Linki:
Łańcuch górski,
Apeniny,
Enklawa,
Europa Południowa,
Góra,
Linia brzegowa,
Morze Śródziemne,
Morze Adriatyckie,
Morze Jońskie,
Morze Liguryjskie,
Morze Tyrreńskie,
Nizina,
Nizina Padańska,
Półwysep,
Półwysep Gargano,
Półwysep Kalabryjski,
Półwysep Salentyński,
San Marino,
Terytorium,
Włochy,
Watykan,
Wyżyna,
Płyta adriatycka (
ang. Apulian Plate) - niewielka
płyta tektoniczna (
mikropłyta), położona w środkowej części
Morza Śródziemnego. Obejmuje
Półwysep Apeniński i
Morze Adriatyckie.
Morze Jońskie (
starogr. Ιόνιος Πόντος,
łac. Mare Ionium,
gr. Ιόνιο Πέλαγος,
wł. Mar Jonio,
alb. Deti Jon) – część
Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią
Półwyspu Bałkańskiego (
Grecja i południowa
Albania) a południowo-wschodnim wybrzeżem
Półwyspu Apenińskiego oraz
Sycylią (
Włochy). Od północy łączy się z
Morza Adriatyckiego poprzez
cieśninę Otranto, od zachodu z
Morzem Tyrreńskim poprzez
Cieśninę Mesyńską, a od wschodu z
Morzem Egejskim poprzez
Kanał Koryncki.
Cieśnina Otranto (
wł. Canale d’Otranto,
alb. Gjiri i Otrantos) –
cieśnina łącząca
Morze Adriatyckie z
Morzem Jońskim i oddzielające od siebie półwyspy
Apeniński i
Bałkański. Długość cieśniny wynosi 120 km, szerokość 57 km, minimalna głębokość toru wodnego – 115 m.
Zatoka Manfredonia - zatoka na
Morzu Adriatyckim, u wschodnich wybrzeży
Półwyspu Apenińskiego, położona na południe od
Półwyspu Gargano. Największe miasto położone nad zatoką to
Manfredonia.
Półwysep Bałkański (Bałkany) –
półwysep położony w południowo-wschodniej części
Europy. Jego granice wyznacza od zachodu
Morze Adriatyckie i
Morze Jońskie, od wschodu
Morze Czarne i
Morze Marmara (cieśniny
Bosfor i
Dardanele), od południowego wschodu
Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż
Dunaju od Morza Czarnego do ujścia
Sawy (rejon
Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia
Kupy (rejon miasta
Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon
Osilnicy), następnie przekracza pasmo
Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (
chorw. i
wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie
Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą
kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów
Adriatyku i
Morza Czarnego, a także linia łącząca
Triest z
Odesą.
Półwysep Malajski (Malakka) - południowa część
Półwyspu Indochińskiego, między
Morzem Andamańskim a
Morzem Południowochińskim. Od
Sumatry oddzielony
Cieśniną Malakka. Długość wynosi ok. 1450 km. Powierzchnia: ok. 190 tys. km².
Synaj (
arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā,
hebr. סיני Sinai) –
półwysep w kształcie trójkąta, otoczony
Morzem Śródziemnym od północy,
Zatoką Sueską i
kanałem Sueskim od zachodu,
Morzem Czerwonym od południa i
Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w
Azji Zachodniej i jest częścią
Egiptu, którego większa część leży w
Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (
muhafazy):
Synaj Północny i
Synaj Południowy.
Płyta egejska (
ang. Aegean Sea Plate) - niewielka
płyta tektoniczna (
mikropłyta), położona we wschodniej części
Morza Śródziemnego. Obejmuje
Półwysep Peloponeski,
Morze Egejskie,
Kretę i wschodnie wybrzeże
Turcji.
Dänischer Wohld (
dan. Jernved) – półwysep w północnych
Niemieczech, na terenie landu
Szlezwik-Holsztyn. Półwysep oblewają wody
Morza Bałtyckiego, położony jest pomiędzy
Ztaoką Eckernförde na północy a Kieler Förde na południu.
Wyspy Tremiti (
wł. Isole Tremiti) – grupa wysp położonych na
Adriatyku, w pobliżu
Półwyspu Gargano. W skład wchodzą wyspy: San Domino, San Nicola, Capraia, Cretaccio i Pianosa.
Synaj (
arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā,
hebr. סיני Sinai) –
półwysep w kształcie trójkąta, otoczony
Morzem Śródziemnym od północy,
Zatoką Sueską i
kanałem Sueskim od zachodu,
Morzem Czerwonym od południa i
Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w
Azji Zachodniej i jest częścią
Egiptu, którego większa część leży w
Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (
muhafazy):
Synaj Północny i
Synaj Południowy.
Mierzeja – przedłużenie zasadniczego lądu stałego lub jego
półwyspu, usypane przez morskie fale przybrzeżne, tworzące piaszczystą barierę oddzielającą
zalew lub
zatokę od
morza. Tworzą ją jeden lub dwa
półwyspy oraz ewentualnie znajdujące się w linii mierzei
wyspy.
Kamczatka - duży
półwysep w
azjatyckiej części
Rosji. Rozdziela
Morze Ochockie i
Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km². Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie
Rosjanie,
Koriacy i
Itelmeni. Głównym miastem jest
Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców).
Półwysep Rybacki (
rus.: Полуостров Рыбачий,
norw.: Fiskerhalvøya,
fin.: Kalastajasaarento) -
półwysep w
Rosji, północno-zachodnia odnoga
półwyspu Kolskiego.
Zatoka Middendorffa (
ros. Залив Миддендорфа) – głęboko wcinająca się w ląd
zatoka Oceanu Arktycznego i
Morza Karskiego, część
linii brzegowej półwyspu Tajmyr. Jest położona na południowy zachód od
Archipelagu Nordenskiölda i otwarta w stronę zachodnią. Od strony wschodniej zatokę ogranicza
półwysep Zaria, nazwany dla upamiętnienia statku
Zaria barona
Eduarda Tolla. Od zachodu granice zatoki wyznacza natomiast przylądek
Wilda.
Mewa czarnogłowa (Ichthyaetus melanocephalus syn. Larus melanocephalus) - duży ptak wodny z rodziny mew, zamieszkujący północne brzegi
Morza Czarnego oraz
Kaukaz. Wyspowo w
Europie od
Holandii, poprzez południową
Francję,
Półwysep Apeniński i
Grecję po
Azję Mniejszą. Sporadycznie gnieździ się również w południowej
Anglii, północno-wschodniej
Hiszpanii oraz
Europie Śródkowej, w tym w
Polsce. Zimuje w basenach mórz
Śródziemnego i Czarnego, na
Półwyspie Iberyjskim i w
Maghrebie. Niektórzy uznają za podgatunek mewy czarnogłowej
mewę reliktową (Ichthyaetus relictus syn. I. melanocephalos relictus).
Półwysep Shakotan (
jap. 積丹半島, Shakotan Hantō) – górzysty
półwysep na zachodnim wybrzeżu wyspy
Hokkaido, wysunięty około 30 km w głąb
Morza Japońskiego. Shakotan leży w
podprefekturze Shiribeshi.
Zatoka Kagoshima (
jap. 鹿児島湾, Kagoshima-wan) jest głęboką zatoką
Morza Wschodniochińskiego, wcinającą się w południowe wybrzeże wyspy
Kiusiu. Oddziela
półwysep Satsuma od
półwyspu Ōsumi.
Kamczatka - duży
półwysep w
azjatyckiej części
Rosji. Rozdziela
Morze Ochockie i
Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km². Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie
Rosjanie,
Koriacy i
Itelmeni. Głównym miastem jest
Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców).
Półwysep Rybacki (
rus.: Полуостров Рыбачий,
norw.: Fiskerhalvøya,
fin.: Kalastajasaarento) -
półwysep w
Rosji, północno-zachodnia odnoga
półwyspu Kolskiego.
Półwysep Chalcydycki albo Chalkidiki (
gr. Χαλκιδική,
łac. Chalcidice) - półwysep w
Grecji, u północnych wybrzeży
Morza Egejskiego, na południowy wschód od miasta
Saloniki, historyczna kraina Chalkidyka. Powierzchnia półwyspu wynosi 2945
km².
Półwysep Chalcydycki albo Chalkidiki (
gr. Χαλκιδική,
łac. Chalcidice) - półwysep w
Grecji, u północnych wybrzeży
Morza Egejskiego, na południowy wschód od miasta
Saloniki, historyczna kraina Chalkidyka. Powierzchnia półwyspu wynosi 2945
km².