułem doktora honoris causa. Jeden z najwybitniejszych twórców literatury XX wieku, poeta laureatus. Przedstawiciel trzech epok: Młodej Polski, Dwudziestolecia międzywojennego oraz czasów powojennych. Początkowo związany z dekadentyzmem (Dzień duszy, 1903), później klasycysta (zaliczany czasem do szkoły parnasistów), a w ostatnim okresie twórczości - awangardzista (Wiklina, 1954).

Amano Tsukiko (天野月子) jest japońską piosenkarką rockową. Najbardziej znana jest z utworów "Chou" i "Koe", które zostały użyte do gier video Fatal Frame. Miłość Amano do muzyki zaczęła się, gdy piosenkarka miała 5 lat. Jej pierwszym instrumentem było pianino a następnym, otrzymanym w szkole średniej, gitara. Amano sama pisze teksty swoich utworów oraz projektuje stroje do swoich teledysków. Uwielbia także rysować, ma własny komiks publikowany w internecie. Styl jej prac to abstrakcja z domieszką groteski.

Gnaeus Domitius Annius Ulpianus (ur. II wiek n.e., zm. 223 n.e.), jeden z najwybitniejszych i najbardziej znanych rzymskich jurystów i pisarzy epoki cesarstwa. Fragmenty oraz wyciągi jego pism stanowią 1/3 sławnej kodyfikacji prawa rzymskiego podjętej przez cesarza Justyniana I Wielkiego w VI wieku naszej ery, znanej pod nazwą justyniańskich Digestów.

Gaius Valgius Rufus, łaciński poeta, przyjaciel Horacego i Mecenasa a także konsul dodatkowy (consul suffectus) w 12 p.n.e. (po śmierci konsula Waleriusza Messali).

Tragedie greckie powstawały od VI w. p.n.e. do okresu rzymskiego, wszystkie zachowane w całości są jednak dziełami trzech wielkich tragików ateńskich V w. p.n.e. - Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa. Czas ich działalności obejmuje łącznie zaledwie 80 lat. Pierwsze wystawienie tragedii odbyło się w 534 p.n.e. w Atenach za rządów Pizystrata - pierwsza zachowana tragedia, Persowie Ajschylosa (472 p.n.e.), wiąże się ze zwycięstwem Aten stanowiącym początek ich potęgi politycznej i kulturalnej. Koniec potęgi Aten na skutek ich klęski w wojnie peloponeskiej (404 p.n.e. - trzy lata po śmierci Eurypidesa i dwa lata po śmierci Sofoklesa) jest zarazem końcem epoki wielkich ateńskich utworów tragicznych. Zachowało się siedem tragedii Ajschylosa, siedem tragedii Sofoklesa i osiemnaście tragedii Eurypidesa (w tym Rhesos, prawdopodobnie nieautentyczny). Wybór ten (prócz ośmiu przekazanych przez inne źródła) dokonał się w czasach cesarza Hadriana. Nie dotarły do naszych czasów tragedie poprzedzające twórczość Ajschylosa ani następujące po Eurypidesie, a także większość twórczości trójki wielkich tragików - według źródeł starożytnych łącznie z dramatami satyrowymi Ajschylos miał bowiem napisać dziewięćdziesiąt tragedii, Sofokles ponad sto, a Eurypides dziewięćdziesiąt dwie. Świetność tragedii wiąże się więc ściśle z okresem politycznego rozkwitu Aten - tragedie IV w., tragedie aleksandryjskie i tragedie przed Ajschylosem są słabo znane (żadna nie zachowała się w całości) i cechuje je o wiele mniejsza wartość literacka. Mimo że okres twórczości wielkich tragików był tak krótki, między twórczością Ajschylosa i Eurypidesa zachodzą znaczne różnice, był on okresem szybkiej ewolucji gatunku. O ile nie zaznaczono inaczej, informacje zawarte w tym artykule odnoszą się do tragedii V w.

Bartholomeus Spranger (ur. 1546 - zm. 1611) malarz niderlandzki, przedstawiciel manieryzmu. Działał jako nadworny malarz cesarza Maksymiliana II Habsburga, potem Rudolfa II. W swoim malarstwie łączy szkołę manieryzmu weneckiego ze sztuką flamandzką. Malował obrazy o tematyce mitologicznej, inspirowane poezją Owidiusza.

Mikołaj Adam Dzieduszycki herbu Sas (ur. 1769, zm. 1795 w Sokołowie koło Lwowa ). Publicysta z okresu Sejmu Czteroletniego i tłumacz. Był bratankiem Tadeusza, cześnika koronnego. Tłumaczył dzieła: Horacego, Wergiliusza, Owidiusza, Woltera i Hagedorna.

Charles Pierre Baudelaire (ur. 9 kwietnia 1821 r. w Paryżu, zm. 31 sierpnia 1867 r.) – poeta i krytyk francuski, parnasista zaliczany do grona tzw. "poetów przeklętych". Znany także z cenionych przekładów, m.in. wierszy Edgara Allana Poego. Prekursor symbolizmu i dekadentyzmu, powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych twórców literatury XIX wieku.

Kornelia (Cornelia Scipio, zm. 16 p.n.e.), córka Publiusza Korneliusza Scypiona Pomponiana Salvita (Publius Cornelius Scipio Pomponianus Salvito), konsula zastępczego (suffectus) w 35 p.n.e. i Skrybonii. Skrybonia została później żoną Augusta i matką jego jedynego dziecka Julii. Kornelia była zatem przyrodnią siostrą Julii. Zachowała się elegia pogrzebowa rzymskiego poety Propercjusza (Propertius) (Księga IV,11) w formie pocieszenia wygłaszanego przez ducha zmarłej Kornelii dla jej męża Paullusa. Poeta dał w nim obraz tradycyjnej rzymskiej matrony, jej dumy z przynależności do rodziny o długim szeregu przodków, jej silnego charakteru, przywiązania do tradycyjnych wartości.

Opowieść o tym, jak Batu-Chan zburzył miasto Riazań - zabytek piśmiennictwa staroruskiego, jedyny zachowany do naszych czasów tekst powstały w Księstwie Riazańskim. Jest to jeden z najbardziej wartościowych przykładów tzw. "opowieści o Tatarach" - utworów związanych tematycznie z najazdem mongolskim na Ruś. Dają się w nim wyodrębnić następujące po sobie chronologicznie części: zapowiedzi napaści na Riazań i nieudane zabiegi na rzecz zatrzymania Tatarów, bitwę, oblężenie miasta i jego zdobycie, rzeź mieszkańców, żałobę ocalałych, ostatni heroiczny atak oddziału Jewpatija Kołowrata, wreszcie wiadomość o odbudowie Riazania przez późniejszych, światłych władców.

Tristia (z łac. Żale) - utwór autorstwa Owidusza składający się z elegii na śmierć Tibullusa i elegii w 5 księgach skierowanych do żony, przyjaciół i cesarza, pisany dystychem elegijnym.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja